Hoe verlaag ik de capaciteit van mijn cv-pomp?

Posted by Arie Groenveld in Energie besparing Add comments

Na het installeren van een Vaillant HR-ketel Solide VHR24-28C afgelopen jaar bleek dat de CV-installatie zoveel hinderlijk gesuis veroorzaakte, dat ingrijpen noodzakelijk was. De oplossing bleek simpeler dan ik in eerste instantie dacht. Zet een condensator in serie met de pomp…

cv pomp


Het verwarmen van slaapkamers in een goed geïsoleerd huis is zonde, zeker als de kinderen de deur uit zijn. Als er dan bij gebruik van vloerverwarming in de kamer ook nog eens thermostatische ventielen op andere radiatoren zitten, blijft er nog maar weinig cv-leiding over waar de ketelpomp zijn energie in kwijt kan. Gevolg: veel gesuis door te snelstromend water.

thermostatische ventiel

Een thermostatisch ventiel op de radiator

Na de aanschaf van mijn nieuwe cv-ketel ontdekte ik pas dat de niet-regelbare pomp over een vermogen van 87 Watt beschikte. Bij de vorige VR-ketel was dat 50 Watt. Zowel de leverancier alsook de fabrikant hadden geen oplossing voor het probleem, behalve dan dat je in je cv-systeem een bypass kunt aanbrengen, waardoor de pomp bij een bepaalde overdruk toch zijn energie kwijt kan. Maar hierdoor wordt de ruis niet minder.
En een suggestie om een tussentransformator toe te passen bleek in de praktijk wat lastig, want welke spanning heb je dan nodig?
Een weerstand in serie met de pomp begrenst ook de stroom hierdoor, maar is riskant gezien het vermogen dat deze moet opnemen.

Totdat ik op het idee kwam om een condensator in serie met de pomp te plaatsen. Deze heeft immers voor wisselspanning ook een bepaalde weerstand, maar dissipeert geen energie.
Na vaststelling van de impedantie van de pomp (V / I = 230 / 0,39) kwam ik uit op zo’n 620 ohm.
De condensator zou een hiermee vergelijkbare impedantie (weerstand) moeten hebben om enig effect te sorteren. Daar voor een condensator geldt dat de impedantie (Z) gelijk is aan 1/ωc, is andersom: C=1/ωZ.
ω (hoeksnelheid) is hierbij gelijk aan 2 x π x f = 2 x 3,14 x 50 = 314.
f (50 hz) is hierbij de frequentie van het lichtnet.
De waarde van C komt hierbij uit op 1 / (314 x 620) = 5 μF.
Bij toepassing van een condensator van (5,5 μF; 450 Volt) bleek de spanning over de pomp nog 156 Volt te bedragen, hetgeen het pompvermogen terugbracht tot ongeveer 46 Watt waarmee het hinderlijk geruis niet meer voorkwam.

cv-pomp

De cv-pomp

Er moet m.i. bij een dergelijke ingreep wel rekening worden gehouden met de volgende factoren:
De pomp moet om oververhitting te voorkomen in staat zijn om het ketelvermogen af te voeren. Beperk daarom de maximale watertemperatuur.
De meeste moderne ketels zijn modulerend, waardoor ze in staat zijn om de vlamhoogte aan te passen aan de gevraagde energie.
Bij openzetten van meerdere radiatoren moet de pomp voldoende capaciteit overhouden voor het rondpompen van het water. Als dit mocht leiden tot te koude radiatoren, kan men door het parallel schakelen van een extra condensator de elektrische weerstand verlagen en daarmee het pompvermogen verhogen.

Een bijeffect van de capaciteitsverlaging is de elektrische vermogensbesparing van ca 40 Watt, hetgeen bij een gemiddelde pomptijd van 6 uur per dag over 7 (winter)maanden een energiebesparing met zich meebrengt van circa 6 x 7 x 30 x 40 Wh = 50,4 kWh.

14 Responses to “Hoe verlaag ik de capaciteit van mijn cv-pomp?”

  1. Bart Says:

    De pomp in lager vermogen laten draaien heeft tevens andere gevolgen. Het comfort van de tapwatervoorziening gaat achteruit. De Vaillant 24.28 is een tapklasse 4 toestel wat inhoud een volumestroom van 8 l/min bij 60 gr.
    Wanneer de pompsnelheid word verlaagt wordt de warmteafgifte van de platenwisselaar ook lager waardoor de taptemperatuur ook lager wordt. Om toch aan water van 60gr te komen kan de volumestroom worden teruggebracht naar 6 l/min. Ik ben ook benieuwed wat Vaillant met de garantie op het toestel doet. Het toestel voldoet na de aanpassing niet meer eisen zoals deze indertijd is aangeboden voor de keuring.

  2. Arie Says:

    Het is goed, dat je me daarop attent maakt.
    De pomp zorgt voor watercirculatie van de CV. Ik heb vanwege mijn vloerverwarming mijn maximaaltemperatuur van het CV-water ingesteld op 60 graden. Mijn vraag is welke rol de pomp speelt bij tapwater? Levert hij dan het warme water voor de warmtewisselaar van het tapwater? Dan zou de warmtewisselaar minder goed werken. Met douchen (en gebruik van thermostatische kraan) geeft het geen probleem. Wellicht duurt het wat langer bij het vullen van het bad.
    Ik ga in ieder geval wel wat metingen verrichten.
    De garantie is misschien wel een punt, maar geruis in de leidingen is ook storend. Ik had wellicht toch een ander type ketel met modulerende pomp moeten installeren.

  3. Bart Says:

    Arie, Sorry voor de late reactie. De platenwisselaar waar het warmwater in gemaakt wordt heeft een bepaald overdrachtsvermogen bij een bepaalde flow van het tap- en cv water. Wanneer de flow van het tapwater teoneemt zal de uitstroomtemeratuur van het tapwater dalen. Wanneer de flow cv-water daald wordt het afgegeven vermogen van de platenwisselaar ook lager. Hierdoor daalt de uitstroomtemperatuur van het tapwater. Bij het gebruik van een waterbesparende douchekop is de flow an warmwater ongeveer 5 liter/min. Het toestel kan 8 l/min verwarmen. In deze situatie zal er geen probleem optreden.
    Alleen wanneer de maximale hoeveelheid wordt getapt zal de uitstroomtemperatuur dalen.
    De Remeha Quinta 28c heeft een semi-modulerende pomp welke in de regeling is in te stellen. Dit had voor jou situatie een betere keus geweest.

    Ik hoop dat je wat aan deze informatie heb en wens je veel succes toe.

  4. Neven Says:

    Dag Arie,

    Ik lees nu pas je artikel, dus ik hoop dat je m’n reactie nog leest. Of eigenlijk is het meer een vraag. Op de benedenverdieping hebben wij vloerverwarming. Daar is een speciale pomp voor, die per dag 1 kWh verbruikt. Kan ik in de zomermaanden deze pomp uitzetten door de stekker eruit te halen, of is dat niet aan te raden? Het zou me op jaarbasis namelijk zo’n 250 kWh kunnen schelen.

    Met vriendelijke groet,

    Neven

  5. beninair@kpnplanet.nl Says:

    waarom zet je er geen tijdschakelaar tussen, laat je hem per 24 uur een half uurtje draaien.
    Je bespaart en de pomp gaat niet vastzitten.

    Groeten van Ben

  6. Arie Says:

    Reactie op de vraag van Neven.

    Op de website http://www.windvogel.nl staat in de laatste Windvaan (kwartaalblad) een artikel over een pompschakelaar met warmtesensor, die ervoor zorgt dat je pomp alleen loopt als de CV-ketel warmte levert. En ’s zomers eens per etmaal een paar minuten om vastzitten van de pomp te voorkomen.
    Zo’n pompschakelaar kost ca 70 euro, die je in een goed jaar terugverdient.
    Je kunt me ook mailen op a.c.groenveld@hccnet.nl

  7. Arie Says:

    Reactie op Bens antwoord

    Een tijdschakelaar moet je regelmatig bijstellen. Een pompschakelaar met sensor zorgt ervoor dat je pomp ook in het stookseizoen niet de hele dag draait. Per slot stopt je cv-ketel ook ’s winters regelmatig als je kamer op temperatuur is. En in het voor- en najaar zijn die pauzes nog groter. Zie mijn artikel in de Windvaan op de website http://www.windvogel.nl

  8. J.J.Vredenburg@hetnet.nl Says:

    TIP VAN DE DAG MISSCHIEN !!!!!
    Als de CV niet verwarmd dan draaid de pomp ieder uur één minuut, dus ook in de zomer. Ik heb in de woonkamer vloerverwarming en die pomp heb ik aangesloten met een lange draad naar de pomp van de cv , dus ze draaien tegelijk
    en staan dus ook gelijk stil
    dit bespaard voor de vloerverwarming
    heel veel draaiuren.
    (snachts en in de zomer)

  9. Frits Says:

    Heb een site gevonden met wat uitleg over een pomschakelaar:

    http://www.tercal-shop.nl/product_info.php?pName=rivilex-pompschakelaar

  10. Ed Says:

    Hi Arie,

    Nu je ruim een jaar ervaring hebt; zijn er geen side-effects opgetreden in je verwarmingssysteem?

    Mijn HR Solide VHR24-28C moduleert tijdens een warmte-vraag nooit hoger dan 10% (releatief). Vandaar die 90watt pompvermogen onzinning is. Voor warmwater voorziening ga ik waarschijnlijk de condensator bypassen.

    m.v.g.

  11. Arie G. Says:

    Hallo Ed:
    Ik draai nu al ruim een jaar met de condensator van 5,5 μF(een van 4,5 μF en 1 μF parallel) probleemloos. Gezien het commentaar van anderen was ik wat bevreesd over het functioneren van het tapwater, maar ik ondervind nog steeds geen problemen bij warmwatergebruik. Wellicht is de tapwatercapaciteit iets gedaald omdat de warmteoverdracht in de warmtewisselaar ook wat afneemt, maar ik heb geen probleem bij het douchen (ik gebruik een thermostaatkraan). Ook bij mijn buurmans Vaillant-ketel heb ik eenzelfde ingreep toegepast. Draait zonder problemen en is ook de ruis in zijn cv-leidingen kwijt.

    Overigens heb ik bij het leverende CV-bedrijf (ik heb de HR-ketel zelf geinstaleerd) een oplossing gevraagd voor het stromingsprobleem, waarvan ik er een aantal op internet ben tegengekomen. Men adviseerde mij een bypassventiel in te bouwen tussen in- en uitgaande leiding. Dat heb ik wel gedaan, maar het verminderde niet het lawaai. Het lijkt me ook een paardemiddel. Het probleem is de overcapaciteit van de pomp, die je niet kunt terugregelen, behalve dan met de condensator.

    Hoe het zit met garantie weet ik niet. Ik heb geen onderhoudscontract. Ik ben wel van plan om na 3 jaar de ketel een onderhoudsbeurt te laten geven.

    Veel succes.

  12. Ed Says:

    Hi Arie,

    Ik heb sinds vorige week 6,6μF er tussen zitten. Een enorme verbetering. Ik heb schijnbaar een ouder model VHR24-28C (Jan 2003). De gebruikte pomp is een 95watt versie.

    Tot op vandaag ik heb geen nadelige effecten kunnen waarnemen. De keteltemperaturen (aanvoer/retour) wijken nauwelijks af. Mijn OpenTherm aansturing (multi-zone verwarming) heb ik zelf ontwikkeld, hierdoor kan ik deze data loggen.

    Bedankt voor de tip.
    Groeten,
    Ed

  13. Arie G. Says:

    Hallo Ed,

    Goed om te vernemen dat het werkt.
    Ik ben benieuwd hoeveel vermogen je pomp nu afneemt. Dat kun je berekenen door de spanning over de pomp en over de condensator te meten. Je kunt dan de stroom door de condensator berekenen. Deze vermenigvuldigd met de pompspanning geeft het pompvermogen.

    95 Watt is een idioot hoog vermogen.
    De pomp in mijn begin 2006 geplaatste ketel schat ik op 77 Watt. De ketel gebruikte in rust 10 Watt en bij naloop van de pomp (zonder condensator) 87 Watt. Nu met C is dat resp. 10 en 55 Watt, oftewel een pompvermogen van 45 W.

    En via berekening: de gemeten spanningen over de C en de pomp zijn resp. 159 V en 162 V.
    De stroom door de 5,5 μF C is dan:
    I = 159x(2×3,14×50)x5,5×0,000001 = 0,275 A. Deze vermenigvuldigd met de pompspanning van 162 V geeft 44,5 Watt.

    Ik ben overigens benieuwd hoe je kunt beoordelen in hoeverre de ketel moduleert.
    Ik heb mijn max. ketelwatertemp. ingesteld op 55 graden. Daarbij constateer ik dat bij een oplopende watertemperatuur de vlam steeds lager wordt, totdat de 55 graden is bereikt en de brander afslaat.

    Wat houdt je multizone verwarming in?

    Groeten, Arie

  14. Ed Says:

    Hi,

    Ik kom uit op een pompvermogen van ~56watt (6,6uF).

    Ik ben overigens benieuwd hoe je kunt beoordelen in hoeverre de ketel moduleert.
    Mijn home made controler leest data van de CV unit d.m.v. het OpenTherm protocol. Het relatieve modulatie niveau is er een van.

    Wat houdt je multizone verwarming in?
    Ik kan in verschillende kamers de ruimtetemperatuur onafhankelijk regelen (vloerverwarming). Deze kamers verschillen nogal in hun thermisch gedrag. (Snelheid van vloerverwarming, veel/weinig glas, thermische capaciteit muren en plafond).

    groeten,
    Ed

Leave a Reply

WP Theme & Icons by N.Design Studio
Entries RSS Comments RSS Log in