OliNo

Duurzame Energie

Veelgestelde vragen en antwoorden over windenergie

Geplaatst door Dirk-Jan de Wilde in Windenergie Geef een reactie

windturbine van bovenaf gezienVeelgestelde vragen en antwoorden over windturbines en windenergie. Omdat veel informatie rondom windenergie verspreid is te vinden en regelmatig onjuistheden en tegenstrijdigheden bevat, hier een artikel waarin gepoogd wordt een zo eenduidig en objectief mogelijk beeld te schetsen. Alle commentaar en discussie is meer dan welkom.

Laatste update 2 april 2010

Heb je opmerkingen of mis je een item in onderstaande lijst, voeg dan je feedback toe als commentaar. Ga hiervoor helemaal naar onder in de pagina: “Leave a reply”. Anderen kunnen dit dan ook lezen en hier eventueel ook weer op reageren. Op deze manier kan de auteur ervoor zorgen dat feedback opgenomen wordt zodat deze FAQ (Frequently Asked Questions) continue kan evolueren en groeien.


Veelgestelde vragen:

Hoe groot en hoe hoog is een windturbine?

Wat kost een windturbine?

Waar bestaan de installatiekosten van een windturbine uit?

Waar bestaan de operationele kosten van een windturbine uit?

Hoe hoog zijn de operationele of onderhoudskosten van een windturbine?

Wat is de terugverdientijd van een windturbine?

Hoeveel % van de tijd is een windturbine operationeel?

Hoeveel huishoudens kan 1 windturbine van stroom voorzien?

Wat betekent “nominaal vermogen” in relatie met windenergie?

Wat betekent “geïnstalleerd vermogen” in relatie met windenergie?

Hoeveel vermogen (MW) hebben de nieuwe generatie windturbines?

Leuk dat geïnstalleerd vermogen, maar het daadwerkelijk geleverde vermogen is toch belangrijker?

Als het weinig waait is de opbrengst natuurlijk lager…

Wat is de levensduur van een windturbine?

Hoeveel aan CO2-uitstoot wordt er bespaard met een windturbine?

Wat zijn de kosten om 1 kWh stroom met wind op te wekken?

Wat betaal je als eindgebruiker voor 1 kWh energie?

Hoeveel geluid produceert een windturbine?

Wie zijn de belangrijkste windmolenfabrikanten?

Welke spanning geeft een windturbine normaliter en hoe is de aansluiting op het stroomnet?

Kunnen we met windenergie ook minder aardolie-afhankelijk worden?

Welke zijn de vaak genoemde nadelen van windenergie?

Waar staan er windturbines in Nederland?

Ik wil ook windenergie opwekken! Hoe kan ik dat het beste doen?

Vakjargon

Wat betekent “kW”?

Wat betekent “MW”?

Wat betekent “kWh”?

Wat houdt de term “vollasturen” in?

Wat betekent “EROEI”, “EROI” of “EPR”?

Wat is “cut-out speed”?

Wat wordt onder “capaciteitsfactor” verstaan?

Wat wordt onder “windklasse” verstaan?


Antwoorden op de vragen:

Hoe groot en hoe hoog is een windturbine?

Er zijn veel typen windturbines, en uiteraard ook veel verschillende afmetingen. Van kleine, zgn. micro of urban windturbines van enkele meters groot tot de turbines in windmolen parken waarvan de rotortip in de hoogste stand vaak dik boven de 100 meter uitkomt.

Als je het over de afmetingen van een windturbine hebt, dan zijn de ashoogte en de rotordiameter hiervoor het meest bepalend.

De afmeting van een windmolen is belangrijk omdat in het algemeen geldt dat hoe groter de ashoogte en de rotordiameter is, hoe hoger de opbrengst van een windturbine is (uitgedrukt in kWh). Het gezegde “size matters” gaat dus erg op bij windturbines, zie de conclusie van het artikel “Hoeveel energie levert een windmolen”. In dit artikel wordt berekend dat het veel effectiever is om een klein aantal grote & hoge windturbines te exploiteren dan een groter aantal kleine windturbines.

Kleine windturbines hebben niet alleen het nadeel van een kleiner rotoroppervlak maar ook van een lagere windsnelheid vanwege de geringe ashoogte. Mede hierdoor is de opbrengst van kleine windmolens relatief laag
De hoeveelheid energie in wind is evenredig met de derde macht van de snelheid van de wind. Hoe hoger de windturbine, hoe groter de windsnelheid ter plaatse van de ashoogte.

Windmolentoren van binnen
Windmolentoren van binnen

In het algemeen zullen moderne windturbines meer vermogen hebben dan oudere types. De meeste winst wordt gehaald uit een toename van hoogte en grootte (zie ook de conclusie van het artikel “Hoeveel energie levert een windturbine”). Dat nieuwe generatie windturbines groter zijn dan voorgangers is ook eenvoudig te zien aan de productcoderingen van bijvoorbeeld de Deense windmolenfabrikant Vestas en de Duitse Enercon. Het nieuwe type Vestas V112 heeft een rotordiameter van 112 meter en een Enercon E-112 ook, terwijl de eerste windturbines van Vestas en Enercon de V47 en de E-33 een beduidend kleinere rotordiameter van respectievelijk 47 en 33 meter hebben. De ashoogte van de V122 is variabel. Afhankelijk van de windmolenconfiguratie is deze tussen 85 en 119 meter. Voor de E-82 bijvoorbeeld is deze tussen 78 en 138 meter. Ter vergelijking, de 2 MW Enercon E-70 van de Windvogel heeft een ashoogte van 85 meter en een rotordiameter van 71 meter. Bij deze windturbine is dus de tiphoogte (de wiektip in zijn hoogste stand) zo’n 120 meter.

In Duitsland is een windturbine geïnstalleerd met een ashoogte van 160 meter. In Noorwegen wordt in 2011 een Sway windturbine op zee opgeleverd met een hoogte van 162 meter en een geïnstalleerd vermogen van 10 MW. Anders dan gebruikelijk wordt het een drijvende windturbine die met een anker op zijn plaats gehouden wordt.

Voor het aanvragen van een milieuvergunning voor een windturbine is de afmeting heel belangrijk, en wel van het vaste deel dus de mast- of ashoogte. Terwijl tegenstanders van windenergie juist de uiterste tiphoogte noemen (masthoogte plus wieklengte). De aanzienlijke afmetingen van de windturbine worden door tegenstanders van windenergie vaak genomen als (tegen)argument om niet voor windenergie te kiezen.

Een zeldzaam aanzicht: een windturbine van bovenaf gezien
Een zeldzaam aanzicht: een windturbine van bovenaf gezien


Wat kost een windturbine?

Op de websites van windmolenfabrikanten wordt geen prijsinformatie over turbines gegeven. Dit komt omdat een projectinvestering afhankelijk is van zeer veel factoren: naast de aanschafprijs van de kale windturbine zelf zijn er aanzienlijke installatie- en operationele kosten. Zo maakt het uit of het een windturbine op land of in de zee betreft; de laatste kan 2.5 x duurder zijn. Het geven van een catalogusprijs is op die manier niet mogelijk.

Energie Onderzoekscentrum Nederland (ECN), het grootste onderzoeksinstituut in Nederland op energiegebied, heeft informatie beschikbaar gesteld waarin een investeringsprijs wordt gegeven van €1325 per kW geïnstalleerd vermogen, voor windturbines op land. Deze prijs is exclusief btw. Voor 2008 rekende men nog met €1250/kW.
Dit komt dan neer op ongeveer €2.650.000 voor een 2 MW windturbine en €3.975.000 voor een van 3 MW.
De uitgangspunten zijn daarbij een park van 15 MW op een redelijk gunstige locatie. Wanneer een windturbine op een locatie staat met minder wind dan zal de ashoogte groter moeten worden om toch rendabel te zijn, wat prijsverhogend werkt.

De prijs van een windturbine is hoger bij een hogere generatorgrootte (MW), grotere masthoogte, rotordiameter en zwaarte van fundering & mast. In het algemeen kan men zeggen dat windturbines duurder zijn als ze geschikt zijn voor een hogere windsnelheid of windbelasting, dus windturbines van een lagere windklasse. Maar een duurdere windturbine heeft in het algemeen ook een hogere opbrengst waardoor de terugverdientijd weer wat korter zal zijn.

Een windturbine gefabriceerd door het Duitse Enercon en Franse Ostwind wordt geïnstalleerd in het windmolenpark in Rimboval, Noord-Frankrijk, woensdag 2 april 2008 (AP Photo/Michel Spingler)
Een windturbine gefabriceerd door het Duitse Enercon en Franse Ostwind wordt geïnstalleerd in het windmolenpark in Rimboval, Noord-Frankrijk, woensdag 2 april 2008 (AP Photo/Michel Spingler)


Waar bestaan de installatiekosten van een windturbine uit?

Eenmalige kosten, in willekeurige volgorde:

  • Transportkosten. Met name het transport van de windturbine naar de installatielocatie.
  • Kraankosten. Kosten voor het gebruik van een kraan om de windturbine te kunnen plaatsen.
  • Type van de mast, van staal of deels beton. Staalprijzen kunnen sterk fluctueren wat van invloed is op de mastkeuze. Het transport van een stalen mastdeel over lange afstand is duurder dan transport van kleinere betonnen segmenten. Er is voor een langere duur een kraan nodig bij beton dan bij staal, maar wel een kleinere. Een betonnen mast is stijver (grotere diameter aan de grond) en vanaf 100 m hoogte min of meer een standaard keuze.
  • De ondergrond van de locatie i.v.m. opstelplaats voor de kraan, lengte van de bouwwegen en de geschiktheid van toevoerwegen.
  • Type fundering, indien van toepassing de lengte en aantal heipalen.
  • Aansluitlocatie op het elektriciteitsnetwerk: hoe verder weg des te duurder.
  • Eventuele koopprijs van het grondgebied rondom de windturbine, wanneer niet gehuurd wordt.
  • Het aantal turbines in het park: hoe meer er worden aangeschaft des te goedkoper.
  • Onderzoeks- en bijbehorende rapportagekosten. Veel voorkomende onderzoeken zijn: een onderzoek met ruimtelijke onderbouwing welke nodig is om het bestemmingsplan te kunnen laten wijzigen, een onderzoek naar (beschermde) vogels in relatie tot de natuurwetgeving en een geluid- en slagschaduwrapport. Afhankelijk van de opdracht kunnen de kosten per rapport kunnen tussen de 10.000 en 50.000 per stuk zijn.
  • Verder zijn er nog de legeskosten voor heel veel vergunningen. Dit zijn de kosten die ambtenaren maken om een aanvraag te beoordelen en door te rekenen. Een bouwaanvraag bijvoorbeeld kost tussen de 2 en 2,5 % van de projectkosten.
  • Wijzigingskosten voor het bestemmingsplan, zodat een aanvraag voor een bouwvergunning kansrijk wordt.
  • Mogelijke juridische en proceskosten bij tegenstand, welke hoog kunnen oplopen. Men kan alleen bezwaar maken (zienswijze indienen) tegen een formeel besluit: bijvoorbeeld een wijziging van een bestemmingsplan of een bouwvergunning.
  • Het afwentelen van planschadeclaims door de gemeente op de windmoleneigenaar / initiatiefnemer. Wanneer iemand denkt dat door een windturbine zijn onroerend goed in waarde daalt dan wordt dit veelal geprobeerd te verhalen op de gemeente, die daarvoor een vergunning heeft afgegeven. Door de gemeente wordt nu op voorhand deze schade eenvoudigweg doorberekend naar de windmoleneigenaar.

Fundament van een Enercon E-82 in Eemshaven
Fundament van een Enercon E-82 in Eemshaven


Uit welke componenten bestaan de operationele kosten van een windturbine?

Continue kosten, in willekeurige volgorde:

  • Eventuele huurkosten van de locatie waar de windturbine is geïnstalleerd wanneer de grond gehuurd wordt (i.t.t. koop).
  • OZB belasting. Dit betreft de windturbine en eventueel de grond als deze in eigendom is.
  • Kosten voor periodiek onderhoud.
  • Verzekeringskosten: WA-verzekering, verzekering tegen machinebreuk.
  • Inkomstenderving bij windmolendefect.
  • Beheer- en administratiekosten.
  • Onderhoud van de windmolenlocatie zoals het maaien van het gras.
  • Operationele of onderhoudskosten voor de windturbine zelf.

Bovenin een windturbine
Bovenin een windturbine


Hoe hoog zijn de operationele of onderhoudskosten van een windturbine?

Gemiddeld genomen over de eerste tien jaar zijn de gezamenlijke operationele kosten per jaar volgens DEWI 3,8% van de projectinvestering. Gemiddeld over het elfde tot het twintigste levensjaar bedragen de operationele kosten naar schatting 5,2% van de investeringskosten.

Onderstaande tabel geeft de gemiddelde verdeling van onderhouds- en bedrijfskosten van een windturbine weer:

  • Service en onderhoud: 26%
  • Management en consultancy 21%
  • Wanneer er gehuurd wordt dan zijn er zgn grondkosten: 18%
  • Verzekeringen: 13%
  • Stroomgebruik staat voor de elektriciteitskosten van de windturbine in parkeerstand, bijvoorbeeld voor regelacties: 5%
  • Overige kosten: 17%

Bedieningspaneel van een windturbine
Bedieningspaneel van een windturbine


Wat is de terugverdientijd van een windturbine?

Er is een economische terugverdientijd en een energetische terugverdientijd. De eerste is de tijd waarna de windturbine geld begint op te leveren, de laatste de tijd waarna een windturbine meer energie opgewekt heeft dan het heeft gekost. Bij beide soorten terugverdientijd dient naar de gehele levenscyclus te worden gekeken dus productie, plaatsing, onderhoud, uiteindelijke afbraak en recycling.

Er worden verschillende getallen berekend voor energetische terugverdientijd, o.a.:

  • Deens onderzoek wijst uit dat onder normale gemiddelde windcondities de energetische terugverdientijd 2 tot 3 maanden is (1997, bron: Danish windturbine Manufacturers Association).
  • De hoeveelheid primaire energie die nodig is om een windturbine te fabriceren, plaatsen, onderhouden en na 20 jaar te verwijderen en te recyclen, wordt door die windturbine in 4 tot 8 maanden (afhankelijk van de windsnelheid) uit de wind teruggewonnen (2006, bron: OliNo)

Windturbines op zee hebben in het algemeen een gunstiger energiebalans dan turbines op land: alhoewel de bouw en installatie van turbines 50 procent meer energie kosten dan onshore turbines, hebben offshore windturbines een langere verwachte levensduur dan onshore turbines en kunnen windturbines op zee tot ongeveer 50 procent meer energie leveren dan een windturbine geplaatst op een nabijgelegen onshore site (bron: DWIA).

De gemiddelde economische terugverdientijd van een windturbine op land is minder dan 8 jaar en op zee kleiner dan 12 jaar (bron: AllesDuurzaam).

Factoren die de terugverdientijd verkorten:

  • Grotere afmetingen en hoogte van een windturbine wat i.h.a. resulteert in een hogere opbrengst.
  • Hoger vermogen van de windturbine. De opbrengst per turbinemast is dan hoger, aangezien de investeringskosten voor een belangrijk deel bepaald worden door de mast. Nog voor een windturbine verouderd is kan het op die manier op een gegeven moment voordelig zijn een windturbine te vervangen.
  • Hogere stroomprijzen.
  • Lager uitvalpercentage.
  • In het algemeen kan gesteld worden dat hoe lager het gewicht van een windturbine, hoe lager de productiekosten, het transport en de installatie. Echter, extreme gewichtsreductie heeft een negatief effect op de materiaalkosten van een windturbine omdat lichtere materialen vaak factoren duurder kunnen zijn in ontwikkeling en aanschaf.

Spectaculaire reclamecampagne met een echte windturbine op de 44 meter hoge reclamemast. De windturbine zelf is 11 meter hoog en heeft wieken van maar liefst 5 meter, die echt meedraaien in de wind.
Spectaculaire reclamecampagne met een echte windturbine op de 44 meter hoge reclamemast. De windturbine zelf is 11 meter hoog en heeft wieken van maar liefst 5 meter, die echt meedraaien in de wind.

Voorbeeld van commerciële promotie van Windenergie
Voorbeeld van commerciële promotie van Windenergie


Hoeveel % van de tijd is een windturbine operationeel?

Het percentage van de tijd dat een windturbine in staat is stroom te produceren, als er altijd wind zou zijn, wordt ook wel beschikbaarheid genoemd. De tijd dat er werkelijk stroom geproduceerd wordt is uiteraard afhankelijk van het windklimaat en ligt gemiddeld tussen de 60% en 70%.

Wanneer men de indruk heeft dat windturbines veel stil staan zal dit in veel gevallen een subjectieve waarneming zijn. Stilstand valt namelijk op omdat draaien normaal is.

Cijfers wijzen uit dat de beschikbaarheid van windturbines in het algemeen zeer hoog is. In Denemarken, Duitsland en Nederland worden deze cijfers al vele jaren bijgehouden en gepubliceerd en gesteld kan worden dat de gemiddelde beschikbaarheid rond de 98% ligt. De 2% onbeschikbaarheid is te wijten aan storingen en onderhoud.

Standaard stilstand is alleen de 2-jaarlijkse onderhoudsbeurt van 1-2 dagen. In Nederland zijn er echter een aantal projecten met vooral nieuwe turbines (anno 2009), die met meer stilstand te kampen hebben. Maar ook zijn er in 2009 relatief veel problemen met tandwielkasten, in Flevoland. Die problemen worden extra zichtbaar omdat de levertijden voor nieuwe kasten vreselijk zijn opgelopen, zodat turbines soms wel maanden stil staan. De windmolenfabrikanten hebben dan vaak andere prioriteiten.

De website van De Windvogel -een zgn. windcoöperatie- publiceert de getallen omtrent beschikbaarheid van iedere windturbine, per maand. De getallen voor de windturbines de “Amstelvogel” en “Gouwevogel” zijn gemiddeld boven de 99%.

Controle van een rotorblad
Controle van een rotorblad


Hoeveel huishoudens kan 1 windturbine van stroom voorzien?

Een windturbine van 3 MW die geïnstalleerd is in West Nederland levert ca. 8 miljoen kWh per jaar, genoeg voor het -in 2006 gemiddelde- stroomverbruik van ca. 2.300 Nederlandse huishoudens (2006, bron: OliNo).

De komende jaren (vanaf 2009) investeert het kabinet ruim 2 miljard in duurzame maatregelen. Zo komt er 160 miljoen op tafel voor windturbines op zee. Deze turbines leveren 500 megawatt, genoeg voor de elektriciteitsvoorziening van zeker 250 duizend huishoudens.
De komende jaren (vanaf 2009) investeert het kabinet ruim 2 miljard in duurzame maatregelen. Zo komt er 160 miljoen op tafel voor windturbines op zee. Deze turbines leveren 500 megawatt, genoeg voor de elektriciteitsvoorziening van zeker 250 duizend huishoudens


Wat betekent “nominaal vermogen” in relatie met windenergie?

Nominaal vermogen wordt ook wel het maximale vermogen, het geïnstalleerd vermogen genoemd.


Wat betekent “geïnstalleerd vermogen” in relatie met windenergie?

Geïnstalleerd vermogen is het maximale aantal MW dat een windturbine in de meest gunstige situatie -dus bij een 100% optimale windsituatie- kan opwekken. Omdat dit in de praktijk niet mogelijk is voornamelijk vanwege wisselende weersomstandigheden is het daadwerkelijke geleverde vermogen en uiteindelijk de opbrengst van een windturbine veel interessanter.

In het algemeen geldt wel dat hoe hoger het geïnstalleerde vermogen van een windturbine is, des te hoger de opbrengst. Het geïnstalleerde (generator-)vermogen is een optimalisatie tussen kostprijs en verwachte opbrengst (kWh) van een locatie.


Hoeveel vermogen (MW) hebben de nieuwe generatie windturbines?

Als we het over het vermogen hebben van een windturbine dan wordt geïnstalleerd vermogen bedoeld. Het vlaggenschip van Vestas, de V112, heeft een vermogen van 3 MW. Het vlaggenschip van Enercon, de E-126 heeft een vermogen van 6 MW.

Enercon E-112 windturbines in Egeln (Duitsland) met ieder 4,5 MW nominaal vermogen
Enercon E-112 windturbines in Egeln (Duitsland) met ieder 4,5 MW nominaal vermogen


Leuk dat geïnstalleerd vermogen, maar het daadwerkelijk geleverde vermogen is toch belangrijker?

Omdat een windsituatie nooit 100% optimaal is hebben we te maken met gemiddeld geleverd vermogen gemeten over een bepaalde periode. Deze is lager dan het geïnstalleerd vermogen.
De verhouding tussen deze twee wordt capaciteitsfactor genoemd.


Als het weinig waait is de opbrengst natuurlijk lager…

De opbrengst van een windturbine, in relatie tot opgewekte elektriciteit, wordt gemeten in kWh. De opbrengst van een windturbine kan natuurlijk ook gemeten worden in euro’s maar dit is veel minder gangbaar.

De opbrengst van een windmolen in kWh is afhankelijk van voornamelijk de masthoogte, rotordiameter en geïnstalleerd vermogen.


Wat is de levensduur van een windturbine?

Bij het afgeven van een veiligheidscertificaat (conform IEC 61400-1 of NVN 11400-0) wordt een levensduur van 20 jaar voorgeschreven, maar in de praktijk zal dit bij goed onderhoud langer zijn.

Bij de levensduur van een windturbine komen twee aspecten om de hoek kijken: fysieke en economische veroudering. Bij fysieke veroudering is de windturbine zelf verouderd waardoor het geheel of gedeeltelijk aan vervanging of renovatie toe is. Bij economische veroudering kan ver voordat een windturbine versleten is het economisch rendabel zijn de windturbine te vervangen door een moderner type. Hoe goedkoper en hoe krachtiger de nieuwe windturbine is, des te voordeliger is het om de oude te vervangen.

De tandwielkast van een windturbine is het meest onderhevig aan fysieke veroudering. Dit is de reden waarom tandwielkastloze (direct drive) turbines steeds meer aangeboden worden. De gemiddelde levensduur van een tandwielkast is ongeveer 10 jaar.

Offshore windturbines hebben een langere verwachte levensduur dan onshore turbines, ongeveer 25 tot 30 jaar. De reden hiervoor is dat de lage windturbulentie op zee een lagere materiaalmoeheid tot gevolg heeft (bron: DWIA).

Over windmolens en technische levensduur gesproken: hier een oude windmolen in Hekelgem, België
Over windmolens en technische levensduur gesproken: hier een oude windmolen in Hekelgem, België


Wat is de CO2-terugverdientijd van een windturbine?

In ongeveer zes maanden heeft een windturbine de uitstoot aan CO2 ‘terugverdiend’ die veroorzaakt is tijdens zijn gehele levenscyclus (productie, plaatsing, onderhoud, afbraak en recycling). Dus in +/- zes maanden heeft de opgewekte hoeveelheid elektriciteit tot een CO2-besparing in uitstoot geleid (vergeleken met wanneer dezelfde stroom was opgewekt door conventionele energiecentrales op kolen, gas of uranium) die gelijk is aan de CO2 die de windmolen veroorzaakt heeft (bron: AllesDuurzaam).

Omdat de levensduur van een windturbine een aanzienlijke veelvoud is van de CO2-terugverdiendtijd, wordt er in de tijd dat een windturbine stroom blijft produceren voortdurend CO2 bespaard.


Wat zijn de kosten om 1 kWh stroom met wind op te wekken?

De opgaves van productiekosten voor opwekking van 1 kWh aan windenergie (in Nederland) verschillen, en zijn afhankelijk van de standplaats van de molen (veel/weinig wind).

  • 5-8 eurocent, (2003, bron: Wikipedia).
  • 8,8 eurocent, en voor turbines op zee 10,3 eurocent (2006, bron: OliNo).
  • 5-6 eurocent (2004, bron: ECN)

Wanneer een windturbine-exploitant zijn elektriciteit verkoopt, aan een energiebedrijf, dan wordt deze prijs in eerste instantie bepaald door die van kolen of gas. Deze was in 2004 ongeveer 3,5 eurocent/kWh (2004, bron: ECN). Deze prijs is dus lager dan de productiekosten met een windturbine. Als de windturbine-exploitant zou worden vergoed met de normale marktprijs voor stroom, dan zou een windturbine met de kosten van vandaag niet te exploiteren zijn. Met behulp van subsidies is het mogelijk windenergie rendabel te maken. De overheid compenseert middels de SDE subsidie het verschil tussen de terugleververgoeding per kWh en de productiekosten per kWh.

20 Bonus 2MW windturbines van Middelgrunden windmolenpark in zee voor Kopenhagen
20 Bonus 2MW windturbines van Middelgrunden windmolenpark in zee voor Kopenhagen


Wat betaal je als eindgebruiker voor 1 kWh energie?

Als consument of particuliere eindgebruiker betaal je ongeveer 23 eurocent/kWh in geval van enkeltarief. In geval van piek- en daltarief betaal je ongeveer 26 eurocent in dal en 21 eurocent in piekuren (juli 2009, bron: Essent).

De tarieven voor energie zijn niet constant en kunnen aanzienlijk verschillen van jaar tot jaar (5% of meer). Ook kan de prijs per energieleverancier verschillen.

Groene stroom is inmiddels bij enkele grote energieleveranciers per kWh even duur dan conventioneel opgewekte stroom (anno 2009).


Hoeveel geluid produceert een windturbine?

Het geluid van een windturbine bestaat uit:

  • het mechanische geluid van de bewegende delen in de gondelkast
  • het aerodynamische geluid van de rotorbladen in de wind

De huidige geavanceerde windturbines zijn voorzien van geluiddempende gondelkasten zodat het geluid van de mechanische onderdelen tot een minimum beperkt blijft. Het gaat dus met name om het suizen van de wieken in de wind. De snelheid van de wiektip -die meer dan 200 km/uur kan zijn- bepaalt in sterke mate het geluidsniveau.

Het bijzondere van windturbinegeluid is dat het geluidsniveau, in tegenstelling tot de meeste andere geluidsbronnen, afhankelijk is van de windsnelheid.

Het geluid van een windturbine is het beste te omschrijven als een suizend, ruisachtig geluid.

Geluiden zijn trillingen van de lucht. De sterkte van geluid wordt uitgedrukt in decibel (dB), daarbij wordt meestal een zgn. A-filter toegepast: dB(A). Dat gebeurt omdat we hoge tonen beter waarnemen dan lage.

Hernieuwbare energiebronnen hebben een belangrijk politiek voordeel: niemand is eigenaar van de wind en de zon
Hernieuwbare energiebronnen hebben een belangrijk politiek voordeel: niemand is eigenaar van de wind en de zon

Om het geluidsniveau van een windturbine te karakteriseren wordt gebruik gemaakt van de term bronsterkte. De bronsterkte van een windturbine is een maat voor de hoeveelheid uitgezonden geluidsvermogen en is afhankelijk van de windsnelheid. Men gebruikt vaak de bronsterkte bij een windsnelheid van 7 meter per seconde (m/s) voor toetsing aan geluidsnormen. Als men spreekt over dé bronsterkte van een windturbine bedoelt men dus vaak de bronsterkte bijeen windsnelheid van 7 m/s. Deze windsnelheid komt overeen met windkracht 4 en is op 10 meter hoogte gemeten. De waarde van 7 m/s is gekozen omdat bij windsnelheden boven de 7 m/s het windturbinegeluid al snel wordt overstemd door het achtergrondgeluid, bijvoorbeeld het ruisen van de bomen of het ruisen van de wind langs een gevel.

Voor een moderne windturbine ligt de brongeluidssterkte in het bereik tussen 91 en 102 dB(A). Dit geluidsniveau is lager dan dat van een gemiddelde vrachtwagen. Algemeen wordt aangenomen dat op een afstand van 250 tot 300 m van de windturbine er vrijwel geen geluidshinder meer optreedt (bron:wikipedia, overheid Vlaanderen.

Geluidshinder ‘s-nachts, wat meer voorkomt omdat het dan stiller is, kan men voorkomen door het toerental van de windturbine te begrenzen tot de juiste geluidsgrenswaarde. Men kan ook de brongeluidssterkte verminderen door de wiekenstand automatisch aan te passen.

Decibel is een logaritmische maat. Dit wil zeggen dat decibels afkomstig van meerdere windturbines niet zomaar bij elkaar opgeteld kunnen worden. In het algemeen geldt dat een verdubbeling van het waargenomen geluid overeenkomt met een toename van 3 dB(A). Omgekeerd levert een halvering een daling van het geluidsniveau met 3 dB(A) op.

Voor het geluid van windturbines op woningen geldt als wettelijke norm een zogeheten voorkeurswaarde van 50 dB(A). Als er woningen zijn die te maken krijgen met een hogere geluidsbelasting kan daarvoor een ontheffing worden aangevraagd, zolang het geluid maar onder de 55 dB(A) blijft.

Bij het beoordelen van de aanvaardbaarheid van de geluidsbelasting geldt voor de avondlijke en nachtelijke uren een strengere norm dan overdag. Dit wordt de Letmaal-waarde genoemd waarbij de norm voor geluidsbelasting overdag 50 dB(A) is, ’s avonds 45 dB(A) en ’s nachts 40 dB(A).

Hoevéél decibel een windturbine produceert, is bekend en goed te berekenen. Maar onduidelijk is vaak of dat ook overlast geeft. Tijdens bijeenkomsten over windenergie wordt getracht dit geluidsniveau ‘hoorbaar’ te maken. Daarbij is alle aanwezigen gevraagd muisstil te zijn, zelfs even de adem in te houden. Vervolgens wordt het geluidsniveau gemeten. Daarbij is tot nu toe nooit onder de 45 dB(A) uitgekomen. Men krijgt dan pas een gevoel hoe stil 40 dB(A), waarop de geluidsnormering afgestemd is, eigenlijk is. En bij deze geluidsbelasting is het binnen in de woning nog stiller.


Wie zijn de belangrijkste windmolenfabrikanten?

De grootste windmolenfabrikant ter wereld is het Deense bedrijf Vestas. De rest van de top-10 is hier te vinden: List of windturbine manufacturers.

Het logo van de Deense windturbine fabrikant Vestas
Het logo van de Deense windturbine fabrikant Vestas

Nieuwe Vestas turbines
Nieuwe Vestas turbines


Welke elektrische spanning geeft een windturbine normaliter en hoe is de aansluiting op het stroomnet?

De 3-fasen spanning van de generator is meestal 230/400 V of 400/690 V. Via en transformator wordt dit aangepast op het locale middenspanningsnet. Dit kan per regio verschillen maar is meestal 10.000 V en soms 20.000 V en op enkel kleine locaties slechts 3000 V.

Bij overproductie van elektriciteit zijn windturbines veel eenvoudiger om stil te leggen dan traditionele centrales, technisch maar ook economisch gezien.

Nederlands stroomnet in 2007, met legenda
Nederlands stroomnet in 2007, met legenda


Kunnen we met windenergie ook minder aardolie-afhankelijk worden?

Het gebruik van fossiele grondstoffen voor het opwekken van energie heeft als grote nadeel de afhankelijkheid van de beschikbaarheid van diezelfde grondstoffen. Allereerst wanneer er schaarste is, kan de prijs van het gebruik ervan flink oplopen. Het resultaat voor de consument is bekend: alsmaar hogere energierekeningen en bedragen aan de pomp. Maar er is meer.

Wanneer er een hogere vraag is dan het aanbod zal dit niet alleen effect hebben op het directe gebruik ervan, maar ook alles wat van dat gebruik afhankelijk is. Bij hogere brandstofprijzen zal ook de prijs van veel goederen toenemen. Momenteel wordt bij nagenoeg al het transport van goederen aardolie derivaten verbruikt: voornamelijk benzine, diesel en kerosine.

Schaarste kan kunstmatig zijn, bijvoorbeeld door de productie te verlagen (olie: OPEC). Serieuzer wordt het als er gewoonweg niet voldoende grondstoffen geproduceerd kunnen worden. Rondom de beschikbaarheid van fossiele brandstoffen, en olie in het speciaal, wordt gesproken van Hubbert’s Peak of Peak Oil: het moment waarop een piek wordt bereikt in de productie.

Om onze huidige levensstandaard te behouden is het simpelweg noodzakelijk om overgeschakeld te zijn op alternatieven voordat de productie is gepiekt. Alle doemscenario’s ten spijt van wat er ons rondom en na het moment Peak Oil te wachten staat.

Favoriete alternatieven zijn hernieuwbare energieën omdat deze onuitputtelijk zijn en in beginsel milieuvriendelijk (zie ook: EROI). Verder heeft dit ook belangrijke politieke voordelen omdat niemand eigenaar van de wind en de zon is.

De laatste jaren is nucleaire energie weer veel in het nieuws. Atoomenergie is ook geen goede oplossing omdat ook de wereldvoorraad uranium en plutonium eindig is, over het afvalprobleem en de lage EROI nog maar niet te spreken.

Windenergie is niet de enige en ultieme oplossing in het onafhankelijk zijn van fossiele grondstoffen, maar vormt wel een deel van de oplossing. Tezamen met verschillende vormen van zonne-energie en energie uit waterkracht zal onze afhankelijkheid van fossiele brandstoffen opgeheven moeten worden.

Mooi aangezicht van een windturbine in landelijke setting, hier in Luxemburg
Mooi aangezicht van een windturbine in landelijke setting, hier in Luxemburg


Welke zijn de vaak genoemde nadelen van windenergie?

Wij zijn het met onderstaande punten niet eens maar door tegenstanders van windenergie worden vaak de volgende nadelen genoemd:

  • Windenergie is verwaarloosbaar als alternatief voor fossiele brandstof en levert daarom een verwaarloosbare bijdrage aan de vermindering van de CO2-uitstoot.
  • Windenergie op land zal nooit meer dan 3 ‰ aan de energieproductie bijdragen. Het schema van de energiestromen visualiseert de bijdrage van windenergie in de totale energieproductie.
  • Windenergie kan traditionele centrales niet vervangen: bijna het totale effectieve vermogen moet gereed staan, wanneer de wind te zwak of te sterk is om de turbines te laten draaien.
  • Windturbines hebben ongewenste neveneffecten voor de mens, de woon- en leefomgeving, landschap en natuur; ze veroorzaken horizonvervuiling, geluidsoverlast en slagschaduw.
  • Windturbines bederven de schaarse collectieve open ruimte in ons dichtbevolkte land.
  • Windenergie slokt zeer veel gemeenschapsgeld op, waarvan energiebedrijven, initiatiefnemers en grondeigenaren profiteren (100 miljoen € per jaar).
  • Windenergie bestaat slechts dankzij forse subsidies van de overheid.

In een volgende update van deze “windturbine FAQ” willen we voor alle bovenstaande punten onderbouwde argumenten inbrengen die pleiten vóór windenergie. Op wikipedia is een pagina gewijd aan de voor- en nadelen van windenergie.

Vaak genoemd door tegenstanders van windenergie: not in my backyard!
Vaak genoemd door tegenstanders van windenergie: not in my backyard!


Waar staan er windturbines in Nederland?

Klik hier voor een alfabetische lijst van 146 Nederlandse windparken met gegevens en locaties.

Windstroomproductie per provincie en de Noordzee in 2008
Windstroomproductie per provincie en de Noordzee in 2008


Ik wil zelf ook windenergie opwekken! Hoe kan ik dat het beste doen?

De laatste jaren zijn er veel fabrikanten en leveranciers die nieuwe en relatief kleine zgn. micro of urban windturbines aanbieden voor installatie bij woningen of kleine bedrijven.

Ook hier weer voordelen en nadelen. Bij de micro windturbines zijn vergunningen geen probleem (ze zijn in veel gevallen simpelweg niet vereist) en ook de economische terugverdientijd kan in bepaalde gevallen kleiner zijn dan 10 jaar.

Een erg goed en volledig overzicht van kleine tot middelgrote turbines kan handig zijn voor het opdoen van meer informatie. Verder kan ook het resultaat bekeken worden van een test van 12 kleine windmolens in Zeeland.

Toch is het gunstiger om zo groot en hoog mogelijke windmolens te hebben i.p.v. meerdere micro wind turbines, zie hiervoor “Hoe groot en hoe hoog is een windturbine?”. In geval van windturbines geldt dus “the Bigger the Better”, maar het hebben van een full-sized windturbine in eigen achtertuin of erf is praktisch gezien vrijwel onmogelijk. Ten eerste vanwege de kosten maar ook vanwege regelgeving.

Zijn consumenten en burgers dan per definitie aangewezen op kleine urban windturbines? Het antwoord is gelukkig nee. In plaats van het hebben van een micro windturbine op eigen dak, kan er ook deelgenomen worden in een zogenaamde windcoöperatie. Dat is een windmolenvereniging die full-sized windturbines exploiteert en de opwekking van duurzame energie tot doel hebben gesteld.

Hoe werkt dat dan? Leden van zo’n windcoöperatie zijn voor een bepaald deel mede-eigenaar van een windmolen. Maar dat houdt niet in dat de opgewekte stroom ook meteen zelf gebruikt kan worden. Hiervoor bestaat een model van “zelflevering” maar dit is helaas nog geen standaard constructie. Ben je wel participant in zo’n model dan ontvang je een deel van de opgewekte stroom: in feite wordt de geproduceerde stroom in mindering gebracht op de afgenomen stroom. Buiten dat kunnen windcoöperatie leden ook genieten van opbrengsten, in de vorm van rente over aan de coöperatie uitgeleende bedragen.

Een voorbeeld van een Nederlandse windcoöperatie is De Windvogel. Op de website van de Windvogel wordt h.e.e.a. duidelijk uitgelegd.


Wat betekent “kW”?

Kilowatt is een eenheid voor vermogen. Dat kan zijn in relatie tot energieverbruik of opwekking.

Een kilowatt (symbool kW) is 1000 watt. Het voorvoegsel ‘kilo’ (k) duidt een vermenigvuldiging met een factor duizend aan.


Wat betekent “MW”?

Megawatt is een eenheid voor vermogen. Dat kan zijn in relatie tot energieverbruik of opwekking.

Een megawatt is een miljoen watt, 1.000.000 watt. Het voorvoegsel ‘mega’ (M) duidt een vermenigvuldiging met een factor miljoen aan.

Eén megawatt komt overeen met 1359,6 paardenkracht (pk).

In relatie met windenergie wordt de eenheid MW ook gebruikt om het geïnstalleerd vermogen van een windturbine(park) aan te geven.


Wat betekent “kWh”?

Een kilowattuur (symbool kWh) is een eenheid voor arbeid of energie. Dat kan zijn in relatie tot elektriciteitsopwekking of -verbruik.

Elektriciteitsopwekking: een kWh is gedefinieerd als de energie van een generator met een vermogen van 1 kilowatt (1000 watt), die gedurende 1 uur geleverd wordt.

Elektriciteitsverbruik: wanneer geen stroom opgewekt maar verbruikt wordt dan is het de energie van 1 kilowatt die gedurende 1 uur gebruikt wordt.

Een elektriciteitsmeter in een meterkast geeft het elektriciteitsverbruik aan in kWh.

Windturbine REpower 5M van 5 MW in Brunsbüttel (Duitsland)
Windturbine REpower 5M van 5 MW in Brunsbüttel (Duitsland)


Wat houdt de term “vollasturen” in?

Als de jaaropbrengst (kWh) van een windturbine gedeeld wordt door het nominale vermogen (kW) dan komt er een getal in uren (h) uit, m.a.w. het aantal uren dat bij vol vermogen (geïnstalleerd vermogen) gedraaid moet worden om de jaaropbrengst te genereren.

Veel windturbines zitten tussen de 2000-2500 vollasturen, met een jaar dat gemiddeld 8766 uur heeft.


Wat betekent “EROEI”, “EROI” of “EPR”?

‘Energy Return On Energy Invested’ (EROEI), ‘Energy Return on Investment’ (EROI) of ‘Energy Profit Realized’ (EPR) is de verhouding tussen geleverde en gebruikte energie.

In het geval van elektriciteitsopwekking (zoals met wind) is de EROI de verhouding tussen de geleverde eenergie en de hoeveelheid energie die gebruikt is bij fabricage, transport, bouw, exploitatie, ontmanteling en andere stadia van de levenscyclus van de windturbine.

EROI = (som van alle geleverde energie) / (som van alle benodigde energie)

Er zijn veel verschillende EROI cijfers te lezen tussen voor en tegenstanders van bv wind- en nucleaire energie. Er bestaat aanzienlijke discussie over hoe EROI precies te berekenen, in feite welke stadia in de levenscyclus moeten worden meegenomen en hoe zwaar deze aangeslagen moeten worden. Maar om toch een idee te geven, hier een overzicht van de EROI voor verschillende energiebronnen waaronder ook windenergie:

Energieoptie EROI Referenties
Zonnepaneel, multicristallijn PV 3-5 Levenscyclus analyse PV, Utrecht, 2002
Nucleaire energie 5, in het gunstigste geval
Waterkracht (stuwdammen) 10
Elektriciteit opgewekt uit kolen 5-10 Danish Wind Industry Association
CSP, trog/ Fresnelspiegel 45-67 Energiebalans CSP
Windenergie 30-120

De EROI van huidige gewonnen fossiele brandstoffen zijn niet constant maar worden lager, omdat het steeds meer energie kost om het te winnen (bron: The Energy Collective)

Bij de EROI van kernenergie is het gehalte uranium in het erts heel erg belangrijk voor de energiebalans. Voor uranium erts met een uranium percentage van 0,05% of lager produceert een kerncentrale netto geen energie meer. De hoeveelheid energie die nodig is om hem op gang te houden is hoger dan de energie die de centrale daadwerkelijk opwekt (bron: Olino, 2006)

De verschillen in EROI voor windenergie kan rechtstreeks herleid worden uit de spreiding van energetische terugverdientijd (2-8 maanden) bij een levensduur van 20 jaar. Spreidingen wordt o.a. veroorzaakt door verschillen in nationale, economische en energiestructuren, verschillen in energie nodig voor transport van geproduceerde turbines maar ook verschillen in recycling. De energie benodigd tijdens fabricage is van belangrijkere invloed op de EROI, de afstand tussen fabricage en installatie, en de installatielocatie (bv op zee of land).

Verder is de afmeting van een windturbine van grote invloed op de EROI. Nieuwe generatie turbines hebben een grotere rotordiameter, en daarmee oppervlak van de rotorcircel, welke belangrijke factor is in de potentie van een windturbine om energie op te wekken. Ook heeft een verhoging van turbinehoogte een verhoging van EROI tot gevolg vanwege een eigenschap van windkracht: wanneer de windsnelheid verdubbelt dan wordt de windkracht een factor 8 hoger. Nieuwe turbines zijn hoger dan oudere en verkrijgen energie van snellere winden die op grotere hoogten voorkomen.

Uit het EROI overzicht blijkt dat windenergie een zeer gunstige energiebalans heeft. Het is niet voor niets dat landen zoals bijvoorbeeld Denemarken, Duitsland, Nederland, de USA en China flink aan het investeren zijn in windenergie (zie ook dit Engelstalig artikel onder “Who is wind power number one in the world?”)


De EROI van verschillende energiebronnen over de tijd


Wat is “cut-out speed”?

De meeste windturbines schakelen uit als het gedurende 10 minuten gemiddeld harder waait dan 25 m/sec (windkracht 10) omdat ze daarvoor niet ontworpen zijn. Anderen produceren zelfs bij extreem hoge windsnelheden door of worden langzaam teruggeregeld. Hierdoor neemt de beschikbaarheid toe (2006, bron: OliNo).

Bekijk dit filmpje op YouTube om te zien wat er gebeurd met een windturbine als deze te hard draait en de turbinebeveiliging niet werkt.

windturbine catastrofe in Searsburg (Vermont, USA)
windturbine catastrofe in Searsburg (Vermont, USA)


Wat wordt onder “capaciteitsfactor” of “productiefactor” verstaan?

De capaciteitsfactor van een windturbine is de werkelijke elektriciteitsproductie gedeeld door de maximaal mogelijke opbrengst.

In plaats van capaciteitsfactor wordt soms ook de term productiviteitsfactor of productiefactor gebruikt.

De gemiddelde productiefactor van een windturbine in Nederland bedroeg over de afgelopen jaren 21 (+/-3)% (2009, bron: Wikipedia). Deze productiefactor wordt veroorzaakt doordat het meestal niet hard genoeg waait om windturbines op vol vermogen te laten draaien.


Wat wordt onder “windklasse” verstaan?

Windturbines kunnen worden goedgekeurd voor verschillende windklassen. De internationale standaardisatie van het IEC (International Electrotechnical Commission) is het meest gangbaar.

De IEC windklassen weerspiegelen het ontwerp van de installaties voor gebieden met veel of weinig wind. Windturbines voor hogere windklassen worden blootgesteld aan minder wind, terwijl die met lagere windklassen hogere windsnelheden te verduren krijgen. Met andere woorden: windturbines die blootgesteld worden aan een hoge windbelasting behoren tot een lagere windklasse.

Kenmerken van windturbines in de hogere klassen (=minder wind) zijn een grotere rotordiameter voor hetzelfde nominale vermogen, en vaak een hogere toren.

De referentiewaarden behorend bij een windklasse specificeren een gemiddelde windsnelheid op ashoogte en een extreme waarde, die statistisch slechts eenmaal in de 50 jaar voorkomt voor de duur van 10 minuten:

Vergelijking van verschillende windklassen v.w.b. de windsnelheid
IEC Windklasse I II III IV
50-jarige-extreemwaarde 50,0 m/s 42,5 m/s 37,5 m/s 30,0 m/s
Gemiddelde windsnelheid 10,0 m/s 8,5 m/s 7,5 m/s 6,0 m/s

50 Reacties to “Veelgestelde vragen en antwoorden over windenergie”

  1. Harmen Says:

    Windenergie zonder subsidie kan dus prima.
    In plaats van 23 cent / kwh betaal ik dus 27 cent / kwh voor echte, lokaal opgewekte, groene stroom.
    Bij mijn verbruik (+/- 1000 kwh) kost mij dat dus 40 euro per jaar extra. Zonder dat de staat bang hoeft te zijn voor inkomsten/belasting verlies.

  2. Harmen Says:

    Misschien interessant te vertellen hoeveel ongelukken met turbines gebeuren (weinig) en wat de schade is (enkel de turbine), itt tot wanneer het fout gaat met een ander type centrale…

  3. Thomas Says:

    Misschien ook nog het waarom van grote turbines in de verf zetten, want de opbrengst is evenredig met het kwadraat (of was het de derde macht) van de hoogte! Ik vind het niet duidelijk genoeg dat kleine windturbines niet op een dak of een achtertuin moeten staan.

  4. Renaat Says:

    @ Thomas,

    de hoeveelheid energie in wind is evenredig met de derde macht van de snelheid van de wind. En hoe hoger, hoe groter de windsnelheid. Bovendien zijn er nog andere factoren die bepalen dat investeren in grote windmolens veel logischer is dan investeren in kleine windmolens.

    Meer informatie:
    http://www.lowtechmagazine.be/2009/05/testresultaten-kleine-windturbines.html#more

    http://kreeft.zeeland.nl/zeesterdoc/ZBI-O/ZEE/ZEE0/8012/801257_1.pdf

    Toch zijn er firma’s die de naïeve consument (die veel te veel geld heeft) in het zak zetten:
    http://www.lowtechmagazine.be/2008/07/energy-ball.html#more

  5. Max Says:

    Waar ik wel benieuwd naar ben is het volgende. Hoeveel grijze energie (kolen/nucleair) wordt er bespaard voor elke mWh die is opgewekt door windenergie ?

  6. Lieven Blancke Says:

    Wij betalen in België 0,18 euro per kilowattuur (alles inbegrepen, ook btw, meterkosten, transportkosten, enz…) voor de groene elektriciteit van Ecopower. http://www.ecopower.be/Joomla/index.php?option=com_content&task=view&id=5&Itemid=38

    Je moet wel 1 aandeel van €250 kopen om coöperant te worden, maar dat had ik er graag voor over. Het is trouwens met dit kapitaal dat Ecopower windmolens bouwt. Elke coöperant is bij wijze van spreken eigenaar van een klein stukje van zo’n grote molen.

  7. Kundert Says:

    Door EWEA (European wind energy association) is een document met ‘The Facts’ over wind energie gepubliceerd. Zie http://www.ewea.org/index.php?id=91
    Hierin staan ook gegevens over de verhouding tussen o.a. as-hoogte/rotor diameter en de energie opbrengst. Verder is op de genoemde website recente statistische informatie m.b.t. wind energie te vinden.

  8. Pieter Says:

    Het stukje over beschikbaarheid is niet helemaal duidelijk.

    Beschikbaarheid is de tijd waarin stroom geproduceerd zou kunnen worden, als er altijd wind zou zijn. Dit ligt inderdaad rond de 98%. Die 2% onbeschikbaarheid ligt aan storingen en onderhoud.

    De tijd dat er werkelijk stroom geproduceerd wordt is afhankelijk van het windklimaat en ligt zo tussen de 60% en 70%.

    Windenergietegenstanders verwarren de “stroomproductietijd” nogal eens met de capaciteitsfactor en zeggen dat windturbines maar 25% (of 17%, een door Halkema verzonnen getal) van de tijd electriciteit leveren.

    Overigens is het wikipedia artikel over windenergie een slagveld van voor- en tegenstanders van windenergie. Ik zou daar dus maar liever niet naar verwijzen, en liever de primaire bronnen (zoals cbs) gebruiken.

  9. Dirk-Jan Says:

    @Thomas
    @Renaat
    @Pieter

    Informatie in het artikel is nu bijgewerkt

  10. Henk Daalder Windparken Wiki Says:

    Nav de klimaatstraat competitie heb ik voor ODE een lijst van windmolen coöperaties gemaakt op het ODE wiki.
    Daar kun je gemakkelijk vergelijken, en zien welke in je eigen regio actief is.
    Overigens accepteren de meeste coöperaties leden uit het hele land, maar leden in hun eigen werkgebied vinden ze meestal leuker, vanwege het lokale draagvlak.
    http://www.duurzameenergie.org/ODEwiki/Klimaatstraat_Kies_een_Cooperatie

  11. ROLAND Says:

    Naar een gedegen weerlegging van de argumenten van tegenstanders zie ik uit, zoals de mogelijkheden tegen geluidsoverlast en slagschaduw. Voor een ontheffing geluidsbelasting geldt in de stad voor autowegen een veel hogere waarde dan bij windmolens. Vergelijk ook de windopbrengst en kosten over de jaren.
    De wetgeving over de geluidsbelasting van windmolens wordt aangepast met de norm van 47 dB(A) jaarlijks gemiddeld. Vergelijk die eens met de norm voor de luchtvaart.
    Wanneer komt “een volgende update”?

  12. Janina Geypen & Julie Broeckx Says:

    Wat het aandeel van windenergie in de energiemark ?

  13. Jurgen Says:

    Ik ben reuze benieuwd naar de ontkrachting van de bezwaren mbt landschaps- en horizonvervuiling (gigantische, niet te negeren industriële voorwerpen in landelijke omgevingen), geluidsoverlast en slagschaduwoverlast.

    Daarnaast zou ik graag een reaktie lezen over een ander ongemak van windturbines: de onrust die in het landschap verschijnt. De mechanische beweging aan de horizon en in het landschap is dermate dominant dat deze niet te negeren is en een jachtig gevoel oplevert. Terwijl een (rustige) landelijke omgeving en stille horizon juist zeer belangrijke factoren zijn voor mensen om rust te ervaren, zeer belangrijk in deze hectische tijden. De impact van windturbines op de rust van het vergezicht en landschapsaanzicht is gigantisch groot en daarmee een aanslag op het psychische welbevinden van mensen die deze monsters zonder enige inspraak in hun omgeving krijgen.

  14. Renaat Says:

    @ Jurgen,

    ik vind dat windturbines het landschap helemaal niet zo aantasten en horizonvervuilend werken, dus mijn inziens is dat een stuk een kwestie van smaak. Het is natuurlijk wijs om windturbines zoveel mogelijk zo te plaatsen dat de hinder geminimaliseerd wordt (dus ver in de zee, dicht bij reeds bestaande hoge constructies, …)

    Bij de plaatsing van windturbines houdt men in België (en ik vermoed ook zeker in Nederland) wel degelijk rekening met geluidshinder en slagschaduw. De hinder daarvan kan dus ook geminimaliseerd worden door een doordachte plaatsing van windturbines. Ook door technologische verbeteringen wordt het probleem van geluidshinder steeds minder.

    Zoals alle energiebronnen hebben ook windmolens bepaalde nadelen. Deze nadelen moeten natuurlijk niet zomaar genegeerd worden, maar zijn mits een doordachte plaatsing en door het gebruik van de laatste technieken geen probleem dat zich bij alle windturbines stelt en dus een reden is om alle windturbines over één kam te scheren.

    Er is geen enkele duurzame energiebron geschikt om de volledige energiebevoorrading op dit moment betrouwbaar te garanderen. Maar wat zijn de alternatieven als je alle windturbines op één hoop smijt en er daarmee voor pleit om geen windturbines meer te plaatsen.

  15. John van der Made Says:

    Wij zijn bezig met een systeem om bloembollen te drogen. Hiervoor genruiken wij 14 afzuig ventilatoren van elk 22.000 m3/h
    Met de uit geblazen lucht willen we proberen stroom op te wekken. Wie kan mij hier uitleg over geven wat er voor op de markt te krijgen is.
    John

  16. Jeroen van Agt Says:

    @John,

    Als je de uitgeblazen lucht gaat gebruiken voor het opwekken van energie middels windturbines dan zal dat tot het gevolg hebben dat je luchtsnelheid gaat afnemen. Immers de energie die de windturbines gaan opleveren moet ergens vandaan komen. Het zal je netto dus niets opleveren.

    Is het niet mogelijk om een (grote) windturbine te plaatsen op je bedrijfsterrein? Dat kan wel zorgen voor een aanzienlijke besparing op je elektriciteitsrekening.

  17. Hugo Matthijssen Says:

    @ 16 Jeroen
    Wat je in wezen wil is een molen in de uitgeblazen lucht plaatsen.
    Daarmee bereik je het tegengestelde.
    Je plaats een extra weerstand in de uitgeblazen lucht waardoor de ventilatoren meer energie nodig hebben om hun werk te doen.

    als je uitgaat van meer vermogen als input en je houdt rekening met het rendementsverlies van de windturbine in de uitlaat van de ventilatoren dan betekent dat meer extra stroomverbruik als de door de turbines geleverde energie.

    Een zinloze actie die het energieverbruik alleen maar omhoog brengt.

  18. Wim Says:

    @Lieven,
    Groene stroom word in Nederland gekocht in India. Waar ze wind en PV energie verkopen aan Nederland. Volgens mij meerdere keren. En ze compenseren de CO2 uitstoot.
    Boekhoudkundig truukje dus. Hoe werkt dat in België?

    @ROLAND,
    Inderdaad! De luchtvaart mag herrie maken. Vrachtverkeer ook.
    Ik blijf het gezeur vinden.

    @Jurgen en Renaat,
    Helemaal gelijk. Wat mij betreft moet je dan consequent zijn en ook de koren en water molens afbreken ten behoeve van het landschap.
    Ik geniet er alleen maar van als ik langs een windmolen park fiets.
    Doe mij maar meer nuttige molens.

    @John,
    Inderdaad zinloze actie. Daarom werkt een perpetuum mobile ook niet.

  19. Pieter Schepers Says:

    Wie weet het antwoord??

    De gemiddelde windsnelheid in mijn buurt is 5 meter/sec.

    Ik heb een windmolen van 18 m2.
    Daar wil ik op de windzijde een konische buis plaatsen te starten met 36 m2 en bij de uitgang 18 m2 met een lengte van 8 meter.

    Wat zal de windsnelheid zijn als bij het verlaten van de conische buis?? Wie helpt mij
    groet Pieter

  20. Wim Says:

    Een leuk idee! Maar hoe ga je de windrichting bepalen? Tot welke wind sterkte moet je molen nog blijven staan?
    De windsnelheid zal iets in de buurt zijn van van een factor 3 meer.
    Kun je makkelijk testen met een wind metertje en een 1 op 10 model.
    Mijn molen is een http://www.vestas.com/en/wind-power-plants/procurement/turbine-overview/v112-3.0-mw.aspx#/vestas-univers
    Bij 5m/s doet ie ook niet veel. En bij 25m/s stopt hij gewoon.

  21. Hoyte Bokma de Boer Says:

    De 3% Productiefactor klopt niet. Volgens CBS is dat getalrond de 30% ipv 3%.

  22. roland Says:

    Het zou mooi zijn als de materiaalafhankelijkheid van windturbines vermindert: “48 kWh/day of offshore wind require 60 million tons of concrete and steel” “48 kWh/day of nuclear power require 8 million tons of steel and 0.14 million tons of concrete” http://WWW.WITHOUTHOTAIR.COM blz 62

  23. Wim Says:

    200kg staal per wereldburger vind ik ook er veel. En dan moet je niet vergeten de energie die er voor nodig is om het te maken. Plus dat we in de UK en NL veel meer gebruiken dan in de rest van de wereld.
    Pluspunt is natuurlijk dat molens gerecycled kunnen worden.

    Het hele principe windmolen is naar mijn mening al achterhaald.
    - ze zijn niet hoog genoeg. Hoe hoger des te duurder.
    - ze moeten tegen harde wind kunnen. Dus meer metaal.
    - ze verbruiken veel resources.
    - ze hebben te weinig oppervlak om energie te winnen. 3 wieken is nog net haalbaar.

    Ik verwacht niet dat er over 50 jaar nog een molentje draait.
    Dan hebben we met ladder molens en skites.
    Als er een storm of orkaan komt haal je ze gewoon binnen.
    Dat scheelt enorm in de materiaalkosten.
    Wubbo is ook met dergelijke projecten bezig.

  24. roland Says:

    @Wim,
    Natuurlijk betere molens zijn altijd mogelijk, maar:
    - Hoe hoger hoe (veel!) meer wind
    - meer materiaal per kWh? waar vind ik dat?
    - opbrenst! wind zorgt in Denemarken voor 20% van de elektriek
    Uiteraard hoe minder materiaal per kWh hoe beter.
    Mij ontgaat waarom niet scheerlijnen wordt gewerkt.

  25. Wim Says:

    @Roland,
    Mijn conclusie is dat ze gewoon moeten stoppen met het principe molen.
    Hoe hoger, des te meer wind. Kijk maar op de wiki. En bijvoorbeeld http://www.ecoboot.nl/artikelen/OckelsLaddermolen.php. Hoewel dat ontwerp er ook niet te snugger uitziet. Ik geloof dat hij er ook op is teruggekomen.

    Hoge molens vangen veel wind. Dus meer materiaal per kWh. Want hij moet werken tot 25m/s. Daarboven in vaanstand en door na de maximale windsterkte.

  26. roland Says:

    @Wim,
    \De laddermolen is te vergelijken met honderd windmolens\ Weer zo’n megaprojekt van Ockels, waar de verwijzingen onbruikbaar zijn!

    \Hoge molens vangen veel wind. Dus meer materiaal per kWh\ Waarom \dus\ heb je daar gegevens van of geloof je dat?

  27. Wim Says:

    @Roland,
    Klopt, weer een mega project. Maar Wubbo heeft wel een drive om de problemen op te lossen, en mensen aan het denken te zetten. De ladder tot 10km hoogte word natuurlijk onbetaalbaar.

    Hoge molens vangen veel wind en verbruiken dus meer resources om te bouwen is een logische conclusie van mij. Grotere krachten, meer staal.
    http://en.wikipedia.org/wiki/Wind_turbine_design
    “The foundations for a conventional engineering structure are designed mainly to transfer the vertical load (dead weight) to the ground, this generally allows for a comparatively unsophisticated arrangement to be used. However in the case of wind turbines, due to the high wind and environmental loads experienced there is a significant horizontal dynamic load that needs to be appropriately restrained.

  28. bless Says:

    In Duitsland staan steeds vaker windmolens stil omdat het net/de infrastructuur de stroom niet kan verwerken. Welke oplossingen zijn er in de maak? Wordt er al nagedacht over buffers van waterstof (onder lage druk) in de kolom?

  29. Wim Says:

    Als ik in Duitsland ben tel ik altijd de molentjes die stil staan. Ook bij windkracht 5. Ze staan vaak in groepen van 5 tot 10 stuks. En er zijn vrijwel altijd een paar kapot. Ze kijken de verkeerde kant op en draaien niet. Het heeft dus niets met einspeise te maken, want wind en zon hebben voorrang in de Duitsland.
    Er word wel over nagedacht maar er is nog geen concrete oplossing. Lees ook http://www.groenerekenkamer.com/buffers en http://www.olino.org/articles/2009/04/02/windenergie-the-sky-is-the-limit
    Duurzame energie kan niet zonder buffers.

  30. roland Says:

    Opmerkelijk GR (=Groene Rekenkamer) stuk, waarin ze zich bekommeren over opslag:
    1. Bij zon-pv is het opslag probleem door de grote verschillen tussen lente/zomer en winter veel groter dan bij windmolens. De GR verzet zich echter vooral tegen windmolens en vergroot zo het opslagprobleem.
    2. Eerder beweerde de GR dat met 20% van de stroom uit wind er grote verliezen zouden ontstaan. Nu lezen we een verlies van 6% bij 20% wind; heel redelijk dus

  31. Wim Says:

    Klopt, zover ik heb kunnen achterhalen is het bij PV het een factor 10. Dus een 1kWp (piek) paneel levert gemiddeld 100Wpa (gemiddeld over een jaar) Ook wel uitgedrukt in kWh/kWp over een jaar. Bij wind is het een factor 4. Waar ik nog vraagtekens bij heb.
    Op een dag moeten we toch over naar 100% groen, omdat grijs onbetaalbaar word. Wind en zon zijn nu eenmaal niet altijd aanwezig. En voor biomassa is er te weinig oppervlak. (McKay).
    Stel, we gaan 100% naar wind. Het vermogen dat nodig is, is dan 4 keer hoger dan het gemiddelde verbruik. Dus heb je een buffer nodig. Heb je die buffer niet, dan is het riskant om molens te blijven bijplaatsen. Want het gemiddelde stroomverbruik is ongeveer 15GWe in Nederland. Dus heb je minimaal 60GW aan molens nodig. Maar pomp je 60GW het net op, dan heb je een flink probleem. Doe je het niet, maar zet je de molens stil dan haal je geen rendement uit de molens. Met zonne-energie is het nog erger, omdat de Wp en Wa een factor 10 uit elkaar liggen.
    De bottom line is dat duurzaam niet zonder buffers kan. En die buffers moeten een winter kunnen overbruggen. We hebben het hier alleen nog maar over elektrisch. Maar er is ook verwarming, industrie en transport nodig. In de orde grote van 3EJ/jaar. En 6kW per Nederlander.

  32. roland Says:

    @Wim,
    Waarom bij wind die faktor 4 van en moet de buffer de winter overbruggen?
    Mooi zou zijn als met hoger rendement met wind aardgas kan worden gemaakt, dan kunnen windmolens ook voor warmte benut worden en kan een deel van de biomassa vervangen worden. Blijft de keuze tussen vliegen en voedsel en met de grote inkomensverschillen wordt dat snel vliegen.

  33. Wim Says:

    Omdat in de winter meer energie nodig is voor verwarming.
    Fraunhofer is er al mee bezig. CO2, elektriciteit en H2O erin Methaan en O2 er uit. SolarFuel noemen ze het. http://www.solar-fuel.net/loesung/alpha-anlage-laeuft/
    Maar dat kan natuurlijk net zo goed met wind.

  34. roland Says:

    Juist met wind dat is vooralsnog veel meer beschikbaar en gebruikt voor WINDGAS.
    Minder hoogspanning door het gebruik van het aanwezige gasnet. Dus kiezen voor de gashybride i.p.v. de e-auto, met een kleiner accuprobleem? Straks de e-oplaadpalen dus slopen? Minder CO2 opslag nodig; minder afhankelijk van biomassa, best belangrijk!
    http://www.shz.de/nachrichten/schleswig-holstein/wirtschaft/artikeldetail/article/111/greenpeace-macht-windstrom-zu-windgas.html
    Vreemd dat je daar weinig over hoort met een rendement van 50-60% voor stroom naar aardgas en een rendement van 40% voor stroom-aardgas-stroom. http://www.greenpeace-energy.de/fileadmin/docs/sonstiges/Greenpeace_Energy_Gutachten_Windgas_Fraunhofer_Sterner.pdf

  35. Arie G. Says:

    @ Wim,

    Ik heb de laatste discussie even gevolgd en begrijp je uitspraak
    “Het vermogen dat nodig is, is dan 4 keer hoger dan het gemiddelde verbruik. Dus heb je een buffer nodig.”
    niet.
    De factor 4 wil niets anders zeggen dan dat een windmolen over een jaar 1/4 van de energie produceert die hij draaiend bij nominaal vermogen zou kunnen halen. Dit omdat de windsnelheid gemiddeld lager is dan nodig is voor zijn nominaal vermogen. Plaats je 4 keer zoveel molens, dan heb je de hoeveelheid energie die je nodig hebt.
    Dat neemt niet weg dat het handig zou zijn om in buffercapaciteit te voorzien, want molens staan ook wel eens stil of draaien op geringe capaciteit.
    Een deel van het probleem is te ondervangen door een wijd Europees hoogspanningsnet met gespreide molencapaciteit, want er is altijd wel ergens wind.

  36. Wim Says:

    @Arie G.,
    Nominaal betekend gemiddeld. Dus de factor 4 is t.o.v. het maximum vermogen. Plaats ik een molentje van 3MW, dan krijg ik nominaal 0,75MWa per jaar. Uiteraard weer en klimaat afhankelijk. Mij Vestas 112-3.0MW heeft afgelopen maand weer geen ruk geproduceerd. Maar volgens de lange termijn voorspelling, voorzover die klopt, krijgen we in het weekend 5m/s! Ah, dan levert mijn molen 0,25MW!!!! Pas na 11m/s haal ik de 3MW.

    Een hoogspanningsnet moet nog worden aangelegd. TenneT kan mijn energie niet kwijt. En dan krijg ik geen drol. http://www.bnr.nl/topic/grotebnrenergiedag/2011/05/16/tennet-kan-windenergie-niet-kwijt. Dan is het gewoon heel simpel : Sorry, er zijn niet voldoende verbruikers.

    Zo zijn er ook van die fantastische plannen van NorNed. We gaan de overvloed van windenergie pompen naar Noorwegen! Die hebben fjorden met energie centrales. http://nl.wikipedia.org/wiki/NorNed-kabel
    Maar dat kabeltje is 0,7GW voor 0,6G€. En als Nederland, naast Duitsland en Denemarken, daar 100GW door heen willen pompen is het einde oefening.
    En aan de andere kant staan er mini centrales die nog niet eens een paar GW aan kunnen.

    Met een smart grid los je geen problemen op. Dat kan alleen met een betaalbare buffer.

  37. Wiel aan den Boom Says:

    Mijne Heren; Ben zowat iedere dag aan het Foto`s schieten van het opbouwen van de Windmolens op de Boerderijweg in Neer (Limburg)
    Mooi werk en het ziet er afgewerkt uit proficiat.
    Gr Wiel.

  38. Wim Says:

    @Wiel
    Foto’s? http://www.flickr.com of iets dergelijks.
    Want als ik iets van windmolens vind is het wel een prachtig stukje kunst.

  39. Jan Willem baron van Heemstra Says:

    een ‘nieuws’ feit, alweer drie jaar oud, maar toch verrassend (Financial Times 6 maart 2009) “Gisteren om 11u09 de hoogste output ooit voor wind in Spanje – 11.203 MW oftewel 29.5% van de spaanse electriciteitsvraag op dat moment. Voor het licht werd, met lagere elektriciteitsbehoefte, werd 42% van de vraag afgedekt met windenergie.” Dus het netwerk kan véél meer aan dan wie dan ook dacht, maar dan moet er omgedacht worden en hernieuwbare energie prioriteit krijgen, moet daarvoor geïnvesteerd worden. Waar een wil is!

  40. roland Says:

    @39,
    Zolang onduidelijk is hoe die molens over het land verdeeld zijn, zegt zo’n uitspraak weinig. Blijkbaar waren in Spanje ook voldoende centrales uit of terug te schakelen; zeker zo belangrijk.
    Een andere vraag is of er voldoende buffer beschikbaar is om bij windstilte aan de vraag te voldoen.

  41. Wim Says:

    @Jan Willem baron van Heemstra,
    Dat is heel netjes. Betekend dus dat ze 11GW piek hebben staan.
    Dat is wel even 2,75GW average produceren. Dat is toch even 3 maal Borssele.
    Nu kunnen ze nog door naar de 22GWp, daarna krijgen ze een opslag probleem.

  42. Danny Says:

    @39 Op 16 april om 3:48 uur een record van ruim 60% stroomproductie d.m.v. windenergie in Spanje. http://www.ree.es/sala_prensa/web/notas_detalle.aspx?id_nota=270

  43. Wim Says:

    “The country had 21,673 megawatts of wind power capacity at the end of 2010, an increase of just 1,050 megawatts or 5.1 percent over the previous year, the Spanish Wind Power Association said Tuesday.”
    http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5jSXzVAOcOfXPpYoYoilu5_kOvuFQ
    Wow. Dus bij een goeie storm gaan ze naar de 21GW! Dat begint problematisch te worden. Maar goed, de subsidies staan nu stil.

  44. roland Says:

    @Wim, 41+43, Is de piek 11 of 21 GW?
    Wat is bij storm het probleem, de waterkracht in Spanje heeft een vergelijkbaar vermogen als de windmolens; dus er is opslag mogelijk.
    http://www.ode.be/ode/publicaties/nieuwsbrief/14-windenergie/835-recordproductie-windenergie-in-spanje

  45. Ruud Says:

    Dat is grappig, als ik dat zo lees een over capaciteit aan groene stroom! Een mooi alternatief voor Borsele 2?

  46. Wim Says:

    @Roland. De baron komt aan met een 11GW record. In de link lees ik 21GWp installed.
    Van je link naar ode snap ik niet veel. Dus door wind was Spaanse energie goedkoper dan de door atoom stroom opgewekte Franse? 5ct vs 10ct/kWh?
    Het record is dus afhankelijk van hoeveel wind er word toegestaan?
    De bron staat hier http://bit.ly/Ib3W8A.
    4,890 GWh in 1 maand tijd is gemiddeld 7,2GWa. Met een 21GWp molen park. http://en.wikipedia.org/wiki/Wind_power_in_Spain. Dus ze mochten niet leveren in feb 2012! Ja, zet maar even een kern centrale op 3% productie capaciteit standby.

    @Ruud,
    Financieel is het ook een leuk alternatief voor B2. http://bit.ly/GS3lEy . Vandaar dat er geen investeerders voor zijn.

  47. roland Says:

    @Wim, Bij veel windenergie, blijkbaar tot 60% van de totale vraag, moet die nog wel benut worden, al is het tegen een lagere prijs. Waarom dan atoomstroom met die hogere prijs niet uit de markt gedrukt wordt, ontgaat mij ook. Mogelijk is die gemiddeld veel hogere atoomprijs vooral door een hoge prijs in windstille dagen.

    Voor een hogere gemiddelde windprijs kun je het net vergroten of de opslag in de vorm van windgas, mede afhankelijk van de kosten. Als de olie/gasprijs flink stijgt is dat laatste veel aantrekkelijker. Met veel waterkracht en gascentrales heeft Spanje best mogelijkheden om meer windenergie te verwerken.

  48. Ruud Says:

    @Wim das een duidelijke vergelijking (via jouw linkje). Alleen daar staat dat zon € 2,00 per Wp. is. Ik denk dat het momenteel een stuk lager ligt, vooral als het op grotere schaal wordt uitgerold. Zit er in die kosten voor kern energie ook de opslag bij, voor al die duizenden jaren dat het afval gevaarlijk blijft?

  49. Wim Says:

    @Ruud,
    Zon is bij dergelijke hoeveelheden idd goedkoper. Als ik €0,75 invul (is dat redelijk) kom ik zelfs op zon goedkoper dan kern. Nieuwe versie http://bit.ly/IwpQ5t. Iedereen kan editen in de berekening.
    Nuclear opslag zit er niet bij. Ik heb geen idee wat dat kost bij kern.

    @Roland, Spanje heeft maar 30TWh/y aan hydro volgens index mundi. Ik kom dan uit op 3 tot 4 GW aan centrales. Waarvan 3 pumped centrales van totaal 1,6GW. http://bit.ly/JTqBDr. Maar hoe snel is zo’n storage vol en leeg? Dat staat er natuurlijk weer niet bij.

  50. Willem Alexander Henskens Says:

    De belasting betaler het onwetende gijtenharen klootjesvolk wordt een pootje gelicht.Deze betalen de subsidie.

    ˙et is alleen economiscg interessant voor de voorstanders die verdienen er aan ook de bouwers.
    Plemt men heel nederland vol met een molen bos dan hebben we toch e.centrales nodig.

Geef een reactie

 
WP Theme & Icons by N.Design Studio
Gebruiksvoorschriften | Privacybeleid Adverteren Entries RSS Comments RSS Log in