OliNo

In dit kleine artikel geef ik aan wat ik heb gedaan om een gewone TL te vervangen voor een led-TL. Er is een paar handelingen voor nodig die ik hierbij uitleg, met veel foto’s.

De led-TLs hebben geen reflector nodig, en wij als prive personen hebben vaak geen reflector-TL-bakken maar eenvoudigere zonder reflector. Je verliest dus licht van de gewone TL naar boven toe wat je met een led-TL niet hebt, daar deze alleen maar licht omlaag geeft. Tesamen met de meetresultaten op deze site, die aangeven dat led-TLs een mooi licht afgeven bij een mooie efficiëntie, is het goed om eens de proef op de som te namen.

De gewone TLs zijn nu in mijn garage uit de TL-bakken gehaald en in plaats daarvan led-TLs geplaatst. Het is nu gewoon eens uitproberen hoe dat bevalt.

Waarom led-TL

De metingen op deze site geven aan dat de led-TL efficiënt kan zijn, ze genereren veel lumen/Watt. De led-TLs hebben geen lichtafgifte naar boven, dus er is geen reflectie nodig wat leidt tot verlies. De led-TLs hebben de mogelijkheid van een lange levensduur, vermits de leds niet te warm worden en vermits een goed design van de voedingsunit aanwezig is (met robuuste componenten die niet overbelast worden).

Verder is het zo dat de led-TLs direct licht geven na aanschakelen, en niet eerst eens moeten aan-knipperen.

Ik spreek nu even voor de gewone particulier, die best TLs gebruikt en die daarbij vaak geen professionele TL bakken met reflector heeft hangen maar goedkopere varianten zonder reflector.

Meting van te voren

Ik heb een eenvoudige meting uitgevoerd, van te voren met de gewone TL in de TL bak met starter en ballast. Hiertoe heb ik een luxmeter op de grond gelegd onder de TL.

De situatie met gewone TL in gewone TL-bak.

De LX-1108 luxmeter ligt op de grond, onder de TL. Deze meet zo de verlichtingssterkte.

Aanpassen TL-bak

Disclaimer: ik geef aan met deze uitleg wat ik gedaan heb. Je kunt deze uitleg gebruiken om eventueel zelf je TL-bakken aan te passen. Het lijkt mij goed te doen, afhankelijk van je ervaring met elektriciteit. Hoe dan ook het is geheel voor eigen risiko wanneer je besluit deze aanwijzigen op te volgen. Vragen kun je natuurlijk gewoon stellen in dit forum.

De TL bak moet worden aangepast. De starter moet eruit, omdat anders de led-TL bij het aanschakelen teveel hoge spanningspieken te verduren krijgt. Dit zal leiden tot een vroegtijdig falen van de voedingsunit die in de led-TL zit. Men kan er de unit wel tegen beschermen, maar dat vraagt om extra beveligingsmaatregelen in de voedingsunit wat de led-TL alleen maar duurder maken.

In mijn geval waren de TL-bakken voorzien van een metalen huls, die ik er vanaf kon halen door met een schroevendraaier.

Mijn TL bak, dmv een schroevendraaier het metalen huls er vanaf halen.

Eenmaal het omhulsel eraf, zijn de starter en de ballast goed te zien. Hier moeten we aan gaan werken.

De plaatsen waar een aanpassing nodig is.

Links zie je de starter. Draai deze eruit. Hiermee is de verplichte aanpassing gedaan en zou je alles weer terug kunnen bouwen, de led-TL erin steken en laten functioneren.

Toch is het beter om ook de ballast uit het elektrische circuit te halen. Daarmee bespaar je het verbruik van de ballast (dat is niet veel meer, wanneer de led-TL aangesloten wordt), en ben je er zeker van dat de juiste voedingsspanning op de led-TL komt te staan.

Rechts in rood aangegeven, is de ballast. Deze ballast staat in serie met de TL-buis.

Alle elementen in het elektrische circuit van een TL-verlichting.

In het plaatje is A de buis (met F interne verwarmingsvoetjes). C is de starter (die we weg hebben gehaald) en G is de ballast (de spoel). Deze moet uit het circuit, wat makkelijk gaat door de ballast te overbruggen (zijn twee input pennen kortsluiten).

Rechter ellips geeft de twee verbindingen met de ballast. Deze kortsluiten.

Je ziet de ballast-ingangen. Je kunt een extra klein kabeltje erbij steken waardoor je de ballast kortsluit (beide aansluitingen met elkaat verbindt). Je kunt ook beide aansluitingen losnemen van de ballast, en dan met een kroonsteentje aan elkaar bevestigen. Hiermee is de ballast geheel uit het circuit.

De linker ellips geeft een onstoorcondensator aan. Deze kan eruit.
Nu de kap terug en je hebt de TL bak aangepast voor de led-TL buis. Wanneer je nu de led-TL buis erin steekt en zet de schakelaar aan, dan gaat meteen de led-TL buis licht geven.

Zet je er je gewone TL in, dan zal er niets gebeuren; de gewone TL kan niet starten omdat de spanning daarvoor te laag is. Zet er nu niet je starter in! Doe je dit, dan gaat de gewone TL inderdaad weer aan, en zal vlug daarna doorbranden, omdat de ballast niet meer in het circuit zit die de stroom limiteert.

Vergelijk gewone TL met led-TL

Ik presenteer de twee foto’s; eentje van te voren met de gewone TL en de gewone TL-bak, en eentje daarna met de led-TL en de aangepaste TL-bak. Tevens geef ik de meetresultaten.

Links de gewone TL en rechts de led-TL

item	Osram Universal White	Excellent led-TL
E_v [lx]	67	78
Camera instellingen: tijd: 1/5 sec, diafragna 2.7, white-balance = fluorescent

De led-TL geeft meer licht juist onder de TL zelf. Je ziet aan de foto’s dat er de muur boven de kasten meer verlicht is bij gebruik van de gewone TL. Dit is volgens verwachting, daar de led-TL alleen naar beneden verlicht en de gewone TL alle richtingen op.

Conclusie

De ombouw is gelukt. Dat was volgens verwachting en niet al te moeilijk.

De eerste meting laat zien dat er juist recht onder de TL meer licht is bij de led-TL dan bij de gewone TL, en wanneer je de foto’s bekijkt dan concludeer je dat er minder licht is buiten dit gebied juist onder de TL zelf. Het is maar de vraag of dat een probleem is. Ik ga deze opstelling een tijdlang proberen en ervaren of het blijft bevallen.

De eerste ervaring is positief, van zowel mijzelf als van mijn vrouw. De kleur is goed (helderwit) en we hebben licht daar waar we het moeten hebben. Ook bevalt het dat het licht meteen aan is wanneer je de schakelaar omzet, en niet hoeft te wachten. Er is geen knippering, en er is ook geen bromtoon wanneer je dichtbij de led-TLs komt. Verder knippert de led-TL ook niet, wat je wel zag bij de gewone TL (vooral wanneer je niet direct naar de TL kijkt maar er een beetje langsaf kijkt). Ik heb dus alle reden om door te gaan met deze proef.