OliNo

Duurzame Energie

Zelfbouw Zonnepaneel

Geplaatst door Chris van der Zwaal in Zonne-energie
Tags:
Geef een reactie

img_2989-547-x-410Omdat ik vind dat de prijzen van zonnepanelen nog erg hoog zijn, en omdat de subsidieregeling in Nederland nou niet echt om over te juichen is, ben ik begonnen met het zelf bouwen van zonnepanelen. Ik wil graag iedereen die dat wil en/of leuk vindt uitnodigen om mijn project van kritieken en/of adviezen te voorzien.

De aanschaf van de losse zonnecellen

Ik heb al in oktober 2008 via Ebay 100 cellen gekocht. Die waren, achteraf, nog vrij prijzig ( 300 Euro voor 100 cellen van, zo werd erbij vermeldt, 1,98 Watt per cel) hieronder een foto :

De eerste zonnecellen
De eerste zonnecellen

Na wat experimenteren en lang nadenken over hoe het nu aan te pakken, stuitte ik op een andere verkoper die voor dezelfde cellen (waarvan hij in de specificaties aangaf dat ze 1,75 Watt per cel waren), die ietwat beschadigd waren, een veel lagere prijs vroeg : ik heb uiteindelijk 500 cellen gekocht voor 600 Euro …….het was een mix van verschillende kwaliteiten ….. en na tellen van de cellen bleken het er 620 te zijn…maar daar zaten er 90 bij die toch wat grotere beschadigingen hadden. Kortom ik heb nu dus ruim 500 redelijk goede cellen en een hoop om mee te oefenen. zie ze hieronder :

De 2e set van zonnecellen
De 2e set van zonnecellen

De bouw van het paneel

Afijn ,ik ben aan de slag gegaan. Begonnen met het solderen, dat is een truc maar met wat uitproberen krijg je de slag wel te pakken. Mijn eerste paneel is nu klaar. De grootste uitdaging is het lucht- en dus ook vocht-dicht opsluiten van het geheel. De (goedkope) oplossing was voor mij om een dubbelglas constructie te maken met de cellen er tussenin.
Het paneel bestaat uit 12 cellen van ieder 0,55 Volt. Je ziet op de foto nog veel meer draden tussen de afdichtingskit door naar buiten komen, die draden zitten tussen iedere cel bevestigd zodat ik nu nog wat metingen kan doen om de cellen onderling te kunnen vergelijken.

Mijn eerste zelfbouw zonnepaneel
Mijn eerste zelfbouw zonnepaneel

De eerste metingen

Ik moet zeggen dat ik me in het begin wel zorgen heb gemaakt of ik er wel het opgegeven vermogen uit zou halen, maar uiteindelijk (nadat ik een variabele weerstand van 0,3 tot 3 Ohm had gemaakt om een soort van max power point te kunnen vinden) scheen de zon (eindelijk een keertje……..) en haalde ik 15,5 Watt uit dit paneel. Volgens de opgave van 1,75 per cel zou ik maximaal 21 Watt moeten kunnen krijgen. Maar ik ben er nooit van uit gegaan dat ik dat zou gaan halen. Want het glas dat ik gebruikt heb is gewoon glas ( het is bouwafval en dus gratis…….) en dat glas heeft uiteraard niet de optimale doorlaatbaarheid zoals echt zonnepanelenglas. Een grove meting (een meting met glas ervoor en een meting zonder glas) gaf aan dat het verlies ongeveer 10% is. Dat vind ik acceptabel als je dat afzet tegen het prijsverschil tussen het speciale glas (als je dat al kan krijgen mogelijk 40 Euro per vierkante meter……..) Afijn die 15,5 Watt is achter het glas,dus zonder het glas zou je tot ong. 17 Watt moeten kunnen komen(dit vergelijk je rechtstreeks met de 21 Watt). Daarbij staat de zon zelfs op het hoogste punt van de dag nog steeds erg laag, oftewel de zonnestralen leggen een behoorlijk lange weg af door de atmosfeer (deze meting van 15,5 Watt is bij een zonnestand van rond de 25 graden boven de horizon) Ik verwacht dus een veel krachtiger zon als hij bijv. boven de 40 graden uit gaat komen. Mogelijk zelfs dat de meting dan boven de 21 Watt minus 10% (correctie voor het glas) zal gaan uitkomen (lees : hoger dan de 1,75 Watt per cel….)

Temperatuursinvloeden

Bij deze eerste proefnemingen viel het me op hoe warm het paneel al snel wordt, maar dat was met name de achterkant, waar de cellen tegenaan geplakt zitten (met de kit) . Dit paneel bestaat uit 2 maal glas van 4mm dik en de ruimte ertussen is ook 4 mm ,dus het totaal is 12 mm dik. Maar dat verschil in temp tussen voor en achterkant houdt me bezig. Die verschiltemperatuur maakt natuurlijk dat het achterste deel meer uitzet dan het voorste. Dus dan zullen de temperatuurwisselingen hun invloed gaan uitoefenen op de sealing (ik heb de speciale kit die in de zonnepaneelfabrieken ook wordt gebruikt…). Dat is op te vangen door de panelen klein te houden, want dan is het verschil in uitzetten in absolute waarde natuurlijk klein.

Verbeteringen

Maar ik heb bedacht dat de cellen dan maar dichter bij de voorkant moeten komen,zodat de warmte ook naar de voorkant gaat. Mijn volgende paneel (foto hieronder)bestaat weer uit 12 cellen, alleen de tussenruimte tussen de 2 glasplaten is slechts 1,5 mm…… Dit maakt het afdichten ook een stuk makkelijker. Ik heb gewoon stukjes koperdraad van 1,2 mm dik op de ene plaat gelegd (als afstandshouder tussen de 2 glasplaten),daarna de kit er op en vervolgens de andere glasplaat daar weer op gelegd en aangedrukt. Het resultaat is een tussenruimte van ergens tussen de 1,2 en 1,5 mm. Daarmee zit er meteen zo weinig lucht opgesloten dat daar maar heel erg weinig waterdamp in kan zitten (in het eerste paneel heb ik nog een vochtvreter erbij zitten tussen het glas, afkomstig uit opengemaakt dubbelglas van een verbouwing) Maar bij deze dus niet meer…..

Het verbeterde zonnepaneel
Het verbeterde zonnepaneel

De kit van dit paneel zal nog een aantal dagen moeten drogen, maar de weersvoorspelling geeft toch voorlopig nog geen zon……………

De eerste resultaten

Bottomline is dat ik bij een output per cel van 1,75 WattPiek op of zelfs onder de E 1,20 per Wp kan gaan komen……..en voor die prijs hoeft een paneel dan geen 20 jaar meer mee te gaan…..maar dat streef ik natuurlijk wel na ! Dat wordt dus de grootste uitdaging ! Maar ik moet zeggen dat ik het met dit 2e paneel al een beetje zie zitten.

Meer informatie over dit project kun je vinden op mijn eigen website

Wie heeft er zin om mee te denken, of sterker nog wie wil het ook gaan proberen ?

Promotie op OliNo US

Dit artikel is ook gelijktijdig gepubliceerd op de internationale OliNo US website onder de naam Building my own Solar Panel.

Wil je meehelpen om dit artikel internationaal bekend te maken ga dan eens naar de OliNo US promotie actie.

67 Reacties to “Zelfbouw Zonnepaneel”

  1. Simon le Bon Says:

    €1,2/Wp? Dat is pas een mooie prijs!
    Mooi project! Welke kit gebruik je?
    Misschien dat je wat aluminium (kleine)h-vormige profielen kunt toepassen om ze te bevestigen.

    Ook mooi dat je zo zelf de afmetingen van de panelen kunt bepalen.

    Ik ben zelf ook op zoek naar ca 15-18 PV panelen met 3 inverters of een inverter geschikt voor krachtstroom (heb een 3*25A draaistroom aansluiting). Wil ze het liefst zelf plaatsen en de installatie laten keuren door een gecertificeerd bedrijf. Maar ik wacht nog even af tot het eind van het jaar/begin volgend jaar.

    Zou het trouwens niet een goed idee zijn om hier een soort pricewatch voor duurzame produkten, zoals zonneboilers, -panelen, ledverlichting, windturbines etc te plaatsen.

    Ik bedoel een pricewatch net als bij bijvoorbeeld tweakers.net, die tot stand komt door de input van de gebruikers.

  2. Chris van der Zwaal Says:

    Hoi Simon,
    De kit is een zuurvrije siliconenkit die speciaal voor de zonnepaneelindustrie gemaakt is.Ik heb hem via ebey gekocht : dow corning pv 804 ,hiermee heb ik ook de cellen op de glasplaat gelijmd. En om de 2 platen op elkaar te lijmen gebruik ik dit ook in eerste instantie. Later om de rand verder op te vullen(en nog een verdere/betere afdichting te krijgen gebruik ik van het merk Zettex : ms polymeer kit, dat werkt ook erg goed. Maar voor dit laatste heb ik ook een kit van PremTech : seal & glue gebruikt.
    Voor de rand om het paneel denk ik inderdaad aan aluminiumprofiel, er bestaat al een middel om dat te solderen,schijnt heel sterk te zijn : http://alutite.nl/, maar ik ben nog aan het dubben daar over. Eerst zien dat dat aluminium lekker goedkoop blijft ! Heb jij misschien een idee waar ik dat heel goedkoop vandaan kan halen ?

  3. Michel Says:

    Aluminium? AVZ in Best, Garfield aluminium in Cuijk…
    Succes!

  4. Roland Says:

    Wp ; ik ben misschien watt roestig , maar dit zegt mij niets .Gebruik het frame als draad een , en het postitive als een tweede draad . Voltage is niets , het gaat om de bruikbare stroom , die je kunt converteren naar Watt i&u .
    Veel succes ga nu je site bekijken .

  5. Chris van der Zwaal Says:

    Hallo Michel, ik ga daar eens navraag doen , bedankt!

    Hallo Roland, het probleem is als je bij bijv 5 volt veel energie wilt genereren, je dan een grote stroomsterkte zult moeten hebben en dan heb je erg grote weerstandsverliezen. Als je met een 10 keer hogere spanning werkt kan je omgekeerd met een tien keer zo kleinere stroom werken.Dus je kan beter met hogere spanningen werken.En dat kan tot ruim boven de 200 Volt gaan….en dat heb je liever niet zomaar open en bloot (via het frame) op je dak liggen,ik zie het al voor me : een regenbui recht boven me en de zon die schuin van opzij de panelen beschijnt. Dan spatten de vonken er van af en je dak staat onder een dodelijke (gelijk) spanning……

  6. Niels Thijssen Says:

    Ben het met Roland eens: je wilt in je string panelen zo groot mogelijke gelijkSTROOM hebben lopen.
    Wel is het verstandig om je gelijkSPANNING te matchen met de (gekozen) omvormer.
    Gelijkspanning zorgt voor vonkvorming.. Gelijkstroom niet…
    Leuk experiment, creatief dat zeker, maar…. vrees dat mooi uniform produceren van meerdere zelfbouw-panelen zeer lastig wordt.

  7. Chris van der Zwaal Says:

    Hallo Niels,
    Kan je me met wat getallen verduidelijken wat je bedoelt want allebei is natuurlijk waar, en ergens ligt het optimum.En dat is natuurlijk weer afhankelijk van het type inverter wat je hebt. Dus heb je wat getallen voor me ?
    Want in mijn optiek kan je het beste zo hoog mogelijke spanning hebben; dat is ook de reden dat transport van electriciteit via de HOOGspanningskabels gaat, om zo min mogelijk verliezen te krijgen.

  8. Ivan Says:

    Chris,

    Leuke hobby!
    Het idee van 3 hoekige panelen voor op m’n piramidedakje lijkt me wel wat.

    Ik vroeg me af, of je “het probleem” van het eerste paneel (opwarming achterkant) niet kan omzetten in een voordeel. Wat als je er nog eens een 3de plaat tegen lijmt waar met kit enkele banen in getrokken zijn en water doorstroomt.

    Ik heb al wel eens horen zeggen dat de efficiëny afneemt naarmate de panelen opwarmen. Men heeft daar al wel op gezocht maar loopt ermee vast. Probleem met lekken? Vriesproblemen in de winter? Kostprijs? Problemen met kalk- of algenafzettingen?

    Ik denk dan, als je in de winter het water ook laat circuleren, dan moet dat toch op te lossen zijn.
    En ik zou zeker niet met koperbuisjes gaan werken, want dat lijkt me onbetaalbaar, plus uitzetting tov glas…

    Ik volg je project met veel respect…

    Ivan.

  9. Chris van der Zwaal Says:

    Hoi Ivan,
    Ja dat is een mogelijkheid (je kan trouwens ook op de engelse versie van olino kijken,daar wordt dit ook al een beetje behandeld) maar ik ben inderdaad bang voor het zeer veel complexer worden van het hele systeem. En met dat complexer worden ook de veel groter kans op storingen…..Maar koppelen op een of andere manier aan een bestaand systeem met zonneboiler is misschien wel een mogelijkheid !

  10. Lex Says:

    Chris.

    Heb zelf al 16 jaar zonnepanelen, zou niet meer zonder kunnen.

    Heel leuk experiment, Eerst het volgende een paneel heeft 36 cellen nodig om aan de 17.5 volt te komen wat een normale commerciële 12 volt paneel geeft. Waarom 17.5 volt? Dit is om er voor te zorgen dat panelen ook bij daglicht blijven laden.

    Ik heb zelf ook wel eens over na zitten denken om panelen te maken voor 24 volt accu systeem dus 35 volt cel spanning nodig.

    De laadstroom is afhankelijk van de cel hoe groter de cel des temeer vermogen. 1.75 watt is wel bijzonder weinig weet je zeker dat dit watt is en geen ampère? de huidige cellen geven namelijk 20/500 watt “afhankelijk van de grote en type van de cel”.

    Ik zou toch een degelijke aluminium profiel nemen om de paneel in te kitten. Er zijn mooie aluminium profielen te koop even goochelen.

    Succes.

  11. Chris van der Zwaal Says:

    Dankje,voor je respons
    Ja ,ikloop al heel lang te piekeren over de omranding van het paneel.En ik ga dat met aluminium profielen nu maar als eerste proberen.Ik ben gewoon op zoek naar de goedkoopste oplossing die wel enigszins degelijk is. Er bestaat een soldeermiddel voor aluminium dat heel goed schijnt te werken : “alutite” Ik ga dat maar eens aanschaffen!
    Dat vermogen van mijn cellen klopt echt hoor, ik heb al heel wat geexperimenteerd ermee…..In mijn berekeningen van de kosten per Wp ga ik er van uit dat de cellen slechts 1,5 Watt leveren.Als dat niet zou kloppen en ze wel degelijk die 1,75 halen dan is de uiteindelijke Wp prijs alleen maar gunstiger.Ik doe dit zo om de zaak niet te gunstig af te schilderen…en dus ook om teleurstellingen een beetje te voorkomen.
    Groet , Chris
    Ps de kortsluitstroom van de cellen is ergens tussen de 3 en 4 ampere ,hoewel ik er al een keer meer dan 4 heb uitgeperst.Maar dan heb je totaal geen spanning meer over. De open spanning van een cel is even boven de 0,55 Volt
    Dus (bij mij ) 60 cellen geven een open klemspanning van ruim 34 Volt.Reken maar na.Dat is ongeveer wat je nodig hebt voor je 24 Volt accu.

  12. Arthur Says:

    Hoi Chris,

    (Leuk om nu je project op deze site tegen te komen.)

    Wat ik in de diverse zelfbouwprojecten nog mis is een goede manier om zonnepanelen aan het net te koppelen. Immers een lader met een accu met een omvormer geeft niet alleen extra kosten maar verminderd ook drastisch het rendement. Je kunt er alleen gericht apparatuur op aansluiten en accu vol is niets meer doen met de toegevoegde energie.

    Een vriend van me suggereerde het gebruik van een overleden UPS. Vaak is alleen de accu kapot en er zit een gesynchroniseerde sinus in. Wel moet zo’n ding natuurlijk een beetje gemodificeerd worden om te denken dat er geen stroom meer op het net zit. De accu erin zou zelfs nog kunnen bufferen of dempen.

    Arthur

  13. Lex Says:

    Arthur. hier bestaat speciale elektronica voor panel inverter die de opbrengst direct omset in 230 volt en met een koppel station de stroom van alle panelen samen voegt en aan het stroomnet kan geven.

    Dergelijke systemen zijn in nederland al kostendekkend.

  14. Peter Heijnen Says:

    Hallo Chris,

    Misschien een leuk idee om het ingestraalde vermogen van de zon en temperatuur ook te meten. Hiermee kun een grove temperatuurscoefficient berekenen voor je zelfbouw modules. Hiermee kun je je zelfbouw constructie optimaliseren, bijvoorbeeld je vermogenswinst met graad berekenen.

    Ander advies, de brekingsindex die ik al eerder noemde bij overgang van lucht naar vast betekent een verlies aan stroom. Als je lucht tussen het glas en zonnecel hebt, heb je daar weer extra overgangen, beter is het om dit te beperken.

  15. rkrabbenborg Says:

    Hallo Chris,

    Ik heb onlangs een 50 W solar panel in duitsland gekocht en deze zit verrassend eenvoudig in elkaar. Zo eenvoudig zelfs dat ik overweeg deze maar eens na te bouwen.

    Het paneel bestaat ‘maar’ uit 1 glasplaat. Deze zit op een eenvoudig aluminium raamwerk gelijmd. Dit raamwerk bestaat uit 2 bijzondere alu hoekprofielen en 2 alu strippen. Het geheel zit met 8 schroeven vast. Door de 2 hoekprofielen is het paneel zeer eenvoudig waar dan ook op te monteren. Kwestie van een paar gaatjes in het hoekprofiel boren.

    Ik zou eigenlijk een schets moeten maken van dit hoekprofiel, maar weet niet hoe ik dit op deze pagina moet krijgen. Ook kan ik dit profiel nergens vinden. Iemand misschien een idee ?

    Achter op het glas zitten de 4*6 cellen gelijmd. Het ziet er uit alsof de cellen op de glasplaat gelegd zijn en men daarna de hele achterzijde met een soort hars heeft vol gestreken. Daarmee zitten de panelen meteen vast en is het geheel ook waterdicht. Tenslotte heeft men ook nog een ‘contactdoos’ op de achterzijde gelijmd tbv een waterdichte aansluiting.

    Ik denk dat op deze manier eenvoudig een aantal van jouw problemen zijn opgelost. Degelijke rand, geen vocht tussen de glasplaten. Geen/minder warmte, aangezien de enkele glasplaat aan beide zijden gekoeld wordt door ‘wind’.

    Wellicht heeft iemand wat aan deze informatie.

  16. michield Says:

    Al gedacht aan een qbox (bestaat die nog?)
    Zie:
    http://sync.nl/qbox-wint-picnic-green-challenge/
    Interessant artikel!

  17. Chris van der Zwaal Says:

    Hallo allemaal.
    Ik heb vandaag in de volle zon een nauwkeuriger meting gedaan met mijn nieuwe 36 cells-paneel (de 2e) in aanbouw. Een meting zonder glas ervoor : 3,9Amp kortsluitstroom en een meting met het glas er voor gehouden : 3,4Amp. Het viel me wel wat tegen,ik had toch gehoopt/verwacht dat het dichter bij de 10 % zou zitten ,maar het is nu 13%.Ik ga toch maar op zoek naar het speciale glas (mede dankzij feedback van o.a deze website krijg ik meer adressen en ideeen !)

    Hallo Peter: Bedankt voor je suggesties
    1 Hoe/waar kan ik een simpele lichtsterkte meter vinden? Want als ik die heb dan kan ik mooi jouw suggestie uitvoeren !
    2 Die lucht /materiaal-overgangen hoeveel zou dat zijn? En is het verlies dan dus ook groter naarmate de zon schuiner op het paneel (dus minder loodrecht) schijnt ? En verder welke kant op is de breking.Is het niet zo dat als hij de ene kant op breekt het juist een positieve invloed kan hebben en als het de andere kant op is een negatieve.Dat is voor mij middelbare-school kennis (eindexamen 1972…..)en dus ver weggezakt….. Trouwens hoe klein zou de afstand moeten worden om bijna geen last te hebben van dit fenomeen ? Want het is al minder dan 1 mm.Ik denk dat het ong 0,5 mm is

    Hallo RKrabbenborg,
    Bedankt voor je input !
    De rand maakt ik me niet zoveel zorgen over,dat zie ik wel zitten maar de cellen echt tegen het glas aan met een hars (of misschien is het een plastic-achtige folie die er met vacuum ofzo tegen aan getrokken/gelijmd zit) dat lijkt me wel wat ! Maar ja wat kost dat ,dat is de grote vraag…Op ebay staat EVA te koop maar dat vind ikvrijprijzig…Dat moet je weer doorberekenen in je uiteinelijke kostprijs.Je hoeft dan geen kit te gebruiken dus dat kan je in mindering brengen (even schatten kit : 5 Euro per 100 Wp) Er schiet me toch nog wel een potentieel probleem te binnen: de voorkant van de cellen is niet helemaal vlak ; de celribbon zit er op gesoldeerd en als je het mogelijk te hard tegen de glasplaat aan trekt kunnen de cellen haarscheurtjes danwel breuken oplopen.Althans doehetzelf-soldeerwerk is minder mooi(lees : steekt meer uit) dan het fabrieks-machinale soldeerwerk,dat is gewoon platter!
    Maar goed jouw paneel kan zo veeeeel beter koelen natuurlijk.
    Ps : Hoeveel heb je voor dat paneel van 50 Watt betaald ?

    Hallo Michield :
    Ik heb even gekeken naar die Qbox. Lijkt me een leuk ding,maar voor mij is dat nu nog een stap te ver.Dat is voor de toekomst als ik 1000Wp heb gebouwd. Maar dan ga ik ook daar eens naar kijken.Bedankt voor de tip/suggestie !

    OK bedankt allemaal , Groet , Chris

  18. rkrabbenborg Says:

    Hallo Chris,

    50W paneel kostte 209 Euro + 15 EURO verzendkosten. Werd binnen 1 week na betaling bezorgd.

    Zie ook: http://cgi.ebay.nl/ws/eBayISAPI.dll?ViewItem&item=200315497397&ssPageName=ADME:B:EOIBSA:NL:12

    Objectaanbieding is echter helaas afgelopen.

  19. Oospanda Says:

    Laaggeprijsde en op maat gemaakte aluminium nodig? Kijk maar op http://www.aluminiumshop.nl Ik heb er zeer goede ervaringen mee. Je kunt ook een mailtje sturen voor een leuke korting.

    Groetjes,
    Petra

  20. Chris van der Zwaal Says:

    Hoi Petra,
    Bedankt ,ik had deze inmiddels ook zelf gevonden, maar eh kan je me vertellen hoeveel korting ik krijgen (hoeveel % per hoeveel euro) Want dat is natuurlijk altijd interessant !
    Bedankt !
    Chris

  21. Hans Drion Says:

    aluminium kijk eens bij een opkoper, slopery. Kit ijk eens bij SIKA.

  22. Chris van der Zwaal Says:

    Hoi Hans,bedankt,
    Ik heb even op SIKA gegoogled maar kan het niet vinden.Heb je er misschien iets meer info over ?
    Gr. Chris

  23. Lex Says:

    rkrabbenborg

    Heb gekeken bij ebay zag dat deze paneel 24 cellen heeft?
    gebruikelijk is 36 cellen van 0,50/ 0,55 volt. Nu kan het zijn dat deze cellen meer dan 0,50 / 0,55 volt geven.

    Voor 200,- koop je hier in nederland ook wel een 50 watt paneel. 50 watt panelen tja eigenlijk niet interessant meer.

    Tegenwoordig heb je panelen tot 500 watt. die veel minder ruimte in beslag nemen dan 10 van 50 watt.

    Chris plaats een wat nieuwe foto’s van je 36 cell paneel.
    Trouwens een koker siliconenkit kost €2,50 hier bij de gamma.

  24. Oospanda Says:

    Hi Chris,

    Ik had U-profiel besteld en kreeg 20% korting, niet slecht he? Ik stuurde aluminiumshop.nl gewoon een mailtje waarin ik aangaf wat ik nodig had en men vertelde mij dat je bij een bestelling van boven de € 100,00 een korting van 20% kreeg. Het kan ook per meter besteld worden, dus dat is ontzettend handig.

    Veel succes met je zonnepanelen he?

    Gr. Petra

  25. Chris van der Zwaal Says:

    Hoi Petra,
    Bedankt voor de tip ! Ik heb inmiddels door jou tip al wat aan hun verder gevraagd. Ze vragen alleen ,vind ik ,best veel voor een zaagsnede……..E 1,00

    Bedankt , Chris

  26. Hans Says:

    hallo Chris,
    Let bij het kopen van de zonnecellen ook op de waarde van de zg”shunt weerstand”.
    Is deze laag, dan kan de zonnecel opgewarmt raken doordat er een stroom gaat lopen van anode naar kathode.
    Dat is waarschijnlijk ook de reden dat je paneel opwarmt aan de achterkant.een Rs van 10 ohm of meer is acceptabel.
    succes.

  27. Chris van der Zwaal Says:

    Hallo Hans,
    Kan je me uitleggen hoe zo’n shunt weerstand dan geschakeld moet worden ? Waar zit hij dan ? Ik heb het gevoel dat zo’n weerstand alleen maar nodig is als er sprake is van parallel geschakelde cellen dan wel panelen (wat op hetzelfde neerkomt) Bedoel je met : “een stroom van anode naar kathode” dat de stroom de verkeerde kant op gaat door het paneel oftewel de cellen ?
    Ik ben heel nieuwsgierig naar je antwoord !

    Groet , Chris

  28. LEX Says:

    weerstanden en diodes. Ik heb helemaal geen weerstanden zitten in mijn shell panelen, Heb vroeger wel eens diodes gezien tussen de + en de -. Dus informeer dat wel even goed voordat je de paneel kortsluit.

    Laatst weer een artikel gelezen over van de nieuwe generatie zonnepanelen met hogere rendement. Dus meer stroom per vierkante meter.

    Chris plaats eens wat nieuwe foto’s van je nieuwe paneel.

  29. Chris van der Zwaal Says:

    Hoi Lex,
    Sorry het heeft wat lang geduurd maar ik heb zojuist wat foto’s erbij gezet op mij website : http://www.doctersnuggles.come2me.nl
    Tja de nieuwe generatie panelen. Het zou mooi zijn als ook die cellen beschikbaar zouden komen……. Maar voorlopig doe ik het hiermee, lekker lage prijs…..

  30. Niels Thijssen Says:

    Om een juiste match te maken tussen omvormer en panelen (combinatie stroom/spanning) kun je tools benutten als SunnyDesign (van SMA), of een rekensheet van Mastervolt.
    Heb de url niet zo bij de hand, maar op mn site vind je wel wat.

  31. Chris van der Zwaal Says:

    Hoi Niels,
    Bedankt voor de info. Ik heb dat programma inderdaad via jouw website gevonden en gedownload. Ik ga daar de komende tijd eens mee spelen.
    Ik heb verder contact en ben aan het onderhandelen met een fabriek in Duitsland die glas voor zonnepanelen maakt. De prijs wordt zeer waarsch. ergens onder de E 40,00 per vierk.meter , dan heb ik ook meteen gehard glas en ben ik af van de zorg over een zware hagelbui.

  32. LEX Says:

    Hoi Chris,

    De website http://www.doctersnuggles.come2me.nl is deze link wel juist? Ik kan hem niet openen, Zowel onder Firefox als internet Explorer niet. Mijn verbinding is ok.

  33. Jeroen van Agt Says:

    @Lex,

    De link die je opgeeft klopt gewoon. Ik kan hem gewoon openen (Firefox). Wat voor foutmelding krijg je?

  34. Lex Says:

    ja nu werkt hij ook snap ook niet waarom deze website niet geladen werd. Andere websites werkte toen wel vandaar.

    Het wordt weer goed weer voor de zonnepanelen.

  35. Marcel Says:

    > Althans doehetzelf-soldeerwerk is minder mooi(lees : steekt
    > meer uit) dan het fabrieks-machinale soldeerwerk,dat is
    > gewoon platter!

    Ik heb zelf gemerkt dat het heel lastig solderen is als je soldeerbout niet heet genoeg is. Bj mijn eerste tests was het bijna niet te doen om de strips netjes op de zonnecel te solderen. Het soldeer harde bijna direct uit waardoor het niet mooi uitvloeide tussen de strip en zonnecel.

    Ik heb bij de lokale electronica-zaak een hetere punt voor mijn soldeerbout gehaald (ongeveer 430 graden ipv. 350 graden), en nu soldeert het een heel stuk makkelijker. De strip zit goed vast en is heel plat.

    Tijdens het solderen leg ik onder de zonnecel een kleine glasplaat. Dat voorkomt dat de zonnecel als geheel oververhit tijdens het solderen.

    Hoe staat het met de glasplaten? Ik wil een test zonnepaneel bouwen (ik heb 50 cellen) en als dat goed werkt heb ik ook wel interesse in goed glas. Vergeleken met de prijs van commerciele zonnepanelen is die 40 euro een schijntje.

  36. Chris van der Zwaal Says:

    Hoi Marcel,
    Ik weet even niet wat voor cellen jij hebt, maar ik had meer problemen om aan de achterkant op de 6 kleine vlakjes van mijn evergreen cellen te solderen. Het probleem is dat die heel makkelijk “wegsmelten” ofzoiets, ze verdwijnen in ieder geval . En dat gebeurde dus als ik het te heet maakte ! Gebruik jij fluxmiddel ? Ik vind dat nml ideaal werken ,het soldeer vloeit prima. Ik herken eigenlijk niet de problemen die jij hebt. Hoeveel Watt is je soldeerbout ? Is het een hele lichte, 20 Watt of minder ? Ik denk dat dat de ondergrens is. Ik overweeg voor mezelf om een “snelle” temperatuur geregelde soldeerbout aan te schaffen. Gebruik je trouwens loodvrije soldeer ,en wat is het smeltpunt daarvan. Nou ja allemaal vraagtekens, ook voor mij is het uitproberen geweest.Ik heb de laatste tijd er ook niets meer aan kunnen doen.Ben gewoon te druk geweest met andere dingen.
    Over het glas : Ik wacht nog op bericht over eventueel echt zonnepaneelglas uit China. Hoop daar eind van de week meer over te weten.Verder kan ik wel al bij dezelfde leverancier gehard glas van 3 mm dik (4mm is ook mogelijk)krijgen wat in de kassenbouw gebruikt wordt.Ik heb al een stuk thuis staan maar de tijd ontbreekt me om weer cellen aan elkaar te solderen om de lichtdoorlaatbaarheid daarvan te meten. Maar de prijs daarvan zal onder de 15 E per vierk.meter komen te liggen(incl. btw) Ik moet daar echter minimaal 100meter van bestellen. Ik wacht eerst even bericht af over het echte zonnepaneelglas uit China.

    Gr. Chris

  37. Marcel Says:

    Ik heb ook cellen van Evergreen Solar (rechthoekig 3×6 inch)

    De strips op de achterkant solderen is inderdaad lastig! Ik heb nog maar een stuk of 4 cellen gesoldeerd, en ik merk dat ik er nog wel wat handiger in moet worden voordat ik een volledig paneel bouw.

    De soldeerbout die ik gebruikt is een 50 Watt Weller (geleend van mijn broer). De temperatuur is niet direct in te stellen, maar met andere soldeerpunten kan je de temperatuur dus wel regelen.

    Het soldeer heb ik bij de verkoper van de cellen aangeschaft, het is een buisje loodvrij zilversoldeer van MG Chemicals. Ik heb ook een flux pen van hetzelfde merk, maar ik ga nog eens een flesje flux kopen. Met de flux pen knoei je zo snel over de lijn heen, en dat laat lelijke sporen achter.

    Ik ben benieuwd wat voor bericht je uit China krijgt! Ik stuur je een berichtje via het formulier op je site, misschien kan je een emailtje sturen als je iets meer weet.

    Heb je trouwens ook al een mooi aluminium frame gevonden? Ik zit te denken om eens contact op te nemen met bedrijven die aluminium kozijnen maken, om te vragen wat een simpel frame kost.

  38. Chris van der Zwaal Says:

    Hallo Marcel,
    Ik heb bericht gehad over het zonnepaneelglas uit China : Het wordt niks. Reden is dat zijn contacten daar blijkbaar niet een continue kwaliteit kunnen garanderen. Ik vermoed dat daarmee bedoelt wordt dat het hardingsproces niet betroubaar zou zijn met als gevolg vergrote kans op spontane breuk.
    Maar hij was nog wel bezig met een bedrijf in Noorwegen.Daar wacht ik nu toch ook nog maar op.
    Heb intussen wel via een simpele ingeving een vergelijkingsmeting kunnen doen tussen gewoon(4mm) en gehard(ook 4mm) kassenglas. Het kassenglas van 4 mm gaf een 5% beter vermogen. Dus als je daar 3mm voor zou nemen kom je zeer waarsch.op 6 a 7% beter vermogen uit.

    Gr. Chris

  39. Marcel Says:

    Wow, 5% is een groot verschil, dat had ik niet verwacht!

    Heb je al een oplossing gevonden voor de omlijsting? Het is jammer dat ‘bosch’ profielen zo duur zijn, want die zijn ontzettend stevig en heel makkelijk te monteren. Alleen dan kom je op een prijs van 100 euro per paneel voor de omlijsting.

    http://www.boschrexroth.com/business_units/brl/de/produkte/mge/a_images/106_Profil_blauwelt.jpg

  40. Chris van der Zwaal Says:

    Hoi Marcel,
    De omlijsting zie ik niet als zo’n groot probleem. Gewoon aluminium hoekprofiel nemen .Dat kan je solderen met “alutite” (van verschillende kanten gehoord dat dat net zo sterk, zo niet sterker is dan aluminium zelf) Voor een paneel van 36 cellen(70 x 80cm)blijf je dan onder de E12,- per paneel. Je moet dan nog wel verdere bevestigings stroken en beugels hebben ( voor als je ze op een schuin dak wil plaatsen). Ik zelf ga ze zeer waarsch. op palen bevestigen die gewoon in de grond steken. Ik heb daar de plaats voor en de panelen komen dan op ong. 1 a 2 meter hoogte boven de grond te zitten.
    Ik heb net nog gespr.met mijn glasleverancier .Hij hoopt eind volgende week te weten of glas uit Noorwegen iets wordt.

  41. Hans Maas Says:

    Met de informative hier op het forum, je site en mijn eigen productie ervaringen (ook te lezen op mijn site http://hansmaas.come2me.nl/) denk ik dat mijn volgende generatie panelen zo goed als kunnen tippen aan de panelen die in de fabriek zijn gemaakt en dan ook nog voor een mooie goedkopere prijs.

    Hou ons op de hoogte van je vorderingen m.b.t. het glas, ik ga met EVA sheet rommelen en laat weten hoe dit verloopt want als dat goed gaat kunnen we mooi met 1 glasplaat gaan werken wat weer iets in de kosten scheelt (EVA sheet kost ongeveer 11 euro/m2).

    Mijn vorderingen en wat ik in het net produceer blijven te vinden op mijn site http://hansmaas.come2me.nl.

  42. Hans Maas Says:

    Onze volgende generatie panelen zullen met al onze informatie bijna (of netzo) goed zijn dan als de fabrieks panelen maar dan goedkoper.

    Ik ga binnenkort met EVA sheet experimenteren en zal ik mijn bevindingen posten maar je kan mijn vorderingen ook op de site bekijken waar ik ook de productie ervaringen van de zelfbouw panelen op bij hou.

    http://hansmaas.come2me.nl

  43. Chris van der Zwaal Says:

    Ik heb een mogelijkheid om het echte geharde zonnepaneelglas van 3,2mm dik te kopen.Met een proefstukje heb ik al wat metingen verricht met een behoorlijk goed resultaat. Het lijkt er op dat de lichtdoorlatendheid 96% of beter is.Het gaat rond de 30E per vierk.meter kosten. Ik ga eens inventariseren welke maat ik moet gaan bestellen want ik moet 100 vierk.meter afnemen.Het duurt echter ongeveer 2 maanden voordat het er vervolgens is. Ik kan een paar verschillende maten in die 100 meter doen. Het is voor mijzelf uiteraard te veel dus ik doe de aanschaf alleen als ik denk zo’n 60 meter te kunnen doorverkopen. Dus wie interesse heeft,laat maar horen. Ik zit te denken aan 2 maten te weten 66 x 80,5 cm en 66 x 161 cm
    Er wordt nog steeds door anderen gezocht naar zonnepaneelglas maar dit is het eerste wat ik nu tegen ben gekomen met een redelijk prijskaartje.

  44. wim Says:

    Hoi Chris, lees dit forum met zeer veel belangstelling, mijn vurige wens is dat elk huishouden z’n dak vollegt met zonnepanelen, en ik ben ervan overtuigd dat het kosten argument de doorslag zal gaan geven!
    Ik waardeer je benadering van zoeken naar de meest kostefficiente oplossing dan ook zeer.
    Ben daarom erg benieuwd op wat voor kosten je nu ongeveer zit per Wpiek, na alle ontdekkingen en verbeteringen die hier genoemd zijn ?
    Groet, Wim

  45. Chris van der Zwaal Says:

    Hallo Wim,
    Echt heel grote verbeteringen heb ik niet te melden maar er gaan wel bypass-diodes in mijn panelen komen.
    Verder heb ik als rand voor de panelen gekozen voor 2 alu-hoekprofielen die in elkaar komen te liggen zodat je zelf de dikte van de 2 glasplaten met de “kier” ertussen kan bepalen.
    Voor mezelf ga ik met andere cellen die een wat lagere efficientie hebben en daardoor per Wp weer wat goedkoper zijn ,uitkomen op ongeveer E 1,15 per Wp. Waarschijnlijk ga ik daaronder blijven…….
    Met de andere cellen die je op mijn website kan zien zal het ongeveer 0,15 per Wp hoger gaan uitkomen.
    Uiteindelijk heb ik een testpaneel gebouwd zonder glas ervoor van 2 groepen van 12 cellen. Dat paneel heb ik in de zon gezet en aan beide groepen een amperemeter aangesloten.Even de amperemeters omgewisseld en daarbij bleek dat ik nagenoeg dezelfde waarden kreeg aan amperes.
    Daarna heb ik verschillende glassoorten voor de ene groep cellen gezet (terwijl de andere groep dan onbedekt bleef). Ook daarbij heb ik telkens 2 metingen gedaan: 1 met glas voor de linkergroep en vervolgens een meting met hetzelfde stuk glas voor de rechtergroep cellen.Zo kreeg ik behoorlijk betrouwbare meetresultaten.De conclusie :
    Mijn gewone 2e hands-glas : 78,5%
    Gehard kassenglas(4mm) : 88,0%
    diffuus zonnepaneelglas : 92,5%
    Aangezien het geharde kassenglas uiteindelijk net zo duur is(als je het doorrekend naar de uiteindelijke Wp-prijs van mijn zelfbouwpanelen) als het zonnepaneelglas, heb ik voor kassenglas van 3mm dik gekozen. Het kassenglas wat ik bij mijn meting heb gebruikt is 4 mm dik, dus ik verwacht een nog iets beter resultaat met 3mm dikte.Verder zijn de leveringsvoorwaarden voor dit glas veel gunstiger dan het zonnepaneelglas.
    Ik heb dus gisteren 100 vierk.meter gehard kassenglas besteld.(Het is een gezamelijke bestelling met een 5-tal andere enthousiaste zelfbouwers.)

    Groet , Chris

  46. Joachim Says:

    ik wil een druppellader op zonne energie aanschaffen

    en hierop wil ik een accu aan sluiten

    en op de accu wil ik mijn gsm oplader aansluiten

    wat is hiervoor de oplossing?

  47. Chris van der Zwaal Says:

    Hallo Joachim,
    Ik weet daar zelf niet veel van maar misschien dat deze link je helpt : http://www.hajerstijn.eu/solar/panels.html
    Daar kan je ev. je vraag stellen.

    Groet , Chris

  48. Chris van der Zwaal Says:

    Ik ben een volgende/nieuwe website begonnen;voorlopig alleen nog maar foto’s…..
    http://www.doctersnuggles2.come2me.nl

  49. Cattrysse Peter Says:

    Alle profielen voor het bevestigen van zonnepanelen. Ook voor de doe-het-zelver

  50. Kik Says:

    CHRIS

    Ik BEN ONDER DE INDRUK VAN JE WEBSITE..GEWOON
    FANTASTISCH EN VOLGENS HET PRINCIPE KEEP IT STUPID SIMPLE AND IT WILL WORK. HET IS EEN GOED en MOOI VOORBEELD WAAR M.I. VEEL BEHOEFTE AAN IS.

    grt Kik

  51. rob Says:

    Ik ben er nog niet uit welke cellen ik ga bestellen, monokristallijne of die andere.
    Wel heb ik een goede toepassing voor de zonneenergie zodat het rendement wat omhoog gaat en wat stabieler.
    Ik voed met de power van de cellen een Bedini SSG cicuit, wat op zijn beurt weer feilloos andere accu’s kan laden.
    Het lijkt allemaal wat hokus pokus met die zero point energy maar ik heb zelf het bewijs dat het werkt.
    Een heel andere benadering maar ik zie er heel veel voordelen in. Het zou mij helemaal niets verbazen als de toekomst dit soort toepassingen laat zien.
    Overigens wat omlijsting betreft, aluminium is weliswaar heel gebruikelijk maar erg lelijk, duur en lastig te lassen of solderen. Ik zelf zweer bij zink. Solderen van dat spul is een feest. Goed te buigen en te knippen en met ~55 euri/m2 is dit spul zeker betaalbaar. Het is tenslotte maar een afdeklijstje. Bovendien heeft zink het voordeel dat het qua milieu minder goor spul is om te produceren en na verloop van tijd krijgt het een mooie grijze patina waardoor de cellen niet zo nadrukkelijk meer aanwezig zijn.

  52. Jovanni Says:

    Heey hallo allemaal,

    Ik ben ook al een hele tijd bezig om zo voordelig mogelijk aan zonnepanelen te maken, tot ik een tijdje geleden een website tegen kwam die je een handleiding aanbied om zelf zonnepanelen te importeren. Ik ben volgens die handleiding te werk gegaan en heb nu CE gekeurde panelen invoerbelastingvrij uit China geimporteerd voor 1,40 euro per Wp mijn panelen van 175Wp kosten dus maar 245 euro per stuk! Ze zijn geschikt voor de SDE-subsidie en ik heb op schrift 25 jaar garantie op 80% van het vermogen. De prijs die ik betaalde is inclusief de verscheping en andere bijkomende kosten. Als iemand interesse heeft, dit is de site http://www.zonnepanelen-duizenden-euros-voordeliger.com
    Ik hoop dat jullie er ook wat aan hebben succes!

  53. Pee-Tor Says:

    Wanneer gaan je zonnepanelen in de verkoop voor mensen die veel handiger zijn in het aan elkaar solderen van vingers dan van zonnecellen? ;) (Met 500 zonnecellen moet je er toch wat over hebben lijkt mij)

  54. Johan Jonker Says:

    @Jovanni,
    Ik heb er zonder die handleiding ook eens naar gekeken. Ik kon ergens zonnepanelen bestellen van 1,33 euro per Wp. Er komen echter nog wel aardig wat kosten bij. BTW 19% en ik reken ook nog wel op 10% verzekeringskosten en vervoer van Rotterdam haven naar mijn huis. Ik kom dat toch wel op 1,70 of meer per Wp. Dat is op zich nog aardig. Maar het is verder ook een aardig risico. Je moet neem ik aan eerst geld overmaken en dan maar afwachten of je iets binnenkrijgt. Dan wil je wel weten of zo’n leverancier uit China of zo betrouwbaar is. Hoe heb jij dat aangepakt?

  55. Alex Says:

    Beste Chris,

    Ik ben ook bezig met de aanschaf van een grote partij cellen. Ik kom er alleen niet achter hoeveel je nog moet betalen bij ontvangst van het pakket. Ik heb namelijk vernomen dat er nog invoerkosten moeten worden betaald aan de koerier. Klopt dat? Weet je nog hoeveel dit was bij je bestelling van 500+ cellen?

  56. Chris van der Zwaal Says:

    Hoi Alex
    Ik heb zelf niet te maken gehad met die onkosten. Maar als je op de website van Hante kijkt dan vind je wat meer info daarover : http://www.xs4all.nl/~hante/kosten-nl.html
    Verder wordt er op het forum van zonnepaneelbouwers ook ergens wat over gezegd , en anders kan je daar je vraag nog eens stellen : http://www.kalifa.nl
    Verder ben ik ook heel nieuwsgierig naar je cellen : Waar heb je gekocht, hoeveel Wp per stuk, wat kosten ze ?

    Groet ,
    Chris

  57. Alex Says:

    Hoi Chris,

    Ik heb ze nog niet gekocht, maar de laatste weken wordt er wel behoorlijk gestunt op Ebay met grote partijen; met name de verouderde ‘rechthoekige’ variant.

    Ik heb volgens mij via deze link:
    http://ec.europa.eu/taxation_customs/dds2/taric/taric_consultation.jsp?Lang=nl&Taric=8541409000&Area=US&Level=3&SimDate=20070409
    kunnen achterhalen dat er in principe geen invoerheffing plaats vindt mits er een of ander document aangehecht is. Ten minste, daar lijkt het op… ALs iemand hier verstand van heeft, hoor ik het graag.

  58. Sam Says:

    Hoi Alex,

    Ik heb zonnecellen uit Amerika laten halen. Ik hoefde inderdaad geen invoeringsheffing te betalen, dus dat scheelt. Wel moest ik 35 euro ‘inklaringskosten’ betalen. Dat zijn de kosten die de vervoerder (in mijn geval UPS) moet betalen voor de hele procedure bij de douane. Deze kosten worden doorberekend. Vergeet daarnaast natuurlijk ook niet de kosten voor het transport zelf. Al met al is het veel voordeliger om bij onze Duitse buren eens op zoek te gaan. Ben her en der wat aan het rondkijken, maar veel bedrijven kunnen niet meer leveren (2010 zit al vol) of er geldt een minimale afnemverplichting van 100.000.

    Weet iemand een waar ik in Duitsland als consument kwalitatief goede cellen kan halen voor een mooie prijs?

  59. Niels Thijssen Says:

    Hmmm met alle stormen achter de rug (en die nog gaan komen) ben ik benieuwd hoe het zit vanuit verzekeringstechnisch oogpunt. Stel, jouw zelfbouw-PV-paneel raakt los en veroorzaakt schade aan voorbijgangers (versplinteren glasplaat, lichamelijk letsel of gewoon schade aan bv auto’s). Je zelfbouw-PV is niet door officiele tests aangeboden of gekeurd (of heeft een goedkeuring doorstaan).. Wat gaat jouw WA_verzekering dan doen?

  60. Chris Says:

    Ja, dat is zeker een goeie vraag, hoewel ik mezelf niet zo’n zorgen maak dat ze los zullen raken. Als ik nml zie hoe panelen aan een dak bevestigd worden dan durf ik te stellen dat mijn panelen beter vast zitten.
    Verder heb ik niet uitgezocht bij mijn WA-verz. of die zulke ev. schade vergoed. Een goeie tip van je om dat eens uit te zoeken. Tis natuurlijk wel zo dat als je kan aantonen dat het stevig vast zat dat dan gewoon de schade gedekt zou moeten worden.
    Er zullen dezer dagen wel meer dingen door de lucht vliegen die nog los ergens buiten lagen. De meeste dakpannen liggen tenslotte gewoon los op een dak…….
    Ik maak me eigenlijk meer zorgen om andere dingen die door de lucht vliegen en die dan mijn panelen beschadigen….

  61. Stijn Says:

    Ook ik ben net van start gegaan met een project.
    Ik heb 36 zonnecellen besteld van 4,51Wp/cel. Deze zijn 6″x6″ groot.
    Momenteel op zoek naar een geschikt stuk glas om deze op te bevestigen.

    Bij ontvangst van de cellen was er 1 van de 36 gebroken, dus zal hij wat minder opleveren. Ik gok dat het paneel zo’n 145 a 150Wp zal hebben…

    Afwachten hoe alles zal verlopen.

    Mijn project zal ik hier uit de doeken doen: http://www.milieubewust.net/index.php?/topic/77-zelfbouw-zonnepaneel/

  62. H.C. van der Zwaal Says:

    Leuk Stijn,

    Je kan meer discussie vinden op het forum van zonne(stroom)paneel-zelfbouwers : http://forum.zelfbouwenergie.nl/

    Groet ,
    Chris

  63. timon Says:

    Dag allemaal,
    Ook aan het orienteren op zelfbouw. En wat glas betreft mischien een alternatief al is het maar om te testen
    hoe veel meer goed glas doorlaat. Autoruiten laten zo ik gelezen heb 70% uva door rondje sloop wellicht?

  64. Frank Says:

    Ik heb vorig jaar ook de stoute schoenen aangetrokken.
    Bij deze mijn zelfbouw zonnepanelen project!

  65. Frank Says:

    Pardon, link vergeten: http://www.frankgroot.nl
    Het is een systeem van 5 panelen van elk 128Wp op een Matervolt Soladin 600 net inverter.
    groetjes,
    Frank

  66. Hans Says:

    Waarschijnlijk hebben jullie deze ook al gevonden, maar in geval dat dit niet zo is : http://zelfzonnepanelenmaken.nl

  67. Zelfbouw zonnepanelen | Nulpuntenergie Says:

    […] actuele zelfbouw site) http://hansmaas.come2me.nl/ (Hans Maas heeft Chris al overtroffen…) http://www.olino.org/articles/2009/03/19/zelfbouw-zonnepaneel (NL-talige versie) http://www.olino.org/us/articles/2009/03/19/building-my-own-solar-panel (idem, […]

Geef een reactie

WP Theme & Icons by N.Design Studio
Gebruiksvoorschriften | Privacybeleid Adverteren Entries RSS Comments RSS Log in