OliNo

Duurzame Energie

Stomme meter

Geplaatst door Marian van Agt in Economie, Uitleg, Zonne-energie Geef een reactie

Toen ik in 2012 zonnepanelen aanschafte moest mijn digitale meter zonder teruglevertelwerk vervangen worden en vroeg ik een slimme meter aan. Met zo’n op afstand automatisch uit te lezen meter zou je slimme dingen kunnen doen die tot een energiezuiniger gedrag en een lagere rekening zouden leiden. Netbeheerder Endinet bracht 70 euro in rekening voor de vervanging en inmiddels is het negen maanden verder, maar erg veel slimmigheid heb ik nog niet gezien.

Standen uitlezen

Het zelf bijhouden van de standen is simpel: dagelijks op een vaste tijd met je kladblokje naar de meterkast en de vier standen (hoog en laag, levering en teruglevering) noteren plus de gasstand. Saai klusje, maar iemand moet het doen. Diverse partijen bieden aan de standen op afstand uit te lezen en al dan niet iets leuks te doen met de data. De slimme meter produceert iedere 10 seconden een pakketje data dat via de P1-poort met een kabeltje kan worden uitgelezen. Gas wordt eenmaal per uur op afstand uitgelezen. Elektriciteit kan per jaar, per twee maanden, per dag, per kwartier of helemaal niet op afstand worden uitgelezen, afhankelijk van de toestemming die de klant aan de energieleverancier heeft gegeven.
Ik heb mijn leverancier Greenchoice toestemming gegeven om kwartierwaarden uit te lezen. Greenchoice zegt echter dit nog niet te kunnen en noteert alleen de dagstanden in het online klantdossier. Overigens duurde het bijna acht maanden na plaatsing van de meter, voor er überhaupt door wie dan ook op afstand iets kon worden uitgelezen. Nooit iets van gezien in al die tijd.
Het bedrijf Enerlogic kreeg van mij dezelfde toestemming. Zij bieden een gratis uitlezing op afstand aan met grafische weergave op dag-, maand- en jaarniveau plus een – in eerste instantie niet helemaal heldere – uurgrafiek. Een en ander zit nog in de bètafase en opmerkingen over onlogische zaken of fouten worden op prijs gesteld, die hebben ze dan ook gekregen en daar is goede terugkoppeling op gekomen.

Op deze Enerlogic-grafiek van 5 en 6 februari zijn de pieken rond etenstijd (inductiekookplaat) en ‘s morgens (wasmachine) goed te herkennen. Op 6 februari rond 13 uur was er bijna geen verbruik omdat mijn bescheiden PV-setje op dat moment bijna voldoende leverde. Waarschijnlijk felle zon na een plensbui. Leuk, maar niet echt informatief.

Daarnaast heb ik de Qbox mini van Qurrent en de Smile P1 van Plugwise uitgeprobeerd, apparaatjes die je met een ‘telefoonstekkertje’ op de poort van je slimme meter aansluit, waarna de uitgelezen datapakketjes via internet worden verwerkt tot handige grafiekjes op je pc, smartphone of tablet.

Qbox mini.

Plugwise

De Qbox doet alles via internet. Behalve met de slimme meter kan hij met behulp van een sensor ook werken met een pulsmeter (knipperend ledje) of ferrarismeter (draaiing van het wieltje) maar de sensor ziet géén verschil tussen afname en teruglevering van elektriciteit. Ook mis je dan de uitlezing van gasstanden. Bij aanschaf van de Qbox zijn de grafiekjes gratis.
De Smile werkt alleen met de slimme meter, leest ook de uurstand van het gas uit en laat het actuele elektriciteitsverbruik rechtstreeks op je scherm zien. De grafiekjes komen van de Plugwise-server, je betaalt daar 12 euro per jaar voor. Er zijn nog veel meer van die apparaatjes, een uitgebreid overzicht vind je op Milieucentraal.

Meten=niet weten

Al snel kwam probleem nummer 1 naar voren: het bleek dat mijn netbeheerder alleen afgeronde kWh-waarden aanleverde. Als ik het meetproces vergelijk met het volgieten van een virtueel emmertje waar 1 kWh in past: het lijkt erop dat niet de actuele inhoud van het emmertje wordt bijgehouden, maar alleen het moment dat het emmertje vol is. Volgens Enerlogic, Qurrent en Plugwise komt dit bij slechts een paar slimme meters/netbeheerders voor. Waaronder kennelijk de Kamstrup 382JxC van Endinet/Enexis.
Waardeloos, want je krijgt dan bij de Smile een 24-uursgrafiek met zo hier en daar een waarde van 0, 1 of 2 kWh waar je niet veel wijzer van wordt. Terwijl je meter iedere 10 seconden data levert! Is er tijdens een uur geen hele kWh volgemaakt in het telwerk, dan is de weergegeven stand dus 0 kWh terwijl je echt wel energie hebt verbruikt. Hooguit haal je uit deze grafiek de trend dat er ’s nachts weleens een kolommetje met een 0 staat terwijl er overdag bijna ieder uur wel 1 kWh of soms 2 verbruikt wordt, maar dat kan ik zonder grafiekje zelf ook wel bedenken.
De Qbox heeft een ander soort weergave waardoor een patroon ontstond van pieken van 12 kW met daartussen een verbruik van 0, maar verder duidelijk hetzelfde verhaal: garbage in, garbage out. Inmiddels heeft Enerlogic voor elkaar dat er twee cijfers achter de komma staan, zowel bij gas als bij elektriciteit. Kennelijk is het eindelijk gelukt bij Endinet/Enexis. Helaas zie ik daar bij de Smile (nog?) geen effect van, die gaat trouw verder met z’n afgeronde uurkolommetjes.

Vertraging

Er zit altijd een vertraging in de waarden. Wil je weten wat het actuele verbruik van je hele huis is, dan heeft de Qbox geen antwoord. Wordt aan gewerkt, aldus Qurrent. Geen weergave van actueel verbruik en dat rare piekenpatroon; de Qbox ging binnen een week retour. De Smile kan wel het actuele verbruik geven, maar met enige vertraging. De slimme meter produceert iedere 10 seconden data. Schakel je een apparaat in of uit, dan zie je dat op de Smile met een vertraging van hooguit 10 seconden terug. Leuk, maar niet echt nauwkeurig als toevallig net je koelkast aanslaat of… als je zonnepanelen hebt en de hemel is niet strakblauw.
De grafieken van Enerlogic verschijnen pas na afloop van de dag in je persoonlijke online ‘energieplatform’, evenals de dagstanden van Greenchoice. Als ze al verschijnen.

Zonne-energie? Ken ik nie!

Een onvermijdelijke complicatie is dat je alleen in het donker fatsoenlijk kunt meten wat de invloed van een bepaald apparaat is, tenminste als je zonnepanelen hebt zoals ik. Het deel van de productie ‘dat de meterkast niet haalt’ zorgt vanzelfsprekend voor een lager weergegeven actueel verbruik. Je verbruik is niet lager maar lijkt lager omdat het voor een deel uit niet-geregistreerde en ook nog eens variabele zonne-energie bestaat.
Een leuke bijkomstigheid is dat mijn bescheiden 1185 Wp-systeem in de winter wel degelijk af en toe blijkt terug te leveren, je ziet dan een negatief actueel verbruik. Terwijl de meterkast al maanden niet één teruggeleverd heel kilowattuurtje meer laat zien. In dit opzicht werken de Smile en de Qbox mini hetzelfde als de bekende Wattcher: ook die kan in het gemeten huisverbruik geen rekening houden met de bijdrage van je zonnepanelen. Logisch, maar lastig.

Wattcher.

Nu even niet

De uitlezing van zowel de gas- als de elektriciteitsstand vindt erg wisselend plaats. Het is iedere dag afwachten of Greenchoice de dagstanden heeft geplaatst en Enerlogic de kwartierstanden over de vorige dag, of dat er stomweg niks is binnengehaald. Dit probleem lijkt bij de netbeheerder te liggen. Wil je op z’n minst je dagstanden monitoren, en dat wil ik, dan is het ouderwetsche kladblokje nog altijd onmisbaar. Soms gaat het een of twee weken goed en daarna valt er weer een gat van een aantal dagen.
Een irritant gevolg is dat het ‘verdwenen’ verbruik leidde tot irreële waarden (dit gebeurde zowel bij Enerlogic als bij de Qbox) waardoor de schaalverdeling van je grafiek nergens meer op lijkt. De reële waarden zijn dan naar verhouding zo laag dat ze met het blote oog nauwelijks meer te zien zijn.

Conclusie

Het hele slimmemetergedoe begint behoorlijk op een stommemetergedoe te lijken.

1. Zowel de Qbox mini als de Smile heeft mij niet echt gebracht wat ik ervan verwachtte, hoewel de Smile al aardig in de buurt komt – mits het afrondingsprobleem wordt opgelost. De Smile heb ik voor 86 euro gekocht, na het eerste halfjaar heb je voor de grafieken en prognoses een abonnement van 12 euro per jaar nodig. De Qbox mini kost 90 euro en het abonnement is gratis. De service van Enerlogic is gratis en je hebt er geen apparaatje voor nodig, maar daarmee kom je niet verder dan op kwartierstanden gebaseerde grafieken die je – als het meezit – de volgende dag kunt inzien.

2. Onhandig is dat elke vorm van uitlezing verstoord wordt door de aanwezigheid van zonnepanelen. Het verbruik van een onbekende hoeveelheid zonne-energie ‘die de meterkast niet haalt’ beïnvloedt
immers het totaalverbruik. Mijn Soladin-omvormers zitten rechtstreeks op twee stopcontacten, maar als je hele pv-systeem op een aparte groep zit zul je hetzelfde ervaren: de uitlezers lezen alleen de meter uit, geen afzonderlijke groep. (Plugwise heeft wel geïntegreerde oplossingen die met de Smile samenwerken, maar dan moet je dus nog wat andere prijzige Plugwise-spulletjes aanschaffen.)

3. Het is niet helemaal duidelijk wat het aandeel van de netbeheerder is in de genoemde fouten en in hoeverre zich in regio’s met andere netbeheerders soortgelijke dingen voordoen. Is de software van Endinet/Enexis niet goed, is het de hardware die niet deugt of gaat er iets fout bij de uitlezende bedrijven? Wie het weet mag het zeggen.

4. En dan zeg ik nog niets over de bezwaren die veel mensen toch al hebben tegen de slimme meter: de mogelijke inbreuk op de privacy en invoering van gedifferentieerde tarieven (hogere vraag, hogere prijs) die door de slimme meter technisch mogelijk wordt gemaakt.

Dat kladblokje is zo gek nog niet. Liever geen details dan onbetrouwbare of onnauwkeurige details, of details waarvan je maar moet afwachten of ze wel komen. Enerlogic houd ik er voorlopig toch maar in, en over de Smile twijfel ik nog. Dan maar een energiemetertje om het gemiddelde verbruik apparaten een tijdje te monitoren en een standenoverzichtje in Excel en op Mindergas.nl bijhouden? Veel meer werk, veel minder informatie, maar ook veel minder ergernis.

Disclaimer. Ik ben nog steeds geen techneut en misschien maak ik hier en daar interpretatiefouten. Ik weet niet exact hoe het allemaal geacht wordt te werken en heb slechts willen weergeven wat ik als gebruiker tegenkwam.

22 Reacties to “Stomme meter”

  1. Thor Says:

    Ik deze materie ook onderzocht en mijn conclusie was dat als je het echt goed wilt doen, ben je niet voor Euro 90 klaar.

    Wil je je PV paneel productie weten heb je nog een kW meter nodig, de nodige software om het allemaal uit te lezen.

    Maar er is veel mogelijk.

    Gelukkig geeft onze Iskra slimme meter data tot op een tiende nauwkeurig en kan ik het momenteel via http://www.Slimmemeteruitlezen.nl prima volgen.

    Absurd dat m’n leverancier hier niks mee doet.

  2. ard Says:

    Hier kan je lezen welke data er van die verbinding komt en wat je er zelf mee zou kunnen:
    http://jeelabs.org/2012/11/30/picking-up-the-p1-bus/
    http://www.maartendamen.com/tag/smartmeter/

  3. Mico Says:

    Ik gebruik de Youless om mijn analoge meter “slim” te maken. Dit werkt best goed ondanks de beperkingen zoals ook in het artikel genoemd. Zo moet ik bijvoorbeeld een hele omwenteling van de draaischijf wachten voordat de inschakeling van een apparaat zichtbaar wordt.

  4. Kees de Kooter Says:

    Met de producten op de markt is het inderdaad behelpen. En privacy issues liggen op de loer. Daarom ben ik zelf de software gaan bouwen, en houd ik de data waar die hoort: bij mezelf.

    Een voorproefje van de code is hier te vinden: https://github.com/kdekooter/p1-java-metering. Waarbij overigens ook dankbaar gebruik is gemaakt van o.a. de eerder genoemde site van Maarten Damen.

  5. Piet Says:

    Dat je meter hele kWh waarden laat zien is het probleem van je meter, je meter is niet DSMN 3.
    Deze zouden niet uitgeleverd mogen worden vanaf half 2012.
    Je kan dus een andere meter aanvragen als degene die je hebt niet geleverd had mogen worden.

  6. Marian Says:

    @Piet: andere meter lijkt me een goed idee, alleen is Endinet niet echt eh… klantvriendelijk zeg maar, klantenservice heeft geen idee waar je het over hebt en teruggebeld worden door iemand die uberhaupt snapt wat een slimme meter doet c.q. hoort te doen, ho maar.
    Fijn dat ik nu de bijbehorende kreet weet: ‘niet DSMN3′, kun je me daar iets meer uitleg over geven?
    Mijn meter is in mei 2012 geplaatst, kennelijk een van de laatste dus.

    @Kees: het zou mooi zijn als zoiets eens op de markt kwam, gewoon alleen maar een dingetje dat de data uitleest en een stukje software om het in Excel te zetten of zo. Meer niet, geen toeters en bellen.

  7. spikehome Says:

    Ik vind de qbox wel aardig goed.
    box zelf gebruikt bijna niks (minder dan 1w).
    je moet bij qurrent wel de goede meter invullen.

    zie mijn screenshots:
    Electra
    http://nas.famspijkers.nl/tweakers-pics/qbox-e.jpg

    Gas
    http://nas.famspijkers.nl/tweakers-pics/qbox-g.jpg

  8. wim Says:

    Ik heb ongeveer dezelfde spullen, maar hen wel een positieve er
    varing. Ik zit in het Stedin gebied.

  9. Marian Says:

    Ik heb inmiddels een reactie van Endinet gehad. Er komt ofwel een software-update voor het bij hen bekende probleem van de afgeronde kWh-waarden, ofwel mijn meter wordt alsnog omgeruild. We zullen zien, ze geven zichzelf tot 1 juli de tijd.
    Dan nog dit: “Overigens voldoen deze meters wel aan alle wettelijke eisen die zijn gesteld voor de huidige slimme meters (DSMR 2.2).”
    Dus DSMR 3 hoeft nog niet?

  10. Steven Says:

    Wij hebben sinds oktober 2012 zonnepanelen. Vanaf het begin had ik de wens te meten maar ik wil geen extra (stroom verbruikend) kastje in de meterkast. Ik ben uitgekomen op open source software van http://www.smartmeterdashboard.nl in combinatie met mijn NAS/router die ik daar toch al had staan. Kost een (klein) beetje hobbien maar voor de kosten van 2 kabeltjes, een voor de P1 poort en een voor de bruto productie, doe ik nu alles zelf.
    Tip: als de PV omvormer niet/niet goed uit te lezen is, plaats een kWh tussenmeter in de meterkast (met s0 poort). Kost ongev. 20 euro.

  11. Fokko Says:

    De Qbox zou wel inzage moeten kunnen geven over opwekking en verbruik en zelfs het gasverbruik. Maar dan moet je ‘slimme’ meter wel geschikt zijn, mogelijk is de Kamstrup 382JxC dat niet.
    Ook heeft Qurrent sinds een nieuwe website waar meer details te zien zijn, ook voor het verbruik van gas. De Qbox bevalt mij goed, het enige nadeel is dat ik weiger een slimme meter in huis te nemen en het dus met het knipperende ledje op de digitale meter moet doen.
    Ook nieuw is de App (ook voor Android) waarmee je het actuele verbruik kunt zien zonder vertraging. Wel grappig om ‘s avonds een door je huis te lopen, hier en daar wat aan en uit te zetten om te zien wat het verbruik is.

    Persoonlijk ben ik redelijk tevreden met de Qbox. Nadeel van dit apparaat is inderdaad dat alles via een server gaat. Als Qurrent falliet gaat of de webserver eruit ligt heb je geen data meer. Maar voor 90 euro kun je het wagen.

    Overigens informatief artikel, bedankt Marian! Het blijkt maar weer, er is helemaal niks slim aan de slimme meter maar je kunt hem zelf slim maken. En ook zonder slimme meter kun je een net zo goed beeld van je verbruik krijgen, misschien zelfs wel beter in sommige gevallen.

  12. Marian Says:

    Tijd voor de jaarafrekening.
    Endinet (eigenaar van de slimme meter) vraagt mij om de meteropnemer binnen te laten zodat hij de stand kan opnemen. Lijkt me een totaal zinloze en overbodige handeling.
    Greenchoice (energieleverancier) vraagt mij de standen door te geven voor de jaarnota, terwijl die standen bij hen bekend zijn, ze krijgen die namelijk iedere dag door van Endinet en de standen staan luid en duidelijk in mijn dossier.
    Het moet niet gekker worden :)

  13. Floris Says:

    Ik heb voor het bemeteren van m’n zonnepanelen de QBox-mini en de Youless uitgeprobeerd. Bij beide systemen liep de server/website binnen 1 week vast en ik kreeg ze niet meer aan de praat. Youless heeft ook een gratis appje voor op de i-pad, en die draait op het lokale wifi-netwerk. Heel aardig! De data die naar Qurrent gaat is niet meer te downbloaden; de server/website van Qurrent is namelijk helemaal dichtgespijkerd. Dat vind ik niet kunnen. Men moet bij de eigen data kunnen komen. Zie ook het commentaar van Fokko.
    Ik heb nu een FP4all logger aan een van mijn omvomers hangen (Soladin 600) en dat werkt prima. FP4all geeft de mogelijkheid om lokaal te meten, via wifi of LAN te uploaden naar een server, te downloaden vanaf de logger op USB-stick, en vanaf de website in EXcel of .csv. Het werkt allemaal nog steeds (de test loopt al 1 maand) vlekkeloos. http://www.fp4all.nl – ga er maar eens kijken.

  14. Zonneplan b.v. Says:

    Dit is een interessante kwestie waar wij in onze communicatie nog onvoldoende aandacht aan besteden. Zeker gezien het nieuwe energie akkoord wordt de monitoring steeds belangrijker met het oog op energie besparing.

  15. Charles Says:

    Ik heb ongevraagd een slimme gas en elektrameter achter de deur gekregen. Aflezen op afstand maar vast verboden. Moet de stand nu zelf opgeven. Getallen achter de komma hoeft niet, roepen ze. Probleem is dat ik geen komma zie staan op die slimmme meter. Klopt dat?

  16. Erik Says:

    Een echt slim metertje zou dit kunnen worden:
    http://www.smappee.com/
    Is nog nieuw en nog wat werk aan, maar alleszins veelbelovend.

  17. Eco-Trade Says:

    Sinds 1 december 2013 is Eco-Trade Nederland importeur van The Owl energie meters.
    Het complete programma omvat energie meters welke uitsluitend uitlezen https://www.theowl-nederland.com/Owl-Micro-Plus , maar ook meters welke via dataopslag in een beveiligde cloud contineu registeren, zodat ook lange termijn analyse mogelijk is https://www.theowl-nederland.com/Owl-Micro-USB .
    Tevens zijn er energie meters geschikt voor zone panelen, deze registreren zowel het verbruik van de woning als ook het geleverde vermogen van de zonnepanelen https://www.theowl-nederland.com/Owl-Intuition-PV-Zonne-Energie-Meter .

  18. DickvV Says:

    Heeft iemand al ervaring met de recent op de markt gekomen slimme meter logger van fp4all? Zie ook http://www.fp4all.nl

  19. Floris M Says:

    Dick, ik heb al ervaring met de fp4all meter voor P1. Nadat ik mijn oude omvormers van een internetconnectie had voorzien in 2013 wilde ik nu proberen hoe de P1 logger werkt. Installatie fluitje van een cent, ik ben er erg tevreden over. Jammer dat net na 5 dagen loggen de hosting provider failliet gaat en ik naar de data alleen maar kan fluiten. Hopelijk wordt het snel opgelost.

  20. John S Says:

    Ik gebruik sinds een tijdje PVDIARY icm een RaspberryPi. Totale hardware investering ongeveer 75,-, Maar gewoon op een pc kan ook. Voordeel van de RPi is het uitermate lage energieverbruik (< 20 kWh/jr)

    http://users.skynet.be/betberge/pvdiary/

    Er is nog een andere optie, deze geeft net weer iets andere informatie. De RPi investering zal ongeveer hetzelfde zijn. Ik probeer binnenkort deze laatste op de RPi erbij te installeren.

    http://www.olino.org/articles/2010/07/26/pv-monitoring-met-jsunnyreports

    En nu ben ik benieuwd of dit jullie probleem (ten dele) oplost.

    John

  21. MichelB Says:

    Zelf zit ik op http://www.hetslimmecollectief.nl. Dit is prima als je met een dag vertraging wilt uitlezen en meer focus hebt voor besparen en grip krijgen op je rekening. Ik ben nog steeds op zoek naar een plug and play oplossing die betaalbaar is om aan te sluiten op de P1…

  22. SlimHoor Says:

    De BeeClear vind ik ook een leuk apparaatje voor de P1. Het is de meest goedkope, flexibele en onafhankelijke oplossing op dit moment.

Geef een reactie

 

WP Theme & Icons by N.Design Studio
Gebruiksvoorschriften | Privacybeleid Adverteren Entries RSS Comments RSS Log in