Philips TL buis 58W-150 cm kleurcode 865 vs Led-TL
Posted by Marcel van der Steen in Energie besparing, Ledlampen, Spaarlampen Add commentsIn dit artikel meet ik een 150 cm TL buis van het merk Philips door. Deze was geselecteerd door de firma Trophies om het eens direct te vergelijken met hun 150 cm led-TL 6000K buis.
De meting is uitgevoerd bij plaatsing van de TL-buis in een TL-armatuur zonder reflector, en met een wit-achtige natuurstenen achtergrond. Zodoende is er wat reflectie, wat ik ook kan verwachten wanneer deze TL buis in een armatuur aan het plafond wordt gemonteerd.
In totaal is de led-TL buis tweemaal zo efficiënt dan de gewone TL. De gewone TL geeft weer meer licht af dan de led-TL, en dit wel in alle richtingen, dus niet specifiek recht onder de lamp. Het is afhankelijk van het verlichtingsdoel of rondom-licht nodig is.
Deze TL buis is verder te vinden in het lampoverzicht.
De meetopstelling
De TL buizen meet ik buiten om zo geen ongewilde reflecties mee te meten.
De TL buizen meet ik wanneer het donker is, om zo geen omgevingslicht mee te meten.
Ik leg de TL buis (in een TL-armatuur zonder reflector) op een wit-achtige natuurstenen ondergrond. Hiermee heb ik reflecties van het TL licht die ik meemeet, want in praktische situaties zal er altijd wel wat gereflecteerd worden van het TL licht. Zie ook de uitgebreidere uitleg in dit artikel.
Samenvatting meetgegevens
| parameter | waarde TL (wit-achtige achtergrond) | waarde led-TL | opmerking |
|---|---|---|---|
| Kleurtemperatuur | 6050 K | 5900 K | Beiden stralen koudwit licht uit. |
| Lichtsterkte Iv | 489 Cd | 384 Cd | Beide TLs zijn erg fel. |
| Stralingshoek | rondom | 100 ° | De Philips TL is een rondomstraler, de led TL heeft een relatief brede straalhoek van 100 ° en is geen rondomstraler, dus ook geen reflectieverlies. |
| Vermogen P | 73.1 W | 17.9 W | Op de TL-buis zelf staat 58 W. Er is dus verlies, en nadere metingen laten zien dat het zit in het voorschakelapparaat. Wel is duidelijk dat de led-TL veel minder vermogen opneemt, ongeveer 1/4e. |
| Power Factor | 0.47 | 0.87 | Een power factor van 0.47, wil zeggen dat voor iedere gewone Watt aan vermogen er 1.9 VAr aan blindvermogen is. Let op, deze waarde is sterk afhankelijk van het gebruiikte armatuur. Duurdere armaturen zullen een correctie toepassen middels een extra condensator aan te sluiten, waarmee de PF dichtbij 1 te krijgen is. Voor de led-TL geldt dat de powerfactor van 0.87 behoort bij het voorschakelapparaat dat in de buis zelf verwerkt zit. Correctie moet dan extern gebeuren; echter een waarde van 0.87 is goed. |
| Lichtstroom | 3100 lm | 1500 lm | De conventionele TL buis geeft meer licht dan de led-TL. Een deel van dat licht gaat niet naar de werkplek juist onder de TL buis maar in alle andere richtingen. Dit draagt bij aan de algemene verlichting van de ruimte, het is alleen de vraag of dit nodig is voor het doel wat men heeft met de verlichting, misschien kan met met minder licht wat meer gefocusseerd is, ook toe. |
| Efficiëntie | 42 lm/W | 83 lm/W | De TL buis, in een armatuur waar wat additioneel verlies in het voorschakelapparaat gaat zitten, haalt de helft van de efficiëntie dan dat van een vergelijkbare led-TL buis. Dus dit scheelt in de elektriciteitskosten. De TL-buis geeft wel meer licht in totaal en zoals gezegd, is veel van dit licht niet beschikbaar recht onder de buis maar in de totale ruimte. |
| CRI_Ra | 76 | 76 | Color Rendering Index oftewel de kleurweergave-index. Deze 76 is lager dan andere Philips TLs. Philips adverteert met deze TLs dat ze een hoge CRI hebben. Zie ook de extra uitleg over CRI die ik geef. |
| Coördinaten kleursoort diagram | x=0,32 en y=0,34 | x=0,32 en y=0,35 | Dit zijn vergelijkbare kleuren wit. |
| Fitting | TL | TL | TL-buis fitting |
| Diameter | 26 mm | 30 mm | |
| Lengte | 1500 mm | 1500 mm | |
| Algemene opmerkingen | De power factor is sterk afhankelijk van de kwaliteit van de TL-armatuur. Goedkoop betekent geen PF-correctie en een minimale dimensionering van het VoorSchakelApparaat (de spoel) dus brommen en warm worden ervan. Goedkoop betekent ook mechanisch niet zo soepeltjes de buis in- en uitplaatsen. Geen aanrader voor bedrijven, koop dan een betere/duurdere. Verlichtingssterkte en vermogen van de conventionele TL zijn afhankelijk van de spanningsfluctuaties. |
E_v op 1 meter afstand
de spanningsfluctuaties.
E_v als functie van afstand
De verlichtingssterkte als functie van de afstand
De E_v is niet berekend maar gemeten, omdat ik niet mag uitgaan van een puntbron. De TL is een lijnbron, en daarbij geldt het kwadratisch verband tussen afstand en verlichtingssterkte niet. Zie ook dit artikel voor meer uitleg over het waarom.
Lichtstroom
Via een set van metingen heb ik de verlichtingssterktes bepaald rondom de TL. Deze zijn dan om te rekenen in een lichtstroom. Zie voor meer uitleg over de metingen dit artikel over de led-TL lichtstroommeting.
Hierbij de link naar de ruwe meetgegevens:
Link naar spreadsheet voor lampmetingen aan de TL in een conventioneel TL armatuur.
Efficiëntie
Een hoger verwachtte waarde dan 42 lm/W.
Een power factor van 0.47 is te wijten aan de kwaliteit van het TL-armatuur. Ik heb deze geleend van een vriend. Dit armatuur is al beter dan een heel goedkope bij de Praxis, waarbij ik een PF van 0.31 meet. Toch zullen we nog zien dat er dubbele TL-armaturen zijn die een PF van nabij de 1 hebben, en dit realiseren door het toepassen van een condensator in serie.
Een PF van 0.48 wil zeggen dat voor iedere gewone Watt aan vermogen er 1.9 VAr aan blindvermogen is. Zie ook dit artikel over PF.
Een lager gedeelte aan zuiver blindstroom (R) betekent voor bedrijven dat ze dus minder voor blindstroom hoeven te betalen.
Particulieren hoeven niet voor hun (beetje) blindstroom te betalen, waarschijnlijk omdat het installeren van een blindstroommeter en de administratieve afhandeling duurder is dan het terugverdienen middels betalingen voor blindstroom.
| Parameter | direct op net |
|---|---|
| Netspanning | 230 V |
| Lampstroom | 679 mA |
| Vermogen P | 73.1 W |
| Schijnbaar vermogen S | 156 VA |
| PF | 0.47 |
Kleurtemperatuur, vermogensspectrum en dominante golflengte
Allerlei gegevens verkegen met de kleurspectrometer
Hierbij een schermafbeelding van wat de kleurspectrometer allemaal meet. Je ziet in één oogopslag het vermogensspectrum, de kleurtemperatuur, de kleurtemperatuur (Correlated Color Temp) van ongeveer 6000 K en de dominante golflengte. Dit zijn de begrippen die ik in het artikel over lichtgrootheden heb uitgelegd.
Dit spectrum geeft heel veel pieken aan; er zal een mengsel van fosforen gebruikt zijn.
Kleursoort diagram
Het kleursoort diagram en de plaats van het licht van de ledlamp
Het licht is helder wit, en ligt mooi op het pad van de zwarte straler.
De kleurcoördinaten zijn x=0,32 en y=0,34.
Spanningsafhankelijkheid
De lamp heb ik onderzocht op hoe afhankelijk de parameters verlichtingssterkte E_v [lx], de kleurtemperatuur T [K] en het opgenomen netto vermogen P [W] zijn van de lampspanning. De reden is om te zien of een variatie in de netspanning (220 - 240 V is mogelijk in Nederland) leidt to verschil in waardes van de genoemde parameters.
Spanningsafhankelijkheid van een aantal lamp-parameters
Er is afhankelijkheid van de netspanning; de verlichtingssterkte, het vermogen variëren mee met de lampspanning; de kleurtemperatuur blijft stabiel (kijk naar de percentagesop de y-schaal).
Het vermogen van de TL-buis alleen is sterk afhankelijk van de stroom erdoorheen; bij een grotere stroom (agv een grotere netspanning) dan is de spanningsval over de TL-buis zelfs kleiner. Zonder voorschakelapparaat zou de TL-buis, bij direct aansluiten op het net, heel snel steeds hogere stromen opnemen en vermogen opnemen en kapot gaan.
Kleurweergave-index of CRI
Hierbij het plaatje van de kleurweergave index. Deze wordt uitgelegd op deze Wiki over kleurweergave-index.
Kleurweergave-index van de Tl
Je ziet dat de Philips TL de gespecificeerde CRI waarde van 80 ongeveer waarmaakt. Zie voor verdere uitleg dit artikel.
October 14th, 2007 at 2:30 pm
Hi Marcel: wish it were in English, but your article looks very well researched, as usual. Good graphics.
October 23rd, 2007 at 12:51 pm
Hoi Marcel,
Interessante onderzoeken. Zo te zien zijn de ontwikkelingen op het gebied van LED TL al ver gevorderd. Hoe zit het eigenlijk met beeldschermvriendeljkheid van de LED verlichting? Ik heb gehoord dat led niet beeldschermvriendelijk is. Heb je ook inzicht wel type Led Trophies and Led light europe gebruikt in de TL buizen (smd of Luxeon??)
October 24th, 2007 at 6:38 pm
Hoi Emiel,
Je bedoelt neem ik aan het effect van ledlicht in een ruimte waarin gewerkt wordt. Ik heb helaas nog geen ervaring. Wel weet ik van een Philips vertegenwoordiger die ik op de energiebeurs 2007 sprak (Brabanthallen Den Bosch) dat het niet ideaal is om alleen led verlichting te gebruiken; je zou minimaal 1 gewone TL moeten gebruiken om een verlichting te krijgen die als gewoon geaccepteerd wordt. Ik vind het zelf een raar verhaal, om een aantal redenen:
Zoals gezegd, ik heb nog geen ervaring ermee, maar ik geloof wel dat het ledlicht prettig zou moeten zijn.
Ik weet niet precies welke leds leditlight en ledlight europe gebruiken. Voor de led-tl buizen heb ik het gevoel dat dat dezelfde leds zijn. Wie de leverancier is dat weet ik niet. Waarom zou je dat willen weten?
October 25th, 2007 at 11:08 am
Marcel bedankt voor tekst en uitleg.
Interessant om te horen dat er met LED verlichting wel gewerkt kan worden, zou het zelf ook is moeten testen om het effect te zien. Ik vind het zo vreemd dat bijvoorbeeld de led tlbuis van Trophies met 426 maar 22watt gebruikt, elke LED verbruikt toch ongeveer 1 watt of zit ik er nu helemaal naast?? Vandaar de vraag welke ledjes dat zijn.
October 25th, 2007 at 6:16 pm
@ Emiel
Stel even voor: 426 leds die 22 Watt verbruiken. Dat is dan 0.05 Watt per led. Zoals ik de leds zie, dan zijn het heldere leds en vergelijkbaar met heldere leds van 5 mm doorsnee. Als ik uitga van 20 mA stroom door zo’n led, dan valt er een spanning over van 2.6 V, wat een normale waarde is voor een heldere led.
Let op, ik praat nu niet over powerleds. Deze hebben inderdaad een stroom van 350 mA nodig, met een spanningsval van 3,3 V wordt er dan 1 W gedissipeerd.
Blijkbaar kan met met vele ‘normale’ heldere leds ook veel licht genereren.
October 26th, 2007 at 9:54 am
Geachte heer van der steen,
Ik heb met grote belangstelling uw verslag gelezen.
Wij importeren LED TUBE’s vanuit China er is op dit moment een nieuwe generatie in de maak, welke het einde van de maand opgestuurd worden.
Heeft u belangstelling om er een te testen.
Als ik u email adres kan krijgen kan ik informatie doorsturen.
mvrgr Jos Bruggeling
LEDPLAZA
November 20th, 2007 at 9:52 am
De vergelijking is niet erg correct.
Gebruik voor de TL ook een electronische ballast. Dit zou ook een veel betere arbeidsfactor moeten geven.
Neem een TL lamp me ingebouwde reflector ( TLD reflex Philips) om meer gelijkwaardige produkten te vergelijken.
November 20th, 2007 at 9:28 pm
@ Peter
Het is zeker een mogelijkheid om een TL buis met reflector te meten en ook eentje met een EVSA. Ik heb die helaas niet, en houdt me aanbevolen wanneer iemand me die kan toesturen.
Ondertussen is het gepubliceerde werk toch van nut, omdat er best veel gebruikers van TL buizen zijn die een simpele TL bak hebben met een gewone ballast (niet alleen prive-personen maar zelfs ook bedrijven).
November 21st, 2007 at 10:11 am
Maar het merendeel van de verlichtingsarmaturen op deze wereld is voorzien van een reflector welke het licht van de TL buis bundelt en op de gewenste manier door een ruimte verdeeld (breedstralend of engstralend). De vergelijking is dus scheef als je een armatuur zonder reflector toepast!
Verder zijn TL armaturen tegenwoordig meestal voorzien van hoogfrequente voorschakelapparaten wat al een rendementsverhoging én energiebesparing oplevert ten opzichte van de door jou geteste conventionele ballast.
Ik zou de uitslag van dit onderzoek wel eens willen zien als je de buizen toepast in een engstralend en in een breedstralend armatuur waarbij de TL voorzien is van hoogfrequent VSA.
Gok dat de LED er dan qua rendement en lichtspreiding minder goed uitkomt.
November 21st, 2007 at 5:18 pm
@ jvdaardweg
Ook mij lijkt zo’n vergelijking interessant, waarbij het dan wel goed is om te weten wat de meest voorkomende en gebruikte reflector is, want dan kan daarmee vergeleken worden.
Op de energiebeurs 2007 in de Brabanthallen in Den Bosch heb ik onlangs zelf vernomen dat er erg veel verschillende reflectortypen zijn; de ene nog beter en efficienter dan de andere. Daarom maakt het zo moeilijk om te kiezen welke dan gebruikt zou moeten worden.
Daarbij kwam ik daar ook te weten dat er nog heel veel armaturen zijn met gewone spoel-ballasten.
Het vergelijk wat ik heb gedaan is hiermee nog steeds nuttig. Het is ook interessant om te zien wat het vergelijk doet met een reflector-tl-bak. Ik zou er graag eentje willen (lenen), dan kan ik deze ook doormeten.
Dat geldt verder ook voor de elektronischhe ballast. Ik houd me er voor aanbevolen. Met de meetresultaten is dan een betere en gefundeerede conclusie te trekken.
November 23rd, 2007 at 10:45 am
Ik heb hier nog een elektronische ballast die ik wel wil doneren.
Ik bedoelde een TL lamp met ingebouwde reflector. De TLD reflex van Philips.
November 23rd, 2007 at 11:04 am
@ peter
Graag ga ik in op je aanbod. Stuur even een mailtje naar marcel apestaart olino punt org en ik geef je mijn contactgegevens.
Ik zal eens zoeken naar een TLD reflex. Als ik die een heb, maak ik een vergelijk.
November 27th, 2007 at 1:58 pm
Mijn complimenten voor de testen en duidelijke uitleg.
Ik ben erg geinteresseerd in LED-TL maar ik weet nu niet of het verstandig is om over te stappen of niet. Ik hoor tegenstrijdige verhalen en vraag mij af wat hier nu waar van is. Is LED-TL nu wel of niet toepasbaar voor bedrijven? Zo ja voor welke doeleinden, kantoor, magazijn, werkplaats etc.
November 28th, 2007 at 10:42 am
@R Scholtens
Er zijn natuurlijk veel verhalen die de ronde doen. Het is daarom dat ik alvast eens begonnen ben met het meten aan ledlampen. En dan zie je de kleurtemperatuur, de ColorRenderingIndex, het spectrum, de lichtstroom/lichtopbrengst en de stalingshoek. Deze zaken zijn allemaal van belang. Ik ga ze één voor één even af.
Daarnaast kan er meer spelen, bijvoorbeeld de lichtverdeling in een ruimte kan veranderen wanneer je led-TL gebruikt in plaats van gewone TL. De gewone TLs hebben een rondomstraling en bij bedrijven maken ze gebruik van een reflector die het naar boven gestraalde licht weerkaatsen naar beneden. Dit geeft een iets andere lichtverdeling dan wanneer je led-TL gebruikt. Er zal bij led-TL direct licht naar beneden zijn, wat waarschijnlijk betekent dat er minder strooilicht is, dus de kamer lijkt wat minder licht in de bovenkant van de kamer, maar niet noodzakelijkerwijs op de bureau’s van de werkplekken zelf. Het is een ander verlichtingsresultaat en het is uitproberen of dat prettig is.
Verder de betrouwbaarheid is een parameter. Van leds, wanneer ze niet te warm gestookt worden, wordt gesteld dat ze 70% van hun initiële intensiteit behouden tot 50.000 branduren. Zoals gezegd, het is van belang dat ze niet te warm worden. 50.000 uur is ruim 5 jaar voordat je moet vervangen. Dat is natuurlijk vooral fijn en kosteneffectied wanneer je hooggehangen ledlampen hebt zoals bijvoorbeeld in magazijnen, maar ook vaak in werkplekken. Ik heb zelf (nog) geen betrouwbaarheidstesten gedaan, misschien dat ik daar eens aan begin. Maar dan toch ook weer niet voor iedere ledlamp. Ik weet trouwens ook dat je bij sommige bedrijven garantie kunt vragen (2 jaar bijvoorbeeld), dat geeft je dan ook weer wat zekerheid en de hoop dat de leverancier zelf achter het product staat.
Ook de omgevingstemperatuur kan van belang zijn. Gewone TLs houden niet zo erg van een lage temperatuur, waardoor ze niet zo goed op gang komen met de ionisatie van het edele gas in de buis. De leds hebben hier geen problemen mee.
Al met al zou ik verwachten dat de led-TL rijp is voor gebruik in allerlei toepassingen waar een helder wit licht nodig is voor werk te verrichten, of het nu in kantoor, in een magazijn of een werkplaats is. Ik kan me ook indenken dat ze goed zouden functioneren bij een keuken. Ik zou ze niet inzetten voor gezelligheidslicht en ik zou zelf eerst eens proberen hoe ze bevallen wanneer ik ze installeer boven mijn eigen prive computerbureau.
Ik hoop dat je hier wat aan hebt.
November 29th, 2007 at 3:37 pm
In de norm EN 12464-1 wordt een CRI van 80 als zeer wenselijk voor lokalen met menselijke activiteit.
November 30th, 2007 at 2:52 pm
Bedankt voor de duidelijke uitleg, daar heb ik zekr wat aan.
Toch nog wat vragen m.b.t. de betrouwbaarheid. Je zegt “van leds, wanneer ze niet te warm gestookt worden, wordt gesteld dat ze 70% van hun initiële intensiteit behouden tot 50.000 branduren”. Dit betekent dus een verlies van lichtopbrengst van 30%, na hoeveel branduren treedt dit op of is dat gelijk vanaf het begin? Waar kan ik hierover meer lezen? Wat bedoel je met te warm gestookt? Ik neem aan dat deze led lampen gewoon 24 uur per dag kunnen branden.
November 30th, 2007 at 5:49 pm
@ R Scholtens
Die teruggang in intensiteit is verondersteld lineair te lopen. men gaat ook niet daadwerkelijk 50.000 uur meten, maar men meet een aantal maanden en extrapoleert de geobserveerde teruggang en daar waar 70 % van de initiele hoeveelheid lichtstroom over is, wordt de levensduur genoemd. Kijk eventueel op de website van ASSIST
Mbt het warm stoken: het is niet altijd gegeven dat iedere lamp 24 uur per dag kan branden. Ik zou zeker even navragen! Ik spreek niet uit ervaring maar weet wel te melden wat ik ervan heb gehoord.
December 13th, 2007 at 11:50 am
Hoe betrouwbaar zijn Uw testresultaten.
Philips beweert veel meer lumen per watt bij deze buis.
December 13th, 2007 at 7:40 pm
@ gerrit winter
Een excellente vraag. Hoe betrouwbaar zijn de metingen. Ik kan stellen dat ik de metingen in een bepaalde omgeving heb gedaan, zoals boven gespecificeerd. Dat is een omgeving die niet een vaste temperatuur heeft. Of de temperatuur op de TL-s een invloed heeft is wel duidelijk, en ik kan zeggen dat in deze tijd de temperatuur rond de 15 graden heeft gelegen. Maar de waarde wordt waarschijnlijk ongunstiger bij een koude omgevingstemperatuur, want daar houden de TLs niet van.
Verder heb ik ook geen vaste voedingsspanning, want ik meet met een netspanning en daarvan weten we dat die varieert over de tijd. Ik heb in ieder geval de variatie in lichtoutput gemeten bij verschillende spanningen. Daar zie je dat bij 10 % spanningsverschil er 3 % lichtoutputverschil ontstaat. Gelukkig is de spanningsvariatie wel wat kleiner, bijvoorbeeld 3 %, dus dat resulteert in een 1 % fout agv de spanning.
Verder is er nog de meetfout van de Specbos 1201 die ik gebruik. Gelukkig is deze gecalibreerd, en dan mag ik uitgaan van een onnauwkeurigheid van ongeveer 2 %.
Dan nog is er de onnauwkeurigheid van precies 1 meter afstand. Daar kan ook enkele procenten inzitten, want ik kan best meten op 98 of 102 cm, dus weer 2 %.
Je komt dus al snel op 5 % met daarbij nog de afhankelijkheid van de omgevingstemperatuur die ik niet ken. Ik heb verder ook last van opwarmtijd, wat ik oplos door op zijn minst 15 minuten het licht aan te laten vooraleer te meten.
Hoe dan ook, Philips heeft natuurlijk zijn lampen gemeten bij een optimale temperatuur, verder geheel rondom de lamp en alle licht opgeteld (en ik alleen maar 180 graden met een gedeelte aan reflectie). Ook zal Philips alleen de buis gemeten hebben, en niet het voorschakelapparaat, wat ik wel meemeet en dat drukt in ieder geval de efficientie.
Ik vind de door de fabrikant opgegeven waardes wel leuk, maar eigenlijk vind ik het belangrijker in een gewone gebruiksomgeving te meten en deze ervaringen te delen.
January 5th, 2008 at 4:20 pm
Heb je de ballast al ontvangen?
January 11th, 2008 at 6:07 am
Hoi Peter,
Ik weet het niet, omdat ik nog met vakantie ben. Volgende week ben ik er weer en dan check ik.
February 3rd, 2008 at 4:36 pm
Ik heb samen met mijn zoon een profielwerkstuk geschreven voor een scholengemeenschap
heeft iemand nog tips mbt het werkelijk vervangen van 1000 tl lampen oude stijl
naar LED verlichting
February 3rd, 2008 at 11:49 pm
Meestal zie ik bij TL-verlichting een trilling en dat is zeer vermoeiend.
Bij oude TL’s met verslechterde lichtopbrengst word ik nog sneller vermoeid.
Is dit effect ook bij LEDs te verwachten?
February 4th, 2008 at 6:49 am
De trilling zie je aan de uiteinden van de TL-buis, wanneer deze TL-buis in een TL-bak zit met een gewone ballast. Dat is te verhelpen door een elektronische ballast te nemen, die zijn wel duur, maar verhogen de efficiëntie van het geheel. Ik heb er eentje ontvangen en zal binnenkort een vergelijkingsmeting uitvoeren.
De led-TLs hebben dit knipper effect in het geheel niet. Daar zit een elektronische schakeling die de 230 V AC omzet in een voor de leds constante stroom, waardoor de leds constant branden.
March 4th, 2008 at 9:54 am
@ C vdr Vlugt, Indien je deze TL balken wilt vervangen, zou mijn bedrijf deze kunnen leveren.