OliNo

Duurzame Energie

Hoeveel bespaart men met een HR-ketel?

Geplaatst door Arie Groenveld in Energiebesparing
Tags:
Geef een reactie

In het artikel “Energiebesparing thuis: een praktijkgeval” heb ik aangegeven, hoe ik door gerichte maatregelen in de loop van een aantal jaren het gasverbruik met een factor 3 heb gereduceerd. Nadat ik in januari 2006 mijn VR-ketel (verbeterd-rendementsketel) door een HR-ketel (hoogrendementsketel) heb vervangen, was ik natuurlijk benieuwd hoeveel energie ik hierdoor extra heb bespaard. In bijgaand artikel wordt e.e.a. in beeld gebracht.

Gas vlam


Na het nemen van energiebesparende maatregelen is het niet eenvoudig om exact aan te geven hoeveel er nu werkelijk is bespaard. Door de variatie in strengheid (of momenteel zachtheid) van winters zijn resultaten immers moeilijk te vergelijken. Maar door een consequente registratie van het gasverbruik en buitentemperatuur per maand zijn de verschillen onafhankelijk van de aard van de winter wel degelijk zichtbaar te maken.

/wp-content/uploads/2008/articles/hoeveel-bespaart-men-met-een-HR-ketel_cv-ketel-400.jpg

De nieuwe HR-ketel

In onderstaande tabel zijn de gemeten waarden van een aantal wintermaanden weergegeven.
Deze getallen betreffen de gemiddelde maand-temperatuur (zie www.knmi.nl) , het gemiddeld aantal gebruikte m3’s gas per dag, de gemiddelde windsnelheid in m/sec en het gemiddeld aantal uren zon per dag.
Halverwege de maand januari 2006 is de HR-ketel geinstalleerd, waardoor deze maand is opgesplitst in een VR-deel en een HR-deel in de tabel. Het in de tabel vermelde gasverbruik betreft alleen het CV-gebruik door van de gemeten waarden een halve m3 af te trekken. Dat is namelijk het gemiddeld gasverbruik per dag in de zomermaanden, hetgeen dus uitsluitend slaat op het warm-watergebruik.
Door de temperatuur en het gasverbruik op te nemen in het spreadsheet-programma Excel kan men hiervan een puntengrafieken maken, waarna men door Excel een rechte lijn kan laten trekken, die het stookgedrag benadert van het huis. Hierdoor zijn twee grafieken ontstaan. Een voor de metingen met de VR-ketel en een met de HR-ketel.
Het verband is namelijk lineair, daar het warmteverlies in een pand evenredig is met het temperatuurverschil tussen de binnen- en buitenkant hiervan.

Of in formulevorm: E = ΔT x O x G

ΔT is het gemiddelde temperatuurverschil tussen binnen en buitenmuren.

O is het totaaloppervlak van de buitenmuren, ramen en dakoppervlak.

G is het samengestelde warmtegeleidingsvermogen van genoemde buitenoppervlakken.

gas verbruik

Vergelijking gasverbruik tussen VR- en HR-ketel.

Dat de punten in de grafieken niet exact op één lijn liggen is te verklaren uit de variatie in gemiddelde windsnelheid en uren zonneschijn in de diverse maanden.
Zo ligt het punt van de maand jan-05 (5,6; 7,6) boven zijn VR-grafiek voornamelijk vanwege de hogere gemiddelde windsnelheid en daardoor sterkere afkoeling.
Het punt van de maand mrt-06 (4,1; 5,8) ligt daarentegen onder zijn HR-grafiek voornamelijk vanwege het relatief hoge aantal zonne-uren per dag.
Door Excel kan men ook de vergelijking van de grafieken laten berekenen. Hieruit blijkt dat de hellingen van de VR- en HR-grafieken resp. -0,74 en -0,59 bedragen, waaruit men door deling van beide getallen kan afleiden hoeveel de besparing is.

De installatie van de HR-ketel heeft geleid tot een energiebesparing van 20% ten opzichte van de VR-ketel.

Bovenstaande berekening kan men uiteraard ook toepassen om het besparingseffect af te leiden van maatregelen zoals isolatie van muren en/of daken.

vr-ketel gemid.temp. gas (m3/dag) wind (m/sec) zon (uren)
okt-04 11,6 2,4 5,2 4,2
nov-04 6,9 6,1 4,1 1,8
dec-04 4,0 8,4 4,4 1,7
jan-05 5,6 7,6 6,6 2,9
feb-05 2,8 8,8 5,0 3,5
mrt-05 6,5 5,7 5,1 3,2
nov-05 7,5 5,2 4,5 2,7
dec-05 4,4 7,8 4,6 2,1
jan-06 2,0 9,3 3,9 2,1
hr-ketel gemid.temp. gas (m3/dag) wind (m/sec) zon (uren)
jan-06 2,0 7,8 5,1 3,6
feb-06 3,2 7,4 5,2 2,0
mrt-06 4,1 5,8 5,6 5,0
okt-06 13,9 0,6 5,0 3,5
nov-06 9,7 3,2 5,6 2,9
dec-06 6,9 5,2 5,8 1,2

179 Reacties to “Hoeveel bespaart men met een HR-ketel?”

  1. Jeroen Says:

    Steengoed artikel(deze site staat er trouwens vol van). Ik ben daarna met mijn gegevens aan de slag gegaan. Maar wij vertrokken van een stookoliebrander van zo’n 25 jaar oud en zijn overgeschakeld op een HRTop(condenserende) gaswandketel. Ik kom op een besparing van zo’n 55%. Dit lijkt me veel, maar het stemt me tevreden dat het een forse besparing is.

  2. Arie Says:

    Jeroen,

    Ik vind het uiteraard leuk om te horen, dat je er wat aan hebt. Maar het lijkt me in jouw situatie lstig om de echte besparing vast te stellen, tenzij je uitgaat van de calorische verbrandingswaarden van stookolie en aardgas. Deze zijn vast wel in een BINAS te vinden.

  3. Jeroen Says:

    Om de besparing te berekenen heb ik omgerekend naar kWh (zijnde 1 liter stookolie => 10 kWh en 1m³ gas => 10,3 kWh). Is het dat wat je bedoelde ?

  4. Arie Says:

    Dat bedoel ik inderdaad. Maar ik dacht dat een m3 aardgas overeenkwam met 9 kWh en 1 liter stookolie met 11,6 kWh.
    Dat hangt weer af van het soort stookolie.
    Zie ook de website: http://home.hetnet.nl/~vanadovv/Energ.html

  5. Jeroen Says:

    De waarde van aardgas heb ik via de website van Electrabel (ik woon in België). Die van stookolie weet ik niet meer hoe ik eraan kom. Bedankt voor je antwoord

  6. Rob Says:

    Ben recent overgeschakeld van een 30 jaar oude stookolieketel naar een HR-top gas-ketel van Vaillant en heb het gasverbruik sinds december nauwkeurig bijgehouden. Het gas dat in Beringen geleverd wordt ( waar ik woon ) heeft een cal.waarde van 10,35 kw/kub.m.
    Mijn verbruik is de afgelopen maanden gemiddeld ongeveer even hoog als mijn stookolieverbruik van vorig jaar( uitgaande van 10kWh/lt voor stookolie )en dus ben ik niet zo tevreden van de “besparing” door deze toch wel dure omschakeling!!

  7. JeroenH Says:

    Rob: ik kan me dat voorstellen! Heb je de leverancier hier al op aangesproken?

  8. Arie Says:

    Rob,

    Met simpelweg vergelijken van de hoeveelheid verbruikte energie ben je er nog niet. Een aantal vragen:

    • staat je cv-ketel op dezelfde plek als je olieketel?
    • heb je rekening gehouden met de buitentemperatuur?
    • Is je stookgedrag hetzelfde?
    • gebruik je dezelfde thermostaat?
    • levert je HR-ketel ook het tapwater?
    • werkt je HR-ketel optimaal? Dat bereik je door de maximale watertemperatuur op circa 60 graden in te stellen.
  9. chantal Says:

    hoeveel engergie vebruikt een villa??

  10. Arie Says:

    Beste Chantal,

    Hierop is geen kant-en-klaar antwoord mogelijk. In algemene zin kan je zeggen dat er meer energie wordt gebruikt naarmate een woning meer buitenoppervlakte (muren, daken, ramen) heeft, want daardoor verliest een huis warmte. Een vrijstaande woning heeft veel buitenoppervlak. Door sytematische isolatie (van oudere woningen) kun je veel energie besparen. Mijn hoekwoning gebruikte in 1979 nog zo’n 3600 m3 aardgas voor verwarming. Nu (na isolatie) is dat circa 1000 m3.
    Naast verwarming verbruiken bewoners ook elektrische energie, waarop je ook kunt besparen door:

    • keuze van energiezuinige apparaten
    • beperkt (of niet) gebruiken van wasdroger
    • gebruik van spaarlampen
    • PC na gebruik uitzetten
    • etc, etc.
  11. Robbert Says:

    Wat is nou beter, een VR of HR ketel?
    Beetje te algemeen, maar het is voor een tussenwoning, volledig geisoleerd, tweepersoons huishouden, tweeverdieners.

  12. Mexx Says:

    De vraag is heel simpel te beantwoorden de HR ketel haalt meer warmte uit een m3 aardgas en is dus per definitie zuiniger met aardgas. het hoge rendement van een HR ketel komt omdat het retourwater een lage temperatuur moet hebben zodat de rookgassen kunnen condenseren deze extra warmte gaat bij de VR ketel zo het schoorsteentje uit.zoals aangegeven is de isolatie van een huis belangerijk de ventilatie gewild/ongewild is daarna de grootste verliespost.

  13. jos Says:

    ik ben over geschakelt van stookolie naar aardgas,met een hr condensatieketel mijn verbruik is 1000m3 gas tegen over stookolie +- 2000 liter

  14. denny Says:

    heeft u een goed geisoleerd huis
    met die waarde die u geeft kom ik niet aan
    zit nu in dec en verbruk 12 kuub per dag
    heb alleen me verwarming op 15 graden staan is dit normaal
    vrijstaand huis
    hr ++
    geen spoumuur isolatie
    en veder ook geen andere isolatie
    ik verwarm me huis met een houtkachel

  15. Arie Says:

    Ik heb vanaf 1979 een hoekhuis, waar ik het eerste jaar 4000 m3 gas verstookte.
    Na aanbrengen van spouwmuurisolatie en dubbele beglazing in de kamer zakte het verbruik naar 2800 m3. Na isolatie van mijn zolder, vloerisolatie, buisisolatie in kruipruimtes, radiatorfolie en het afsluiten van een open trap vanuit de kamer naar boven zakte dat naar jaarlijks 1800 m3. Ik kreeg toentertijd 30% subsidie.
    4 jaar geleden bij vervanging van alle kozijnen door kunstof en HR++ beglazing zakte dat naar 1400 m3. Na installatie van de HR-ketel is mijn verbruik nu ca 1150 m3.
    Spouwmuurisolatie is het eerste terugverdiend. Dat scheelt zo’n 10 m3 gas per m2 muuroppervlak.

  16. denny Says:

    welke spouwmuurisolatie heeft u.
    en wat waren de koste daar van.
    ik heb gehoord dat je hier vocht problemen mee kan krijgen.
    ik moet het dan in de bestaande spouw laten doen
    ik vertook nu ongeveer 12 kuub per dag
    als mijn verwarming op 15 graden staat
    dus dit kan wel normaal zijn denk ik.
    kunt u mijn hier iets over vertellen
    groetjes denny

  17. Arie Says:

    In 1979 heb ik mijn spouwmuur laten volspuiten met UF-schuim. Dat was toen niet zo duur. Achteraf had ik een ander materiaal moeten kiezen met een iets hogere warmteweerstand. Daarover kun je het best de vakhandel raadplegen. Ik denk dat polyurethaan beter is. Dat bestond toen nog niet.
    Het bij mij gebruikte schuim verkruimelt makkelijk.
    En ik kreeg na een jaar of 10 wel last van vochtdoorslag. Ik heb onlangs mijn buitenmuur aan de zuidwestkant hiervoor laten behandelen.
    Al met al heeft de spouwmuurisolatie mij de afgelopen 28 jaar zeker 28 x 1200 = 33600 kuub gas bespaard.
    Ik heb sinds 11 jaar vloerverwarming in de huiskamer (zelf aangelgd). De thermostaat start om 7.00 uur met 19 graden. Elke 2 uur gaat dat met 0,2 graad omhoog tot 19.00. Dan is de kamertemperatuur 20,2 graden. Vanaf 21.00 uur wordt er niet meer gestookt. De vloer blijft dan nog een paar uur warmte afgeven.
    Ik heb eergisteren 11,3 kuub gebruikt en gisteren 10 kuub.

    Je moet je huis wel warmer kunnen krijgen dan 15 graden. Wellicht kun je de maximale watertemperatuur van je CV-ketel iets verhogen. Uiteraard verstook je dan wel meer.
    Maar isolatie is een goeie investering.
    Dat betaalt zich binnen een paar jaar terug.
    Groeten, Arie

  18. denny Says:

    dank je wel arie
    groetjes denny

  19. ard Says:

    Als je lager, maar langer, stookt, haal je mijnsinziens meer energie uit je gas en krijg je een aangenamer klimaat. Immers, hoe lager de watertemperatuur, hoe beter de condenserende werking van de ketel? En met heel heet water verschroei je de lucht (het radiatorluchtje in het begin van het stookseizoen), je stookt lucht heet en omhoog (terwijl het beneden koud blijft), je hebt maar ‘even’ stralingswarmte uit je radiatoren. Bij lagere watertemperatuur heb je meer(langer) stralingswarmte, je hebt minder schroeilucht en de temperatuurvariatie vertikaal is ook minder.

    Uiteraard moeten je ketel en thermostaat dit wel ondersteunen (modulerende ketel).

  20. Jolanda Says:

    Hallo,

    Ik ben sinds kort verhuisd. Wij hebben best een ruim huis. Wij verbruiken ongeveer 10 kuub gas op een dag, nu in de winter. Is dit veel? Wij hebben een HR-ketel. Nu

  21. Arie Says:

    Jolanda, 10 kuub op een dag in de winter voor een ruim huis is m.i. minder dan gemiddeld. Ik heb de afgelopen dagen 11 kuub verbruikt in een goed geisoleerd hoekhuis. Kamertemperatuur 20 graden.

  22. Arie Says:

    Wat betreft het lager (langer) stoken (ard.
    Je wilt wel overdag een acceptabele temperatuur ervaren. Ik vind 15 graden niet acceptabel. Belangrijk is dat je de maximum temperatuur van het ketelwater niet te hoog instelt. Dan is het rendement van je HR-ketel inderdaad hoger en stookt je ketel langduriger met een lagere vlam. Mijn ketel (een Vaillant Solide) moduleert ook als de watertemperatuur de max.temperatuur nadert, terwijl ik geen modulerende thermostaat heb. Verder is het natuurlijk zinnig om de thermostaat ‘s nachts lager te zetten. Het warmteverlies is immers evenredig met het verschil tussen binnen- en buitemtemperatuur. En deze laatste is ‘s nachts aanmerkelijk lager dan overdag.

  23. Jay Says:

    Ik heb een combinair hr ketel en het lijkt alsof ik in de koude maanden zo’n 20% bespaar op me energie rekeningn

  24. jolanda Says:

    Wij zijn verhuisd naar een ruime half vrijstaande woning en vrij gelegen in de polder.
    Bouwjaar 1991 en goed geisoleerd.
    Wij hebben een nieuwe hr ketel laten plaatsen.
    Maar het gasverbruik is erg hoog.
    12 kuub per dag.
    Is dat normaal,wij vinden van niet?
    Weet iemand daar antwoord op

  25. Arie G. Says:

    @Jolanda:

    Een half vrijstaand huis komt wat verbruik betreft overeen met een hoekwoning. Het gasverbruik is afhankelijk van een groot aantal factoren:

    • Hoeveel kuub is je huis?
    • de instelling van je thermostaat
    • toepassing van nachtverlaging
    • hoe laat verlaag je de temperatuur?
    • hoe laat start je de verwarming?
    • verwarm je ook de slaapkamers?
    • is er een open trap, waardoor de warmte naar boven kan stijgen?
    • heb je vloerverwarming?
    • Zijn de cv-leidingen in niet gebruikte ruimtes geisoleerd?
    • hoe hoog is de ingestelde maximum temperatuur van je HR-ketel?
    • Met hoeveel personen woon je?
    • Hoeveel gas gebruik je voor douchen en warm tapwater?

    Een tip: noteer elke maand de gasmeterstand, ook ‘s zomers. Aan de hand van het zomerverbruik kun je het douche- en tapwatergebruik afleiden. Als je dat aftrekt van je totale gasverbruik kun je bereken wat je voor verwarming gebruikt.

    Je moet het douchegebruik niet onderschatten. 20 Minuten douchen komt ongeveer neer op 1 kuub gas. Ook dat kun je meten.

  26. Arie G. Says:

    @Jolanda:
    Een aanvullende opmerking.
    Over die 12 kuub kan ik niets verstandigs zeggen. Is dat het gemiddelde over januari?
    Ik heb in mijn achteraf geisoleerd hoekhuis (bouwjaar 1974)in januari 213 kuub gebruikt, oftewel 6,9 kuub/dag. Januari was weliswaar niet koud, maar het heeft wel flink gewaaid, waardoor het gasverbruik nadelig wordt beinvloed.

  27. Jay Says:

    Goed artikel, heb ik geplaatst op verwarming.startkabel.nl

  28. bbob Says:

    Koop nooit een Daalderop Combinair. Tenzij je wakker wil liggen voor het milieu. Ik heb er een en hij produceert 53 dB. Volgens het bouwbesluit is 45 dB maximaal en dan te kedenken dat 3 dB een verdubbeling van het geluidsnivo is. Graag hoor ik ervaringen van anderen.

  29. Arie G. Says:

    @ bbob: Wat is de herkomst van het geluid?

    Er is namelijk een tweetal mogelijkheden.

  30. Paul Says:

    Beste BBob,

    De CombinAir zelf produceerd 47dBa, zie rapporten van Peutz adviesburo. In het bouw besluit staat niets over de geluids productie (hinder) van producten in de woning zelf. Echter de ISSO-GIW2007 zegt dat technische toestellen een geluid mogen produceren van max. 50dBa, maar de hinder hiervan mag niet meer dan 30 dBa in een verblijfs gebied (slaapkamers, woonkamers), dus zal er in dat geval iets van een omkasting / technische ruimte gerealiseerd moeten worden. Verder is het zo dat er ook geluid ontstaat in de lucht kanalen. (dus buiten het toestel) Vaak maakt de afzuig ventilator van het ventilatie systeem meer geluid, in de tussen of maximaal stand.
    Dus (hoe raar ook) bouwbesluit heeft geen eisen, maar de ISSI-GIW2007 wel. Zie boven.
    Ik hoop je te hebben geholpen. Groet Paul.

  31. Jeroen Says:

    Heb je ook rekening gehouden met het stroomverbuik van de ventilator die een HR ketel heeft?

  32. Arie G. Says:

    @ Jeroen,

    Ik heb in mijn HR-ketel geen ventilator kunnen ontdekken. Het gemeten stand-by vermogen is 10 Watt. Bij het aanslaan van de ketel loopt dat op naar 60 Watt vanwege de pomp, die in actie komt.
    Maar dat zal ook gelden voor een VR-ketel, die ook een stand-by verbruik zal hebben voor de regelelektronica. En dat vermogen kan per merk en keteltype verschillen.
    Verder speelt bij een HR-ketel en VR-ketel ook dat deze meestal gebruikt worden in en combivariant voor de tapwatervoorziening, waardoor je ze in de zomer niet kunt uitschakelen.
    Wat betreft de stand-by kosten van 10 Watt kom je op een jaarverbruik van 10x24x365/1000 = 88kWh, oftewel circa 20 euro.

  33. denny Says:

    nou ik ben er weer het word weer koud.
    ik heb het volgende aan me huis laten doen
    spouwmuurisolatie hr parels
    zolder dak geisoleerd
    hr ++glas
    en ben nog een aan het denken wat ik nog meer kan doen.
    ht jaar 1117 euro terug gehad mijn voorschot was 203
    euro. nog super bedankt voor je advies.
    groetjes denny

  34. Arie G. Says:

    Beste Denny,

    Ik ben blij voor je dat je resultaat ziet. In 2006 had ik al een artikel op deze website geplaatst, waarin ik mijn de resultaten van isolatiemaatregelen grafisch in beeld heb gebracht in het artikel:
    http://www.olino.org/articles/2006/07/12/energiebesparing-thuis-een-praktijkgeval
    Daarin staat een tabel met maatregelen, die destijds zijn genomen. De kosten hiervan zullen nu wel hoger liggen, maar dat geldt natuurlijk ook voor de energietarieven.

  35. denny Says:

    wat betaald u nu per maand aan gas en electra

  36. Arie G. Says:

    @ Denny,

    Mijn verbruik was afgelopen jaar 1312 m3 gas en 2755 kWh met 3 volwassen personen. Ik ga nu 120 euro per maand betalen.
    Het jaar daarvoor gebruikte ik met 2 personen 920 m3 gas en 2020 kWh, waarvoor ik maandelijks 88 euro betaalde.
    We maken gebruik van een wasmachine, vaatwasser, koelvriescombinatie en hebben een HR-combiketel voor de verwarming en tapwater.
    We hebben geen droogtrommel.
    Verder zitten er 4 zonnepanelen op mijn dak, die jaarlijks 365 kWh energie produceren.

  37. denny Says:

    beste arie

    ik heb een Hr ketel deze staat afgesteld op 80 graaden.
    dit haalt hij alleen tiijdens het opwaren van bijvoorbeeld van 16 graaden naar 20 graaden
    daana schakeld hij aan en uit den blijft de temperatuur 60 graaden.
    ik zag op je site dat 60 graaden de juiste temeperatuur was. al vast weer bedankt

  38. Arie G. Says:

    Beste Denny,

    Die 60 graden is overigens geen keihard gegeven. Een HR-ketel heeft een hoger rendement naarmate er meer condensatiewarmte uit de rookafvoergassen kan worden teruggewonnen. Deze warmteafgifte is optimaal als het retourwater een zo laag mogelijke temperatuur heeft en dat hangt samen met de ingestelde maximum watertemperatuur.
    Aan de andere kant moet je er rekening mee houden, dat het oppervlak van je radiatoren maatgevend is voor de capaciteit van je verwarming. Als je je huis niet warm krijgt bij 60 graden watertemperatuur, moet je de ingestelde watertemperatuur naar boven bijstellen. Dat probleem kan je tegenkomen bij een vorstperiode.
    Om dat probleem op te lossen bestaan er weersafhankelijke regelingen, waarbij je met behulp van een buitenthermometer de watertemperatuur dynamisch kunt laten aanpassen. Dat is niet echt noodzakelijk. Je kunt ook in het voor- en najaar bij geringere warmtevraag zelf je temperatuurinstelling verlagen.

    Ik zelf heb in de kamer vloerverwarming met een relatief groot oppervlak en nog een radiator aan de achterkant. Aangezien de vloerverwarming maximaal 40 graden aan watertemperatuur toestaat, kan ik met een lagere ketelwatertemperatuur volstaan. De temperatuurreductie van 60 naar 40 graden vindt plaats in de regelunit van de vloerverwarming.
    De radiator dient om ‘s morgens de temperatuurverhoging wat te versnellen.
    Ook de temperatuur in andere vertrekken, zoals o.a. in de badkamer is natuurlijk afhankelijk van je ingestelde watertemperatuur. Als die te laag is kun je twee dingen doen:
    - een radiator toepassen met een hogere capaciteit;
    - de watertemperatuur verhogen

  39. Cornelis Says:

    Heb de ketel en elektrische boiler laten vervangen door een HR combi ketel. Gas verbruik hetzelfde, maar ik bespaarde laatste jaar 1500 kwh, scheelt honderden euro’s.

  40. denny Says:

    ik heb gisteren mijn hr ketel schoon laten maken.
    dit was 4 jaar niet gedaan en hij was sterk vervuild.
    dat dit invloed hebben gehad op het gasverbruik.
    ik heb mijn huis pa een jaar de oude inwoners hebben een hoog gasverbruik gehad het laaste jaar zo, 4500 kuub gas.
    kan dit liggen aan de vervuiling van de ketel.
    groetjes denny

  41. Arie G. Says:

    @ Denny,

    Dat is moeilijk te beantwoorden. Ik ben geen ketelspecialist. Dat zou je aan de installateur kunnen vragen. Mijn inschatting is, dat een vervuilde ketel hoogstens een paar procent meer zou kunnen verbruiken.
    Hoeveel kuub heb jij het afgelopen jaar verbruikt?
    Een misschien gemakkelijker te beantwoorden vraag: wat is tot nu toe je verbruik in december geweest?
    Wat bij het verbruik een belangrijke rol speelt is:
    - hoe hoog stel je de kamertemperatuur in?
    - verwarm je ook de slaapkamers?
    - pas je nachtverlaging toe, welke tijd en met welke temperatuur?
    - hoeveel gebruik je voor tap- en douchewater? Dat kun je gemakkelijk meten in de zomermaanden.
    Dat zijn allemaal factoren die van invloed zijn op het verbruik.
    Wellicht waren de vorige bewoners niet zo energiebewust.

  42. denny Says:

    hallo denny weer
    ik heb nu een gasverbruik van 15 kuub perdag 9:00 uur tot 22:30
    in een vrijstaand huis uit 1959
    spouwmuurisolatie dakisolatie hr ++ glas hr ketel uit 2005 is dit een beetje normaal

  43. Arie G. Says:

    @ Denny,

    Met mijn huidig verbruik van 10 kuub per dag in winterse dagen kom ik uit op circa 1250 kuub.
    Dan schat ik jou verbruik op circa 1800 kuub per jaar. Voor een vrijstaande woning een aardige prestatie.
    Ik heb het vermoeden, dat je door de genomen isolatiemaatregelen het gasverbruik aanzienlijk hebt gereduceerd. De spouwmuurisolatie in een vrijstaande woning zal al aanmerkelijk schelen. En dan komt de HR++ beglazing en je dakisolatie er nog bij. Het veel grotere verbruik van je voorgangers lag m.i. niet aan een niet gereinigde HR-ketel.

  44. denny Says:

    beste Arie

    ik wil me houten vloer isoleren en ik zoek een simpel materiaal
    waar mee heb jij dit gedaan.
    groetjes denny

  45. Arie G. Says:

    @ Denny,

    Ik heb een betonnen vloer, die ik in 1981 heb geïsoleerd door er aan de onderkant steenwolplaten onder te hangen. Toen ik in 1996 vloerverwarming heb aangelegd heb ik de cementen afdekvloer van 3 cm verwijderd en daarna boven op de betonbroodjesvloer een isolatiefolie aangebracht met daarbovenop de vloerverwarming, waarna daarop een betonvloer is gestort.
    In het isoleren van een houten vloer heb ik dus geen ervaring. Je zou daarvoor op Internet kunnen zoeken, zoals b.b. Milieucentraal:
    http://www.milieucentraal.nl/pagina?onderwerp=Vloer-%20en%20bodemisolatie of
    http://www.klusidee.nl/vloeren/isoleren-houten-vloer.php.
    Raadpleeg zonodig de vakhandel. Per slot mag hout niet verstikken.

  46. Kitty Laemers Says:

    beste meneer Arie G,
    U lijkt me iemand die veel weet; kunt u mij helpen met het volgende.
    Er is door mijn huisbaas afgelopen september een Remeha HR verwarmingsketel geinstalleerd (daarvoor hadden wij (een zeer gedateerde) blokverwarming). Men heeft mij verzekerd dat dit voordeliger zal zijn. (de ketel is voor verwarming + warm water).
    Wat ik echter graag wil weten is wat het meest zuinige gebruik is mbt het aantal radiatoren dat aanstaat. Er zijn b.v 2 kamers in mijn huis die praktisch niet gebruikt worden. Ik heb hierover zowel contact had met de installateur, als ook met monteurs van Remeha. Remeha zegt dat het het voordeligst is als ALLE radiatoren open staan.
    Dat wil er maar moeilijk in bij mij; het lijkt mij toch meer energie te kosten om b.v. 7 kamers te verwarmen, dan b.v. 2 kamers. Heeft u hier een idee over? (ik heb slechts 1 thermosstaat, in de woonkamer).
    Ik ben hier al zo lang mee bezig dat ik erg blij zou zijn met een antwoord.
    Bij voorbaat vriendelijk dank.
    Kitty Laemers

  47. Arie G. Says:

    Beste Kitty,

    Je eigen intuïtie is zo gek nog niet. Ik begrijp niet dat installateurs je een dergelijk advies kunnen geven. Ik zou je adviseren om alleen de radiatorkranen open te zetten in kamers, die je warm wilt houden. Hoe hoger de gemiddelde binnentemperatuur (waar alle kamers aan bijdragen), hoe meer warmte je naar buiten toe verliest. En dat kost dus extra gas. Ik verwarm mijn slaapkamers ook niet. Verder raad ik je aan om een klokthermostaat te gebruiken als je die al niet hebt en nachtverlaging toe te passen. In de meeste gevallen kun je deze zeker een uur voor de het slapen gaan op de nachttemperatuur zetten.
    Met vriendelijke groet,
    Arie Groenveld

  48. Kitty Laemers Says:

    hartelijk dank.
    Kitty

  49. Rob Says:

    Ik heb een ketel (Remeha W28eco),welke ik alleen voor tap-en badwater gebruik. Het huis wordt verwarmd met een warmtepomp. Er wordt electrisch gekookt. Er wordt gebruik gemaakt van een 300-ltr. boiler. Gasverbruik per dag gemiddeld 12,5 kuub. Lijkt me zoveel? Gezin bestaat uit 4 personen, douche en bad met gemiddeld verbruik. Kan iemand mij aangeven of dit verbruik voor alleen warmater normaal is ?

  50. Arie G. Says:

    Beste Rob,

    12,5 kuub per dag is rijkelijk veel. Het gasverbruik hangt uiteraard af van het douche- en badverbruik (wat heet gemiddeld?) en van de efficiëntie van de ketel/boiler.
    Kennelijk gebruik je de ketel om het water in de boiler op te warmen. Dit maakt het moeilijk om het gasverbruik van een douche- of badbeurt exact vast te stellen. Verder heeft een boiler ook het nadeel dat bij het warmhouden energieverlies optreedt, zeker als je de watertemperatuur op een hoge waarde (vanwege legionellarisico’s) moet instellen. Bij een directe verwarming (zonder boiler) hoeft dat m.i. niet, omdat er dan weinig risico is op bacterievorming in stilstaand water en dan werkt een HR-ketel ook met een hoger rendement door het gebruik van de condensatiewarmte.
    Ikzelf maak gebruik van een combiketel zonder boiler en heb eens gemeten wat een douche verbruikt. Dan kom ik op ongeveer 42 liter gas per minuut. Dan kost een douchebeurt van 6 minuten een kwart kuub gas en een bad laten vollopen ongeveer een kuub.
    Dan zou het dagelijks doucheverbruik van 4 personen op ongeveer een kuub moeten uitkomen, tenzij men gemiddeld 18 minuten doucht, want dan kom je op 3 kuub per dag.
    En dan heb je ook nog het tapwaterverbruik, waarbij je voor een klein beetje water de leidinginhoud opnieuw moet opwarmen.
    Om een goed beeld te krijgen van het verbruik zou je in feite eens het nullast-etmaalverbruik moeten meten. Dat komt neer op eenmalig een dag niet douchen en geen tapwater gebruiken.
    Verder zou het gebruik van een waterbesparende douchekop ook nog wel eens een besparing kunnen opleveren.
    Ikzelf gebruik in de zomermaanden (als de verwarming uitstaat) met 3 personen voor tap- en douchewater gemiddeld een kuub gas per dag.

  51. Hendrikje Says:

    Hoi ik had eigelijk de vraag hoevveel m3 per uur een cv ketel verbruikt

  52. Arie G. Says:

    Hallo Hendrikje,

    Dat is een lastig te beantwoorden vraag, want dat wisselt per huis en is ook afhankelijk van een aantal factoren.
    Stel je thermostaat vraagt warmte, omdat het te koud is.
    De ketel slaat dan aan en verwarmt het water in de ketel, waarvan de temperatuur geleidelijk oploopt. In de ketel kun je zelf een maximum watertemperatuur instellen. Als deze temperatuur is bereikt, slaat de ketel af ondanks dat de thermostaat nog vraagt. Sommige (modulerende) ketels hebben de mogelijkheid om dan “lager” te gaan branden tot de watertemperatuur is bereikt. En als de gewenste kamertemperatuur is bereikt slaat de ketel ook af.

    Je kunt hieruit afleiden dat de ketel dus niet continu brandt en kun je dus ook niet aangeven hoeveel kuub een ketel per uur gebruikt.
    Als je de ketelwatertemperatuur hoger instelt zal de ketel per uur meer gebruiken, omdat het dan langer duurt voor de betreffende watertemperatuur is bereikt. Daarentegen slaat de kamerthermostaat ook eerder af, omdat je radiatoren in de kamer warmer worden. Maar bij een HR-ketel is het beter om de temperatuur niet te hoog in te stellen, want dan neemt het rendement van de ketel af.
    Het is denk ik beter om de vraag te stellen: Hoeveel kuub gebruikt een cv-ketel per dag?
    En dat hangt weer van de volgende factoren af:
    - wat is het type huis? Hoekhuis, tussenwoning of vrijstaand en wat is de grootte?
    - wat is de buitentemperatuur?
    - wat is je ingestelde thermostaattemperatuur?
    - hoeveel vertrekken warm je op? Ook slaapkamers?
    - Hoe goed is je huis geisoleerd?
    - Heb je dubbel glas in je huis?
    - Is het dak en/of vloer geisoleerd.

    Ik zelf heb nu al een paar jaar een HR-ketel en uit de onderste grafiek in het artikel kun je afleiden dat er bij een gemiddelde buitentemperatuur van nul graden de ketel per dag 9 kuub gebruikt, maar bij 5 graden gebruikt deze 6 kuub.
    Dat is wel inclusief gasgebruik voor tap- en douchewater, want dat is moeilijk te scheiden.
    Je kunt zelf ook zo’n grafiek maken door aan het eind van elke maand de meterstand te noteren. De gemiddelde buitentemperatuur kun je van de knmi-website halen.
    Ik hoop dat ik hiermee je vraag beantwoord heb.

  53. Arie G. Says:

    Wat betreft het meetresultaat van de 20% besparing dient nog te worden opgemerkt dat een kuub gas een verbrandingswaarde heeft van 31,65 MJoule, hetgeen de onderwaarde wordt genoemd. De bovenwaarde is de warmteafgifte bij verbranding inclusief de warmte die vrijkomt bij condensatie van de aanwezige waterdamp. Deze waarde is 35,17 MJoule. Als je deze waarden op elkaar deelt, kom je op een factor 1,11 uit. Theoretisch zou een HR-ketel dan ook 11% minder gas verbruiken dan een VR-ketel. Wellicht is de extra winst te verklaren uit een verbeterde warmtewisselaar en een betere isolatie van de ketel.

  54. Rongé Greet Says:

    Wij zijn ah verbouwen.(nieuwbouw aan hoeve).
    3 maand geleden hebben wij een hoogrendementsketel van Vaillant laten plaatsen.De verwarming in de nieuwbouw brandt nog niet, aangezien wij daar nog niet in wonen.Wij gebruiken dus enkel 2 radiatoren in de hoeve(woonplaats).Koken en douchen gebeurt momenteel nog electrisch.Ons verbruik is 1445 kuub!!(‘s nachts werken wij met thermostaat, die dan op 16 graden staat.(VEEL verbruik toch voor 3 maand gasverbruik).

  55. Arie G. Says:

    Beste Rongé,

    Het verbruik lijkt mij ook wat aan de hoge kant. Om dat te bepalen moet je het verbruik kunnen vergelijken met het verbruik van periodes daarvoor.
    Als je beschikt over periodiek (per maand of week) opgenomen meterstanden in de herfst en winterperiode kun je wellicht van het Internet de gemiddelde buitentemperaturen in die perioden halen. Ik haal ze van het KNMI in De Bilt. Ik neem aan dat er in België ook temperatuurgegevens op het Internet staan.
    Je kunt dan met behulp van tabellen in Excel de twee situaties vergelijken en ontdekken of je aanmerkelijk meer bent gaan stoken.
    Het hangt natuurlijk ook af van de instellingen van de HR-ketel en andere factoren, zoals:
    - de grootte van het huis
    - is het vrijstaand?
    - isolatie, etc.
    Toen ik begin 1979 (koude winter) in mijn hoekhuis ging wonen heb ik in de de maanden januari t/m april 3000 m3 gas verstookt. Na diverse isolatieslagen, andere ketel, etc. zit ik nu op een jaarverbruik van 1300 m3.
    Zie ook mijn artikel:
    http://www.olino.org/articles/2006/07/12/energiebesparing-thuis-een-praktijkgeval
    Met andere woorden: meten is weten.

  56. rik Says:

    Hallo is het normaal dat ik in een vrijstand huis een verbruik heb van 2350m³ op 95 dagen en dit tussen 2-02-2010 tot 7-05-2010 dat wil dus zeggen een gemiddeld van 24m³ per dag en dit enkle voor verwarming daar er geen warmwater op voorzien is.
    En wat kan je ertegen doen of kan je dit laten controleren of ketel te veel verbruikt of de gasmeter te veel aan telt.
    Kamertemperatuur gemiddeld op 17 à 18 graden.
    En er word nog bij verwarmd met een houtstoof.
    Ik schrok mij rot toen ik afrekenig kreeg van dit verbruik.
    Woon nog maar sins begin dit jaar in dit huis maar volgens de voor geschiedenis zou dit een jaar verbruik moeten zijn.
    Heb ook gezien dat mijn verbruik tussen 7-05 en 18-06 60m³ was.
    En wie draaid voor deze kosten op als blijt dat dit een technis probleem is ik of de verhuurder.

  57. Arie G. Says:

    @Rik,
    Een verbruik van 2350 m3 in die periode zou tot een jaarverbruik leiden van ongeveer 6500 m3.
    En dat is behoorlijk veel. Je kunt een aantal dingen doen, zoals o.a.
    - Nagaan wat het jaarverbruik was van de vorige bewoners
    - Nagaan hoe je verwarming is geregeld. Heb je een klokthermostaat?
    - Hoe is die ingesteld?
    - Wat is de ingestelde maximum watertemperatuur van de ketel?
    - Verwarm je normaal ook de slaapkamers?
    Een vrijstaand huis heeft natuurlijk veel buitenmuren, waardoor deze meer warmte verliezen dan een tussenwoning of hoekwoning. Verder zou je moeten kunnen constateren hoe oud de woning is (dat zegt iets over de isolatie), of er dubbele beglazing in zit en of het dak en vloer geïsoleerd zijn.

  58. Jan I. Says:

    best Arie

    Ik ben in discussie met mijn vrouw over de beste instelling van de watertemperatuur van de Hr ketel wij hebben het verhaal gelezen van het betere rendement met een lagere watertemperatuur bijvoorbeeld 60 graden
    volgens haar was de ketel langer aan het branden toen wij de temperatuur omlaag brachten en zij zegt dat kost dus meer gas. Ik zeg het kan ook zijn dat hij langer brand maar op een laag pitje en dat dit gunstiger is als even hoog branden i.v.m de hoge watertemperatuur die bereikt moet worden .Nu is er ook nog een verwarmingsmonteur die zegt de instelling van de watertemperatuur is alleen een top capaciteit instelling die in de praktijk niet gehaald wordt de HR. ketel wil zelf altijd de temperatuur zo laag mogelijk houden i.v.m. het rendement door condensatie van water hetgeen niet meer gebeurd bij heel hoge temperaturen condensatie blijft dan uit. Lijkt mij ook een logisch verhaal. maar toch hoe zit het volgens u in elkaar.

    met vriendelijke groet

  59. Arie G. Says:

    Beste Jan,

    Het klopt dat bij een lagere temperatuurinstelling de ketel langer brandt. Ik heb zelf gemerkt bij mijn HR-ketel dat de vlamhoogte minder wordt naarmate de temperatuur van het retourwater stijgt. Want dan hoeft de ketel minder energie aan het water toe te voegen. Hij moduleert dan op de temperatuur van het retourwater. Maar dan moet de ketel wel langer branden om de benodigde hoeveelheid energie te produceren.
    Verder bestaan er twee typen thermostaten: een met een aan/uit-regeling en een modulerende thermostaat. Beide thermostaten bepalen of de ketel moet branden. De thermostaat met een aan/uit-regeling heeft meestal een aantal parameters, zoals o.a. cyclustijd, balanspunt en proportionele band, die de installateur instelt afhankelijk van het type verwarming. Een modulerende thermostaat heeft een directe invloed op de vlamhoogte. Ik vermoed dat deze de vlam hoger zal laten branden naarmate er meer vermogen vereist is, dus als de kamertemperatuur nog veel afwijkt van de gewenste. Maar de max. watertemperatuur van de ketel zal m.i. toch moeten worden ingesteld in de ketel.
    Verder bestaat er in combinatie met beide regelingen een weersafhankelijke regeling. Hierbij wordt er een buitenthermometer gebruikt, die de maximum watertemperatuur van de ketel dynamisch bepaalt afhankelijk van de buitentemperatuur. Zo zal de max. watertemperatuur in voor- en najaar lager zijn dan in hartje winter.
    Maar als je deze niet hebt, kun je door de instelling van maximaal 60 graden toch bereiken dat de ketel optimaal condenseert. Als dan de vereiste kamertemperatuur in de winter niet wordt bereikt, kun je de maximum temperatuur tijdelijk wat hoger instellen.
    Ik ben overigens geen ketelspecialist, maar ik geef de ervaringen weer die ik thuis en bij kennissen heb opgedaan. Ik heb zelf mijn HR-ketel geïnstalleerd die wordt aangestuurd door een (aan/uit) Itho-100 thermostaat.

  60. Niels Thijssen Says:

    @Arie & Jan I.: de HR-ketel condenseert optimaal indien de temperatuur van de RETOURleiding Centrale verwarming ONDER de ca 55-57 graden Celsius is.
    Wat je maximale aanvoertemperatuur is van de CV zul je dus moeten gaan meten.

    Meestal hebben normale radiatoren, goed ingesteld, een temperatuurval tussen de aanvoer en retourleiding van ca 10 tot 20 graden Celsius (afhaneklijk van je traject, bijvoorbeeld 80 graden aanvoer, 60 graden retour, 20 graden omgevingstemperatuur (80-60-20).
    Je kan de maximale CV-temperatuur gewoon proberen in te stellen op je HR-ketel, je gaat merken dat bij het benaderen van optimale condensatie, er meer ‘druppels’ condens in de afvoer vallen (het bekende geluidje). Dan weet je dat je goed zit, zowel qua temperatuur als rendement :)
    Bij een conventionel HR_ketel (dus zonder externe temperatuursensor voor weersafhankelijk stoken) zal de ketel gewoon op 60 graden gaan stoken als dat je max. temperatuur is.
    succes!

  61. Arie G. Says:

    @Niels,

    Metingen bij mij thuis met een max. watertemperatuurinstelling van 60 graden geven aan dat de temperatuur van het uit de ketel komende water 58 graden is en die van het retourwater 44. Dit is gemeten met een Volcraft VC303 universeelmeter die ook een temperatuurmeetmogelijkheid heeft. De meetwaarden schommelen met de variatie in vlamhoogte van de ketel.
    Het temperatuurverval is circa 14 graden en blijft redelijk constant.
    De retourtemperatuur zal voldoende laag zijn voor optimale condensatie.
    In principe zou je kunnen vaststellen of dat optreedt, want elke molecuul aardgas (CH4) geeft na verbranding 2 moleculen water (H2O).
    Na berekeningen middels het getal N van Avogadro kom ik tot de conclusie dat 1 m3 aardgas 1,5 liter water zou moeten opleveren bij volledige condensatie. Ik heb maar even de proef op de som genomen en constateerde dat er na de verbranding van 1 m3 gas 0,56 liter water wordt geproduceerd. Dat is slechts 37% van de beoogde condensatie.
    Kennelijk werkt de condensatie in mijn Vaillant-ketel VHR 24-28c verre van optimaal.
    Ik ben benieuwd wat de ervaringen zijn van anderen.

  62. Arie G. Says:

    Ter aanvulling op bovenstaande reactie heb ik de max.watertemperatuur van 60 naar 70 graden verhoogd. De gemeten retourwatertemperatuur bij de ketel wordt daarbij ongeveer 56 graden.
    Hierna blijkt dat er bij verbranding van 1 m3 gas nog maar 0,16 liter condenswater vrijkomt. Dat is nog maar 11% van de maximale condensatie.
    Er is dus een duidelijk verband tussen maximum watertemperatuur en de mate van condensatie.
    Dat kan aan het type ketel liggen, maar misschien ook aan de lengte van het rookafvoerkanaal.

  63. Niels Thijssen Says:

    @Arie G: inderdaad je hebt gelijk dat er ca. 1,5 liter water(damp) in 1 m3 aardgas zit (bij 100% condensatie).
    Wellicht is de warmtewisselaar verontreinigd (aanslag/roet/oxide?), en kan mogelijk een idee zijn om deze te (laten) reinigen?
    Wellicht als je dan opnieuw meet, je meer condenseren gaat.
    Interessant spul, die installatietechnieken !

  64. Arie G. Says:

    @ Niels,

    De brander is een paar maanden geleden gereinigd. Dat kan het dus niet zijn. Misschien is de gasafvoerpijplengte te kort, waardoor het afgevoerde gas te heet de pijp verlaat. Boven mijn ketel zit tot aan de schuine dakdoorlaat ongeveer 1,10 m pijp (inclusief bochten).
    Ik ga eens bij mijn leverancier te rade.
    Heb jij die 1,5 liter gemeten? En wat voor type ketel heb jij?
    Ik heb verder een aan/uit-thermostaat, waarbij ik constateer dat de ketel zelf moduleert op de temperatuur van het retourwater. Misschien werkt een ketel met modulerende thermostaat beter, omdat die de vlam over het hele traject constanter (en dus lager) houdt.
    Verder heb ik nog even geëxperimenteerd met een max. watertemperatuur van 55 graden. Dan komt er 0,71 liter water bij 1 kuub gas vrij.
    Maar met de huidige koudeperiode moet ik 65 graden aanhouden om het warm te krijgen vanwege de ook aanwezige radiatoren.

  65. Jorisss Says:

    Met veel interesse dit (en al veel andere artikelen) gelezen.
    Wij hebben namelijk 4 jaar geleden een nieuwe ketel laten plaatsen (een Vaillant 24-28/3c) ter vervanging van de orginele VR ketel uit 1991.
    Na installatie van de ketel is het verbruik in de afgelopen drie jaar hoger geweest dan met de VR ketel. Het verbruik met de Vr ketel was 2158 kuub gas per jaar en nu met de nieuwe ketel is dit gemiddeld over 3 jaar zo’n 2450 kuub geweest.
    Wat kan hier de verklaring voor zijn?
    De keteltemp. is ingesteld op 65 graden, er is een orginele Vaillant modulerende kamerthermostaat aangesloten, er zijn geen wijzigingen geweest in warmtevraag of warmwatervraag.
    En als klap op de vuurpijl heeft de buurman die 24/7 op 21 graden stookt en in de winter een hoop sneeuw op het dak mist in tegenstelling tot ons dik besneeuwde dak een lager gasvebruik dan wij.
    Ik snap er helemaal niks meer van.
    Enige wat me tot nu toe is opgevallen is dat het aan/uit regelen met de Vaillant thermostaat zuiniger is dan met modulerend regelen. Je kunt dit eenvoudig wijzigen in het menu van de kamerthermostaat. Op 10 kuub scheelt het 2,5 kuub.

  66. Niels Thijssen Says:

    @Joris: ook gedrag kan een invloed zijn, zeker als je buurman vaak weg is (of type woning, vrijstaand, cq hoek/tussenwoning).
    Daarnaast klakkeloos jaarverbruiken vergelijken is onmogelijk als je niet de gewogen graaddagen meeneemt.
    En… laat je s’ avonds de temperatuur (diep) genoeg terugvallen? Ik ben destijds van een nacht-temperatuur op de thermostaat van 15 graden Celsius, naar (na het inregelen) 12 graden Celsius gezakt. En toch is alles op tijd warm. Het dak is uit je verhaal dus afdoende geisoleerd, maar misschien andere lekken waar de warmte door verdwijnt (koudebruggen, enkel glas, kieren, vloer, to name a few).
    Modulerend stoken is gedoseerder, verfijnder… Zie het als rijden op de snelweg: volgas/remmen om in de verkeersstroom mee te komen is niet efficient. Gedoseerd gasgeven/gas lossen zorgt wel voor efficienter verbruik.

  67. Arie G. Says:

    @ Joriss,

    Een vreemd verhaal. De HR-ketel zou zuiniger moeten zijn.
    Ben je in staat om het condenswater op te vangen over een periode van b.v. 2 uur en dan kijken hoeveel gas je in die periode hebt verstookt en hoeveel condenswater dat heeft opgeleverd. Want een HR-ketel is o.a. zuiniger door de extra warmte die wordt afgegeven bij condensatie.
    Verder zou je bij een onderhoudsbeurt eens een CO2-meting kunnen laten verrichten om te bezien of je brander optimaal is afgeregeld.
    Het is ook mogelijk dat de ijking van je nieuwe thermostaat afwijkt t.o.v. de vorige. Ik ga er even vanuit dat je nachtverlaging hetzelfde is ingesteld als bij de VR-ketel.
    Andere factoren kunnen zijn: een hoger gasverbruik door meer douchen of door een gewijzigd patroon van verwarmen van slaap- of studeerkamers.
    Het gasverbruik voor tapwater kun je meten door in de zomermaanden de gasmeterstand elke maand te noteren.
    Ik ga er verder vanuit dat er bij de vervanging door de HR-ketel geen weersafhankelijke regeling is aangebracht, want dat zou ook nog een reden kunnen zijn voor meerverbruik.

  68. Dick Kleijer Says:

    Hallo Joris,

    Zoals Niels aan aangaf is het voor een eerlijke vergelijking nodig om de gewogen graaddagen mee te nemen.
    Van 1 februari 2008 tot 1 februari 2011 was het aantal gewogen graaddagen 14 % hoger dan in de 3 jaar ervoor (te De Bilt).
    Je verbruik is “slechts” 13,5 % omhoog gegaan, dus je bent juist iets zuiniger geworden.
    Als je op mijn naam bovenaan deze reactie klikt, kom je op mijn website, waar je ook de graaddagen calculator vindt.
    Dan kun je het zelf narekenen.

  69. Joris Says:

    @Niels; Woningen van mij en buren is exact hetzelfe (alleen gespiegeld).
    Het betreft een 2 onder 1 kap woning. Ook mijn andere buurman stookt zuiniger. Vergeten te melden dat beide buren een ketel van 12 jaar oud hebben. De ene buurman zit op 2150 kuub per jaar gemiddeld en de ander op 2300 kuub. De buurman van 2300 kubb stookt dag en nacht op 21 graden. Dus dat ik het vergelijk niet zou kunnen maken omdat de buurman misschien vaker weg is klopt niet helemaal.

    @Dick; Het rare is wel dat het verbruik vanaf moment installeren ketel omhoog is gegaan en dat het bij de buren gelijk is gebleven (heb van beide buren van de afgelopen 4 jaar het gasvebruik doorgekregen). Oude ketel was vebruik 2150, nieuwe ketel geeft een vebruik van 2450, 2670 en 2980 kuub (resp. 2008, 2009 en 2010).

    @Arie; Patroon van douchen en verwarmen is niet gewijzigd. Het gasvebruik voor douchen is ongeveer 1,5 kuub per dag.
    Zal vandaag eens proberen het condenswater op te vangen over een periode van 1 of 2 uur hoeveel dat is en hoeveel gas er verbuikt is in die periode.
    Ook zal ik even kijken op het printje wat op de ketel hangt, daar staat ook de CO2 op. De ketel krijgt altijd in november een beurt en dan meet de installateur van alles.
    Wat mij al opgevallen was dt het rendement gemeten is op 91,7%. Dit zou bij 80/60 stoken 107% moeten zijn en bij 40/30 stoken zelfs 109% moeten kunnen zijn (volgens fabrieksopgaaf). Ketel heeft nu een aanvoertemp. van 65 graden en een retour van 52 graden.

  70. Jorisss Says:

    Heb even het printje van de ketel gepakt.
    Daar staan de volgende meetgegevens op:

    Rookgasmeting;
    O2 – 5,8%
    CO2 – 8,47%
    Lambda – 1,38
    CO – 60 ppm
    Gl – 0.07
    EFFg (maar kan ook EPPg zijn) – 91,9%
    Dauwpunt – 46,2 C
    Rookgas temp. – 46,2 C
    Omgevingstemp. – 12,0 C
    Instrument temp. – 7,3 C

    Klopt het als ik denk af te lezen dat het rendement 91,9% is?
    Dat zou beter moeten kunnen dan.

  71. Niels Thiijssen Says:

    @joris: hier een pdf bestand waar wat over de waarden staat:
    http://www.testo.nl/online/embedded/Sites/NLD/SharedDocuments/Manuals/327_snelstartkaart.pdf

    het rendement is volgens de waarden die je opgeeft 91,9%.

  72. Jorisss Says:

    @Niels; bedankt voor de link.
    Dat het rendement 91,9% is is dus niet goed lijkt mij voor een Hr ketel. Ik had al in de handleiding van de ketel opgezocht dat de CO2 8,8% moet zijn met een afwijking van + en – 0,5%, dus dat zit wel goed.

    Heb zojuist ook de “test” gedaan met het condenswater opvangen. In 1 uur tijd met een verbruik van (precies) 2,5 kuub gas heb ik 1,15 liter water opgevangen. In dat uur heeft de ketel opgewarmt van 18,5 graad naar 19,5 graad met een buitentemp. van 2 graden en een gevoelstemperatuur van -3 graden (gegevens van weerstation geplukt).

    Volgens mij had ik (als ik alles goed gelezen en onthouden heb) 2x meer condens water moeten opvangen.
    Dus mag ik concluderen dat er iets niet goed is? Maar wat?

  73. Niels Thijssen Says:

    @Joris: maar ik kan. nog nergens achterhalen dat de reendement van het meetrapport daadwerkelijk het rendement van jouw HR-ketel is. wellicht een verhouding tussen rookgas temperatuur en omgeving, of iets van dien aard.
    tip: als je je woning ook met lagere temperaturen warmer krijgt (maximum cv-temperatuur) dan scheelt dat ook in verbruik.
    wellicht is een lezer beter bekend met de op het meetrapport van de gasmeting genoemde kreet ‘rendement’.

  74. Jorisss Says:

    @Niels; Heb een mailtje naar Testo gestuurd met die vraag. Ben benieuwd of zij reageren.

    Valt er nog iets te zeggen over de hoeveelheid condenswater? Had dat niet 2x zoveel moeten zijn?

  75. Jorisss Says:

    Net een reactie van Testo gekregen en EFFg is inderdaad het berekende rendement van de ketel op basis van het aardgas.
    Volgens mij is daar dus nog winst te halen want mijn ketel zou 107% moeten kunnen leveren.

  76. Niels Thijssen Says:

    @Joris: ik heb bij mij laatst (19-20 feb) gemeten. Over een periode van 1 uur is er 0,425 liter water opgevangen.
    Daarbij is 0,369 kubieke meter aardgas verstookt. Ik kom daarmee op 1,15 liter per kuub aardgas.
    Dat geeft een beeld van de hoeveelheid condens. Mijn ketel is een Atag Qsolar (RVS warmtewisselaar).
    CV temperatuur (aanvoer) was toen zo rond de 45-50 graden, CV retour was 10 graden lager.
    Wellicht geeft je dat enige houvast aan hoe goed/slecht condenserend een ketel kan zijn.

  77. Jorisss Says:

    1,15 liter condenswater per kuub gas is een heleboel meer dan 1,15 liter per 2,5 kuub gas.
    Volgens mij is er iets niet goed hier.

  78. Niels Thijssen Says:

    Joriss: DM me even via mijn website (zie link op mijn naam). Ik heb nog wel wat puntjes die we daar kunnen doorspreken.

  79. Arie G. Says:

    @ Joriss,

    De condensatie in jouw ketel is zoals je constateert verre van optimaal.
    Uit de website:
    http://nl.wikipedia.org/wiki/Specifieke_energie#Bovenwaarde_en_onderwaarde

    blijkt dat een kuub gas bij verbranding zonder condensatie 31,65 MJ afgeeft en met condensatie 35,17 MJ.
    Met volledige condensatie verhoog je het rendement dus met 11,1%. Dat verklaart nog niet het grote verschil in verbruik.
    Ik heb evenals Niels ook wat metingen verricht, waarbij de condensatie varieerde van 0,5 liter per kuub tot 0,78 liter per kuub.
    Voor mij is dat een reden om een CO2-meting te laten verrichten.
    De mate van condensatie is behalve van de retourwatertemperatuur en optimale verbranding ook afhankelijk van andere factoren die mij niet helemaal duidelijk zijn. Ik heb een Vaillant-ketel VHR 24-28c. Ik denk dat de condensatiegraad per type ketel behoorlijk kan verschillen. Mijn installateur heb ik het probleem van mijn niet optimale condensatie voorgelegd. Hij heeft er nog nooit onderzoek naar gedaan. Kennelijk houdt men zich daar niet mee bezig. Optimalisatie van de handel heeft een hogere prioriteit.

  80. Jorisss Says:

    @ Arie; Dat de installateurs het verkopen en plaatsen van een ketel belangrijker vinden dan hem optimaal af te stellen was ik al lang achter. Ik klaag al 3 jaar bij de installateur dat de ketel zeer onzuinig is. Dat wordt weggewuifd met de opmerking dat iedereen meer gas is gaan verbruiken. Overigens heb ik ook een Vaillant Vhr 24-28, enkel de 3C versie (dat is een iets nieuwere versie)

    Ik heb vandaag nog maar eens het condenswater opgevangen, om niet van 1 meting uit te gaan (dat is niet echt betrouwbaar).
    Dit keer 6 kuub gas verbruikt en maar liefst 1,9 liter condenswater opgevangen. Dit is waardeloos, omgerekend is dat 0,316 liter per kuub gas.
    Maar waar gaat het nu mis. Volgens de CO2 meting van afgelopen november is de CO2 waarde binnen de norm.

    @Niels; heb je mail ontvangen en je teruggemaild maar niks meer terug gehoord. Heb jij mijn mail ontvangen?

  81. Niels Thijssen Says:

    @Joris je hebt mail.

  82. Arie G. Says:

    @ Joriss,

    Ik had nog een vraag uitstaan, waarop je geen antwoord hebt gegeven.
    Dat is de vraag of er een weersafhankelijke regeling is aangebracht.
    Verder zou je eens kunnen experimenteren met een lagere max. watertemperatuur. Zet hem eens op 55 graden en meet dan nog eens de hoeveelheid condenswater. Bij mij staat de max. temperatuur ingesteld op 58 graden.
    Die ga ik ook op 55 graden zetten en opnieuw meten.
    Ik heb vandaag een CO2-meting laten verrichten.
    Er is 9,2% gemeten bij maximum vermogen (dus met tapwatervraag).
    Hij is geregeld naar 9,0%.

  83. Jorisss Says:

    @ Arie,

    Sorry, heb even over je vraag heen gelezen ben ik bang.
    Ik heb geen weersafhankelijke regeling maar gewoon een kamerthermostaat.
    Zal morgen eens proberen wat er gebeurt met de temperatuur op 55 graden. Kijken of dat meer condenswater geeft en of ik mijn huis er warm mee krijg.
    Jouw CO2 zat op het randje als jouw ketel dezelfde CO2 waardes voorschrijft. Ben benieuwd of jij nu ook meer condenswater krijgt.
    Wie heeft de meting en het bijstellen gedaan? De installateur?

  84. Arie G. Says:

    @ Joriss,

    Ik heb zelf in januari 2006 mijn HR-ketel geïnstalleerd en heb daarna geen metingen verricht. Mijn meting vandaag is verricht door een installateur van de leverancier. Hij heeft een gaatje in de afvoerpijp geboord op ca 12 cm boven de ketel. De meting is gedaan met de heetwaterkraan vol open, want dan draait de ketel op maximaal vermogen.
    De volgende waarden zijn gemeten:
    CO2 9,2% bijgesteld naar 9,0%; O2 4,6%; CO 67 ppm; temperatuur rookgas 68 graden.
    Ik ga mijn temperatuur nog iets verlagen naar 55 graden. Het enige probleem hierbij is dat mijn badkamersierradiator te weinig oppervlak heeft, waardoor mijn badkamer niet goed op temperatuur komt. Op termijn moet ik die radiator eens vervangen.

  85. Jorisss Says:

    Heb vanmiddag gekeken wat ie doet met een aanvoertemperatuur van 55 graden.
    Met 3 kuub gas heb ik 1,8 litr condenswater opgevangen.
    Dat is dus ,06 liter per kuub gas. Is al ietsje beter maar nog steeds niet optimaal volgens mij.

  86. Arie G. Says:

    @ Joriss,

    Bij mijn ketel krijg ik ongeveer dezelfde hoeveelheid condenswater per kuub als bij jou. Het houdt niet over, maar kennelijk condenseert de Vaillant niet optimaal.
    Waar ik overigens benieuwd naar ben is het bij jou ingestelde vermogen voor de verwarming. De installateur die bij mijn ketel de CO2-meting heeft verricht vertelde mij dat het vermogen best kon worden terug geregeld naar 50%. Ik heb dat van mijn ketel dat op 65% stond bijgesteld naar 50% (= 12 kWatt). Je hebt daar een installateurscode voor nodig die ik van hem heb gehad.
    Door die code (16) in te voeren in diagnosecode 10 heb je toegang tot o.a. diagnosecode 11, waarin de deellast (in procenten) van de CV staat ingesteld.
    Het vermogen van 24 kWatt is in feite nodig voor het tapwater. Voor de verwarming kun je met veel minder toe. Hoe minder heet de verbrandingsgassen, des te minder energie er de pijp uit gaat.

  87. Jorisss Says:

    @ Arie; Vermogen staat bij mij gewoon op 100%, dus 24 Kw.
    Mijn woning heeft 29 Kw aan radiatoren hangen, dus of het verstandig is het vermogen te “downgraden” weet ik niet.
    Ik ben al twee maanden bezig van Vaillant antwoord te krijgen of in mijn geval de ketel niet te licht/klein is. Vaillant vind het niet echt heel erg nodig zich met consumenten te bemoeien. Ze vergeten kennelijk dat de consument hun boterham betaalt.

    De installateurscode en diagnosecodes zijn bij mijn 3C ketel iets anders dan bij die van jou maar had ik al kort na installatie op internet gevonden.

    Hoe lang loopt bij jou de ketel na, na warmtevraag? Bij mij nu 10 minuten maar vraag me af of langer wellicht beter is.

  88. Arie G. Says:

    @ Joriss,

    Mijn pompnalooptijd staat op 5 minuten. Maar ik denk niet dat dat zo kritisch is.
    Wat betreft het vermogen.
    Ik weet niet of je alle radiatoren aan hebt staan.
    Maar ik schat dat je bij extreem koude dagen circa 24 kuub verbruikt voor je verwarming. Dat is ongeveer 24 x 9 kWh = 216 kWh. Dat geleverd over 16 uur betekent een gemiddeld vermogen van 216/16 = 13,5 kWatt.
    Momenteel zul je op ongeveer op 12 kuub per dag uitkomen.
    Je zou nu zeker terug kunnen naar 50 procent, of wellicht beter op 65%.
    Dan zit je zeker aan de veilige kant. Het vermogen van radiatoren wordt in de regel gespecificeerd bij een watertemperatuur van 70 graden. Ik zou het zeker eens uitproberen om het vermogen te verlagen.
    Als je wilt weten of het effect heeft, kan je in Excel in twee kolommen resp. het gemiddeld gasverbruik per dag noteren en de gemiddelde etmaaltemperatuur, die je van de KNMI-website haalt.
    Na het maken van een puntengrafiek kan je er een trendlijn door heen trekken.
    Zie ook de methode in mijn artikel.
    En wellicht verandert er ook wat in je condenswaterafgifte.

  89. Jorisss Says:

    @Arie;
    Heb thermostaatknoppen op de radiatoren zitten en daarmee alle radiatoren wel in gebruik. De een loopt alleen veel eerder dicht dan de ander.
    In de woonkamer heb ik de thermostaatknoppen van de radiatoren afgehaald om te voorkomen dat deze dichtlopen.
    Voor wat betreft je gok met 24 Kw, dat komt heel dicht in de buurt. Ik heb op zijn meest één keer 22 kuub gebruikt. Verder een paar keer 20 kuub.
    Nu verbruik ik inderdaad gemiddeld 12/13 kuub.
    Zal de ketel gelijk eens op 16 Kw zetten. Watertemp. staat nu op 65 graden. Zo laten staan of verlagen/verhogen.
    Je kunt me anders ook wel even mailen op jodoka123@hotmail.com is misschien makkelijker.

  90. Dick Hageman Says:

    Beste Arie,
    Gezien je grote expertise op het gebied van C.V. heb ik naar aanleiding van je artikel een aantal vragen.
    Aan de hand van je antwoorden hoop ik te kunnen bepalen of vervanging van mijn VR Buderusketel (gietijzerenketel) zinvol is.

    A. Gegevens:
    De ketel is:
    - 30 jaar oud en functioneert goed; 36 kw bovenwaarde
    - door de eenvoud van de ketel kan ik hem zelf onderhouden en repareren (dwz ik heb geen onderhoudscontract nodig)
    - het is een VR ketel het rendement zou dan 80 procent moeten zijn.
    - de ketel wordt gestuurd door een zelf lerende thermostaat de Honeywell chronotherm III
    - de pomp wordt via een tijdschakelaar uitgeschakeld na ca 5 minuten nadat de kamerthermostaat de ketel heeft uitgeschakeld.
    - de boiler staat alleen aan als er warm water voor bad of douce nodig. Inschakeling gebeurt via een pulsschakelaar, uitschakeling gebeurt automatisch zodra de 80 liter water de ingestelde temperatuur heeft bereikt. Een
    opwarming cyclus kost ca 1 kub gas. Het warm houden koste bijna 2 kub per dag)

    Onze woning heeft:
    - een inhoud van 430 kubeke meter
    - is voorzien van gevel isolatie
    - voorzien van HR+ begalzing
    - is gebouwd in 1966.

    Ons verbruik was afgelopen jaar ca 2500 Kub gas
    Wij zijn met twee personen.

    Kosten baten vervanging ketel
    Als ik uit ga van een rendements verbetering van ca 20 procent bespaar ik ca 285 euro aan gas.
    Ik moet voor een service contract ca 80 euro per jaar betalen
    Een vervangende ketel kost ca 2400 bij een levensduur van 12 jaar 200 euro per jaar
    Renteverlies a 3 % van 2400 euro is ca 72 euro per jaar

    B. Conclusie
    Ten opzichte van de huidige situatie ga ik er 67 Euro per jaar op achteruit en doe een goed functionerende ketel weg.

    C. Mijn vragen zijn:
    Is mijn conclusie juist zonee waar gaat deze mank.
    Is er een methode om het ketelrendement van de Buderus op eenvoudige wijze te meten
    Heb voor mij ook andere suggesties ter besparing ?

    Met vriendelijk groeten

    Dick Hageman

  91. Wim Says:

    Een relatief eenvoudige methode om het ketel rendement te meten is:
    Noteer gas en waterstanden.
    En verbruik daarna niets meer tot na de meting.
    Meet de de temperatuur van koud water. Even goed laten doorlopen.
    Zet de warm water kraan vol open.
    Meet de temperatuur van het warme water. En noteer die om de 10 minuten.
    Vervolgens noteer je weer de water en gas standen.
    Daaruit bereken je hoeveel energie die nodig is om het water te verwarmen.
    En weet je ook hoeveel kuup gas er nodig was om het water te verwarmen.
    Bij de ideale 100% ketel komt het aantal kuup gas energie overeen met de energie die nodig is om het water te verwarmen.

  92. Dick Hageman Says:

    Bedankt Wim,
    Ik begrijp het principe en ga er in september mee aan de slag
    mvg
    Dick

  93. Arie Groenveld Says:

    @ Wim,

    Ik heb je methode gelezen en deze meting lijkt me op zich betrouwbaar.
    Maar ik heb hierover wel een paar opmerkingen.
    - Je gaat uit van het meten van het rendement van een combiketel. Ik meen uit Dicks reactie te hebben gelezen dat hij een aparte boiler heeft. Dat zou dus inhouden dat hij geen combiketel heeft.
    - Een combiketel draait op vol vermogen bij het verwarmen van tapwater.
    Bekend is dat de ketel dan niet op zijn maximale rendement draait.
    Het resultaat is een indicatie, maar zegt m.i. niet genoeg over het functioneren als verwarmingsketel.
    - Voor de verwarming van een huis is niet zoveel vermogen nodig. Bij een veel voorkomende gemiddelde winterdagtemperatuur van 5 graden zal een HR-ketel (bij een jaarverbruik van 2000 kuub) zo’n 12 kuub (= circa 108 kWh) per dag gebruiken. Het gemiddeld vermogen ligt dan op 108/16 = 6,75 kW. De ketel draait dan op een kwart van zijn vermogen en zal in veel voorkomende gevallen moduleren op de retourwatertemperatuur. Het rendement is dan ook hoger.
    - Bij een HR-ketel kan als de maximaalwatertemperatuur niet al te hoog is ingesteld ook nog een deel van de condensatiewarmte worden gebruikt wat rendementsverhogend werkt.

    Ik ben nog bezig met een antwoord op Dicks reactie.

  94. Wim Says:

    @ Arie,
    Klopt.
    Het rendement is afhankelijk van de energie vraag. Dus je zou eigenlijk metingen doen bij verschillende vraag. Dus je kunt de heet water kraan meer of minder open zetten.

  95. Arie G. Says:

    Beste Dick,

    Mijn expertise op CV-ketelgebied is beperkt. Ik probeer systematisch na te gaan wat veranderingen in mijn huis tot gevolg hebben en dat in kaart te brengen.
    Het is in het algemeen lastig om te voorspellen hoeveel een besparende maatregel oplevert.
    Ik neem aan dat je in een vrijstaande woning woont of is het een twee-onder-een-kap?
    Voor een nieuwe ketel hoef je m.i. overigens geen € 2400 neer te leggen en een servicecontract heb ik ook niet. Als je om de 3 of 4 jaar iemand laat komen is dat volgens mij voldoende.
    Registreer je elke maand de meterstanden. Dan kun je bepalen wat je per jaar verstookt aan verwarming en aan warm tapwater. Trek van het totaalverbruik 12 keer het gemiddelde van een zomermaand af en je weet de stookkosten voor verwarming.
    Verder heb je zo te lezen een aparte boiler. Je gebruikt hem weliswaar selectief, maar water warm houden kost energie.
    Bij een combi-ketel op zolder heb je uiteraard wel verlies in de leidingen als je beneden om warm water vraagt.

    Ter vergelijk: Ik woon in een hoekhuis van 1974, 320 m3, gevel , dak en vloer geïsoleerd, HR++-glas in praktisch alle ramen, in de kamer vloerverwarming. We wonen sinds een paar maanden met 2 personen en gebruiken op jaarbasis voor verwarming circa 1000 kuub gas en voor tapwater circa 200 kuub. Ik gebruik een schakelende ITHO-klokthermostaat en merk dat bij het stijgen van de cv-watertemperatuur de ketel gaat moduleren.
    Ik heb in 2006 zelf een Vaillant-ketel geïnstalleerd, materiaalkosten € 1300 en gascontrole door leverancier circa € 60.
    Ik zag overigens op het Internet een artikel over aanschaf van ketels:
    http://www.warmtecentre.nl/hoekanik/hoekanik.htm

    Een advies geven over je keuze is lastig. Je huidige ketel is afgeschreven, maar betrouwbaar en het onderhoud doe je zelf. Ik ben zelf kritisch op mijn energieverbruik, maar ook kostenbewust.
    Veel succes.

  96. d.a.hageman Says:

    Beste Arie en Wim,
    Ten eerste bedank voor jullie reactie die mij h een goede denkrichting hebben gegeven

    Het is inderdaad een combiketel met een boiler die gevoed wordt via een tapspiraal. Deze boiler gebruik ik uitsluitend voor bad en douche.

    In de keuken zit een elektrische boiler die alleen ingeschakeld wordt als er warm water nodig is en na ca 2 uur weer automatisch uitschakeld.
    e.e.a. via een eenvoudige mechanische tijdklok van 3 euro
    (voor de vaat hebben wij een afwasser besparen is goed maar het moet niet tot ontberingen leiden)

    De inhoud van de ketel is 80 liter de opwarmtijd tot ca 70 graden ca 25 minuten hij verbruikt dan ca 1 kub.

    Aanpak rendementsbepaling
    Ik denk dat ik nu om een schatting van het rendement van de ketel te kunnen maken ook moet beschikken over de volgende gegevens:
    - de begin en eind temperatuur van het water in de boiler;
    - het gasverbruik nodig voor het opwarmen;

    Ik ga dat meten na mijn vakantie

    opmerkingen
    Mijn ketel is een vr ketel, ik weet (nog) niet of daar de hoogte van het ketelwater temperatuur veel invloed heeft op het rendement. Ik denk dat ik moet gaan experimenteren met verschillende keteltemperaturen b.v. 80, 90 , 100 graden Cel.

    De lage verbruikscijfers van arie geven mij een stimulans
    om te zoeken naar andere rendabele besparende maatregelen.

    mvg

    Dick Hageman

  97. Ruud Says:

    heeft iemand ervaring met een ecojet magneet? Dit schijnt ook gas besparend te werken bij elk type ketel.

  98. Wim Says:

    Ik niet, maar als ik de website bekijk is het oplichterij.
    http://www.less-energy.nl/index.php/producten/ecojet
    Maar no cure no pay!
    Bestellen. €250 (nog niet betalen!!! No cure no pay!!!)
    Als ze niet willen leveren met achteraf betaling weet je zeker dat het oplichters zijn.
    Doe de bovenstaande meting ketel rendement en je weet of je inderdaad gas bespaart.
    Ik ben heel benieuwd naar de resultaten.

  99. Arie G. Says:

    Beste Dick,

    Ik heb vandaag een rendementsmeting verricht middels het tapwater van mijn ketel.
    Ik heb mijn badkraan volledig opengezet totdat ik een stabiele eindtemperatuur van 51 graden verkreeg.
    Daarna heb ik in 1 minuut 8,228 liter water verwarmd van 15 naar 51 graden, waarvoor ik 0,054 kuub gas heb verbruikt met een Vaillant-ketel VHR 24-28c. Dit is gemeten in de badkamer met de thermostaatkraan ingesteld op een zo hoog mogelijke eindtemperatuur.
    Voor de opwarming van het water is nodig 8,228x(51-15)x4186=1239927 Joules. De calorische warmte van 0,054 kuub gas is 0,054×31,65Mjoules = 1709100 Joules, waardoor ik op een ketelrendement voor tapwater kom van 72,5%. Het berekende ketelvermogen kwam hierbij op 28,5 kWatt.
    Het rendement voor verwarming is met de mij beschikbare middelen niet te meten, maar zal hoger liggen dan de 72,5% vanwege het lager benodigde vermogen, de gemiddeld lagere temperatuur en gedeeltelijke terugwinning van de condensatiewarmte.
    Wellicht geeft het jou wat houvast bij je nog te bepalen ketelrendement.

  100. Wim Says:

    @Arie,
    Nou zeg, dan zit je heel ver onder de specs van de ketel.
    Ik zou onderhoud maar even bellen. Die krabben zich achter de oren. Want nog nooit heeft iemand gebeld dat het rendement niet goed is.
    http://www.hoe-koop-ik.nl/cv-ketelonderhoud/alles_over/termen/artikel/511/jaargebruiksrendement/-/page/1/letter/J
    Een HR ketel (Hoog Rendement) zet tenminste 90% van de energie om in nuttige warmte.
    Die van jouw moet 84% halen. En valt dan al buiten de HR. Je hebt zelfs nog geen VR ketel. Maar een oudere ketel.
    http://www.gebruikershandleiding.com/Vaillant-VHR-24-28-C/handleiding-5-39172.html
    Ja, waar gaat al dat gas naar toe. Buitenlucht verwarming en CO2 uitstoot.

    Misschien is het de thermostaatkraan die toch nog koud toevoegd?
    Dit kan niet waar zijn.
    Wat is de heet water temperatuur zonder thermostaatkraan?
    Wat meet je bij je bij de uitgang van je ketel?

  101. Arie G. Says:

    @Wim,

    Ik maak me niet al te veel zorgen over het ketelrendement. Ik heb van de installateur begrepen dat ik een CWK24-12e ketel heb, waarvan een certificaat op het Internet moet zijn te vinden. Bij de ketel VHR24-28C vind ik inderdaad een tapwaterrendement van 84%. Het zou best kunnen dat het rendement bij vol vermogen lager ligt dan bij een lager vermogen.
    Verder zit er tussen de ketel en het tappunt in de badkamer circa 8 meter leiding, waarvan 5 meter door een betonvloer loopt. Ik weet niet of die leiding afgeschermd (geïsoleerd) is. Dat kan de meting negatief beïnvloeden. Er werd overigens wel wat koud water bijgemengd, want mijn ingestelde warm-watertemperatuur is 60 graden. Maar dat zal op de meting nauwelijks invloed hebben omdat daardoor de gemeten eindtemperatuur ook lager is.
    Ik zal de meting nog eens herhalen vanuit een tappunt, dat dichter bij de ketel ligt. Ik trek hieruit nog geen negatieve conclusies m.b.t. het verwarmingsrendement. Alleen al vanwege het feit dat ik met deze ketel 20% zuiniger ben gaan stoken dan met de vorige ketel verwacht ik dat de ketel goed functioneert. Daar ik per jaar 1000 kuub gas gebruik voor verwarming en 200 kuub voor tapwater hecht ik de meeste waarde aan een goed verwarmingsrendement.

  102. kristof Says:

    Ik heb een besparing met een HR condensatieketel(Bulex) van 25% t.o.v m’n gaskachel die ik in 2005 nieuw had gekocht.
    overal veel aangenamer binnen met cv dan met die gaskachel.
    Hoe koud was het in jullie slaapkamers als het goed vroor buiten?
    nadat ik de zoldervloer isoleerde(18CM) was het 6graden warmer op de verdieping van de slaapkamers, ben benieuwd hoe warm het deze winter zal zijn, want de muren van de slaapkamers zijn nu ook geîsoleerd met 7,5cm isolatie.

  103. Arie G. Says:

    @ Kristof,

    Bij ons wordt in de slaapkamers niet gestookt. ‘s Nachts gaat sowieso een raam in de kiepstand. Overdag meet ik op vriesdagen dan een temperatuur die varieert tussen de 12 en 14 graden. De spouwmuren zijn geïsoleerd en de raamkozijnen zijn in 2002 vervangen door kunstof kozijnen waarin tegelijkertijd HR++ glas is aangebracht. Vanuit de kamer lekt warmte via het plafond en schuifdeur bij het trapgat naar boven, waardoor er daar een voor ons acceptabele temperatuur heerst.

  104. kristof Says:

    @ Arie G.

    Zet je de ramen ook in kiepstand wanneer het vriest buiten?
    Voorlopig is de min slaapkamertemperatuur 16 tijdens deze koude nachten,ben heel tevreden van m’n isolatie en hoogrementsramen.
    Kweet nog vroeger toen er nog niets van isolatie was geplaatst en enkele ramen dan was het amper 3°C op de slaapkamers, precies dat het toen binnenvriesde.
    Nog een klein vraagje. Aan de kant van het schuin dak heb ik eerst 6cm isolatie(tussen de kepers) met dampscherm geplaatst en daarop nog eens 18cm met nog eens een dampscherm, kan dit kwaad als je 2 dampschermen hebt?

  105. Arie G. Says:

    @ Kristof,

    ‘s Nachts hebben we het raam ook bij vorst in de kiepstand. Overdag zetten we het raam bij extreme kou wel dicht op het rooster na.
    ‘s Winters drogen we de was op zolder en dan is er enige ventilatie wel noodzakelijk.
    Ik meet momenteel op mijn slaapkamer 15,5 graad overdag. ‘s Nachts zal dat wel een paar graden lager zijn.

    Wat betreft je dubbele isolatie. Condensatie treedt (als er vocht is) altijd op aan de koude kant van de dampremmende laag. Als je onderste laag goed afsluit, komt er geen vocht tussen. Als dat wel het geval mocht zijn zou er vocht komen tussen de beide dampremmende lagen. Maar daar heb je denk ik geen vitale dakconstructiedelen. Ik denk dat het geen kwaad kan, maar ik ben geen bouwexpert.

  106. Roel Says:

    Arie,

    Zeer interessante site met bruikbare tips, mijn felicitaties.

    Wij hebben onlangs ook een Vaillant condesnatieketel laten installeren, 29KW voor tapwater, en tussen 9-24KW voor verwarming.

    OOk mijn vraag: wat is instelling met de beste verhouding comfort-verbruik? Onze oude ketel had een uitgansgtemperatuur van zo’n 70 graden, en de termostaat stelden wij in op 22 als we thuis waren, en op 17 ‘s nachts en overdag als er niemand thuis was.

    Ik las ook dat HR ketels een hoger rendement halen bij lage uitgangstemperatuur, maar vraag me af of het dan handuig is de termostaat terug te zetten naar 17 graden. ik ben bang dat het te lang zal duren voordat de temperatuur een comfortabel nivo haalt (21 a 22 graden).

    Ik twijfel tussen twee instellingen:

    1. Uitgangstemperatuur 50 graden, termostaat instellen op 20 bij afwezigheid/s’nachts en 22 bij aanwezigheid.

    2. Uitgangstemperatuur 60 graden, termostaat instellen op 17 bij afwezigheid/s’nachts en 22 bij aanwezigheid.

    Eén en ander evt te programmeren op de termostaat.

    Welke optie zouden de beste resultaten geven naar jouw inzien? Nog even ter achtergrondinfo: ik ben woonachtig in Spanje, met een gemiddelde temperatuur van 5 graden in de maanden DEC/JAN/FEB, en 12 in NOV/MAR/APR.

  107. Arie G. Says:

    @Roel,

    50 graden is wel erg laag. Ik heb eens wat metingen gedaan bij verschillende uitgangstemperaturen bij de Vaillant-ketel. Bij 60 graden condenseert de ketel voor 48%, bij 50 graden is dat 58%. Bij 100% zou het ketelrendement circa 10% verbeteren t.o.v. geen condensatie. Dus die marges zijn klein.
    Verder hangt het af van het type verwarming. Als je radiatoren gebruikt moet je al gauw op 60 graden zitten, anders duurt de opwarming te lang. Heb je uitsluitend vloerverwarming dan kun je volstaan met een lagere temperatuur.
    Ook de mate van isolatie speelt een rol. Je zou eens moeten kijken tot hoever de temperatuur ‘s nachts daalt als je niet stookt.
    Nachtverlaging rendeert altijd, maar je moet rekening houden met de opwarmtijd. Hoe lang duurt het tot de temperatuur 3 graden stijgt.
    Wat dat betreft zou ik de thermostaat ‘s nachts lager dan 20 zetten.
    Het is een kwestie van experimeteren.

  108. Kristof Says:

    moet ik m’n badkamer meeverwarmen met de living , keuken en salon?
    aangezien de badkamer naast de salon is?

    Hoe gaat het in z’n werk als je vb slaapkamers wilt verwarmen, nu slaat de ketel aan wanneer m’n kamerthermostaat(klokprogramma)
    dit zegt. vb snachts 16 en overdag 20,5.
    heb ook ondervonden dat de ketel niet altijd de ingesteld aanvoertemp bereikt, ik denk omdat hij kijkt naar het verschil tussen aan en terugvoertemp.
    btw
    @ Roel m’n temp van aanvoertemp is momenteel 50° van m’n HR ketel van Bulex. Enkel wanneer het vriest zet ik deze op 60°
    je hebt het hoogste rendement van je HRketel tussen 50 en 60°.

  109. Arie G. Says:

    @Kristof,
    “moet ik m’n badkamer meeverwarmen met de living , keuken en salon?
    aangezien de badkamer naast de salon is?”
    Dat is een kwestie van ervaring. Een warme badkamer kan geen kwaad, maar gebruikt wel energie.
    Ik concludeer uit je antwoord dat je geen vloerverwarming hebt, maar radiatorverwarming. Die reageert minder traag dan vloerverwarming, dus ik zou zeker nachtverlaging toepassen.
    Wat je ketelreactie betreft m.b.t. de ingestelde temperatuur. Als je kamer de bereikte temperatuur heeft bereikt, zal de ketel af en toe aanslaan om weer even wat bij te verwarmen. Het kan ook zo zijn dat de vlam van je ketel moduleert (niet voluit brandt).
    Overigens hebben sommige thermostaten ook een ingebouwde intelligentie met een bepaald regelpatroon. Sommige thermostaten hebben een PID-regeling. Zie: http://nl.wikipedia.org/wiki/PID-regelaar.

    Wat betreft de watertemperatuur. Deze zou ik gerust op 60 graden of meer zetten. Je reactietijd van je verwarming wordt dan korter en dan kun je ‘s morgens de thermostaat wat later laten starten. Zeker hartje winter moet de watertemperatuur niet te laag staan.

  110. Kristof Says:

    @ Arie

    Momenteel heb ik nog geen buitenvoeler op m’n HR condensatieketel, ken je personen die later een buitenvoeler hebben geplaatst op hun ketel, zoja is het de moeite om dit aan te schaffen? Op sommige sites staat er besparingen van 10% met de buitenvoeler. Wat is jou mening hiervover?
    Momenteel is jaarverbruik 950m³ voor 50m² woonopperplakte.

  111. Arie G. Says:

    @ Kristof,

    Ik heb zelf geen buitenvoeler. Je zou er een kunnen gebruiken om daarmee de temperatuur van het ketelwater te sturen. Als de zon schijnt kun je i.h.a. volstaan met een wat lagere watertemperatuur waardoor je rendement iets toeneemt. Maar er kleven soms ook nadelen aan. Zie de discussie op: http://forum.fok.nl/topic/1147532 , waarbij je zelfs in bepaalde gevallen meer energie gebruikt, zeker als het water dag en nacht warm wordt gehouden. Je gebruikt dan ook meer elektrische energie voor de pomp.

    Wat betreft je jaarverbruik van 950 m3 voor een vloeroppervlak van 50 m2. Voor Nederlandse begrippen is dat niet veel. Maar misschien is de gemiddelde temperatuur hier lager.
    Van belang is om te weten hoeveel je voor de verwarming gebruikt en hoeveel voor tapwater. Dat kun je nagaan door elke maand de meterstand te noteren. Dan weet je het gasverbruik in de zomermaanden, waarin je in feite alleen je tap- en douchewater verwarmt. Hieruit kun je het jaarverbruik hiervan dan berekenen.

  112. Niels Says:

    @Christoff: ik heb eerder (staat hier ook een artikel over) mijn HR_ketel met modulerende kamerthermostaat voorzien van een buitensensor. De temperatuur (aanvoer) in de CV-kring werd daarmee geregeld in relatie met de buitentemperatuur en de ingestelde (zelf te kiezen) stooklijn.
    Comfort nam toe, en qua gasverbruik kan ik niet aangeven dat het meer verbruikt. Immers: je stuurt gedoseerder je HR-ketel middels een aantal parameters. Vergelijk met de auto: naast aan/uit (vol gas of niet) heb je nu meer mogelijkheden daartussen en stook je zuiniger (je ketel suddert wel veel langer).
    enkele directe verwijzingen naar de posts aangaande je buitensensor vraag en mijn ervaringen:
    http://www.renewable-energy-now.org/2010/03/thermostaat-voorzien-van-externe-sensor/
    http://www.renewable-energy-now.org/2010/03/weersafhankelijk-regelen/

  113. Niels Says:

    Nogmaals even ter aanvulling: mijn radiatoren en CV-ketel zijn zoals het heet waterzijdig ingeregeld. Hiermee kan ik dus met lichtere pompinstellingen, lager vermogen etc. het huis verwarmen. Tot 2005 verplicht in Nederland dat inregelen, maar praktijk wijst uit dat het goedkoop moet en dus 95% van de woningen met slecht functionerende CV-systeem werkt/zit!

  114. Kristof Says:

    @ Niels, merci voor de intressante site omtrendt buitensensor. Kzal anders ook nog eens langs gaan bij een verdeler van Bulex.
    Dat waterzijdig inregelen is verzeker vooral bedoeld voor oude cv installaties?
    M’n cv installie is nog maar 1 jaar oud, en ik heb ook alles zelf installeerd behalve de gasaansluiting. Wij kunnen goed horen wanneer de cv-ketel brandt omdat deze hangt in de living
    (mss wat vreemde plaats maar de meeste wandketels zijn compact ivm vroeger). M’n cv leidingen zijn in Tubipex met isolatie rond.
    ik denk wel dat ik een slimme kamerthermostaat heb. vanmorgen had hij een 40tal minuten nodig om 3graden op te warmen. bij de start van het opwarmen werkte de brander op 88% van z’n vermogen. Hoe kleiner verschil tussen aanvoer en retour hoe minder de brander brand(25%) dus veronderstel ik dan ook minder gas.

    @ Arie, verbruik van tap en douchewater is 8m³ gas per maand voor 3 pers. Ik noteer al een jaar of 4 elke maand m’n meterstand, laatste 3maand zelfs elke week omdat ik benieuwd ben hoe verslindend m’n elektrische boiler(150l) was vroeger. vorig jaar had de boiler op vriesdagen 4kw/dag nodig(onverwarmde badkamer).
    Momenteel uit voorlopige berekeningen zou m’n jaarverbruik moeten kunnen dalen van 3000kw(met elektrische boilers) naar 2500 kw(zonder boilers)

  115. Niels Says:

    @Kristof: nee, waterzijdig inregelen is voor ELKE CV-installatie. Elke situatie heeft zo zijn problemen, en met goed afstellen en inregelen kunnen een hoop problemen voorkomen worden, of beter: men kan efficiënter verwarmen.
    Met goed inregelen kan vaak de CV-pomp rustiger lopen (lager toerental, minder elektrisch verbruik, minder geluid in/door de leidingen etc.) maar ook betere warmteafgifte door elke radiator.
    Meer hierover is op internet te vinden, o.a. bij het bedrijf (cvtuning.nl) wat naar volle tevredenheid mijn CV-installatie heeft ingeregeld (op mijn verzoek)

  116. Kristof Says:

    @Niels: Hoeveel druk zit er op jou cv leidingen na de cvtuning?
    van mij 1,9bar
    vanaf hoeveel uur afwezigheid zou je de kamertemperatuur mogen verlagen?

    bv is het de moeite als je maar 2uurkes weg bent om deze kamertemp. te verlagen.

  117. Roel Says:

    @Arie, @Kristof: Dank voor uw antwoorden. De kou is hier ook engiszins ingezet, dus de verwarming gaat af en toe al aan. Ik heb deze idd maar op 60 graden gezet, bij 50 worden de radiatoren maar lauwwarm, bij 60 is het beter. Ik merk dat de ketel de brander af en toe uitschakelt, ook al vraagt de termostaat naar warmte. Dit zal te maken hebben met zuinigheid, mijn vorige ketel bleef lekker doorbranden (wellicht op een lager pitje) tot de termostaat het signaal UIT gaf.

    Dus maar even expirimenteren met de temperatuur, het al dan niet laagzetten van de termostaat s’nachts en bij afwezigheid…de hamvraag: wat is het verbruik bij opwarmen van 18/19 graden tot 22 graden vs. warmhouden op 22 graden gedurende een bepaald tijdvlak (‘s nachts bijvoorbeeld). Jammer dat mijn gasmeter op de BG zit, en wij op de derde verdieping.

  118. Ilse Says:

    Hoi Arie,

    Heb jij er wel eens van gehoord dat na vervanging van een vr ketel voor een hr ketel het gasverbruik aanzienlijk is toegenomen? Het verbruik was 2000 m3 gas, maar na installatie van de hr ketel is het verbruik gestegen naar 2800 m3. De installateur heeft gemeten dat dit voornamelijk gebruikt wordt door tapwater. Ze denken nu dat dit te maken kan hebben dat de kranen in huis te vaak de ketel vragen om op te warmen. Daarnaast heeft de ketel een modulair systeem waardoor het een paar dagen duurt als het weer is omgeslagen dat hij zijn opwarmingspatroon aanpast. Dit zou er ook mee te maken kunnen hebben? Het is vreemd, want meestal wordt een houtgestookte huiskamer kachel gebruikt.

    Mvg, Ilse.

  119. Arie G. Says:

    Hoi Ilse,

    Ik heb dit soort verhalen wel eens vaker gehoord, maar het is niet gebruikelijk. Ik neem aan dat jullie stook- en douchegedrag niet wezenlijk is veranderd. Er kunnen wel kleine fluctuaties zitten in verschillende winters, maar dit is een te groot verschil.
    Het gasverbruik voor tapwater kun je afleiden uit het verbruik in de zomermaanden, als je regelmatig de meterstanden hebt genoteerd, als je dan tenminste geen verwarming hebt gebruikt.
    Het zou kunnen dat de HR-ketel een andere (misschien weersafhankelijke) regeling heeft, waarbij het ketelwater continu warm wordt gehouden. En dat kost extra energie.
    Verder zijn er de vragen:
    - passen jullie nachtverlaging toe?
    - Wat is de ingestelde maximale watertemperatuur van de verwarming?
    - Wat is de ingestelde temperatuur voor tapwater?
    - Heeft de ketel een ingebouwd reservoir voor tapwater?
    - Gebruik je vloerverwarming of radiatoren?
    - Verwarm je ook je slaapkamers?
    - Is je gezinssamenstelling veranderd?

    Heb je verder gasverbruikgegevens per maand van de vorige ketel?
    Als je nu even dagelijks (rond 23.00 uur) de gasmeterstanden noteert en mij mailt, kan ik wellicht iets zeggen over de aard van het gebruik door dat te relateren aan de gemiddelde buitentemperatuur.
    Het komt regelmatig voor dat installateurs een ketel installeren op maximaal comfort en geen rekening houden met het verbruik.

  120. Kristof Says:

    dag Arie,

    Deze week is er een iemand langsgekomen om een CO-meting te doen en om de parameters te controleren; hij had gezien dat de ketel op 22kw stond ingesteld en was wat aan de hoge kant aangezien we nog maar 4 radiatoren
    (vermogens radiatoren samengeteld 10000W) hangen hebben op gelijkvloers. Hij heeft deze nu ingesteld op 14kw.
    Zou dit nu een besparing kunnen opleveren ?

    @ Ilse: wij verbruiken met 2volwassenen en 1 kindje 18maand een 10m³ gas per maand, om af te wassen gebruiken we wel voornamelijk een vaatwasser.
    ik heb een combiketel zonder boilertje.

  121. Arie G. Says:

    @ Kristof,

    Ik denk dat je wel iets kunt besparen met de verlaging van het vermogen. Ik heb zelf ook het vermogen tot de helft teruggebracht. Maar meten is ook dat opzicht weten, zoals ik in bovenstaand artikel heb weergegeven. En verder is er de vraag met welk comfort je genoegen neemt.
    Wil je dat de temperatuur om 7.00 uur al 20 graden is of vind je 19 ook al voldoende? Er is nogal wat variatie in wensen. Sommige gezinnen vinden een dagtemperatuur van 22 graden acceptabel, maar er zijn ook gezinnen waar de temperatuur niet boven de 19 graden komt.

  122. Kristof Says:

    Hier is het van 8u tot 18u 20,5°C en van 18u tot 21u : 21°C
    meestal gaan we pas slapen rond 23u.
    Vanaf dat we vb een uurtje of 2 of langer weg zijn dan stel ik met de timer een voorlopige lagere temperatuur in.
    Is dit altijd zuiniger als je niet lang weg bent, bvb 1 uur afwezig?
    Wat is jou jaarlijks verbruik van elektriciteit en hoeveel pers?
    waarschijnlijk ook zonder elektrische boiler?

  123. Arie G. Says:

    @ Kristof,

    Het gasverbruik in ons nageïsoleerd hoekhuis van 1974 was oorspronkelijk 4000 m3, maar ligt de laatste jaren rond de 1300 m3. Zie ook:
    http://www.olino.org/articles/2006/07/12/energiebesparing-thuis-een-praktijkgeval. Nu we sinds 3 maanden met 2 personen zijn, verwacht ik uit te komen op 1200 m3.
    Ik heb vloerverwarming en een Itoh-klokthermostaat, die ‘s morgens
    geleidelijk hoger wordt ingesteld.
    Zie ook: http://www.olino.org/articles/2008/01/09/nachtverlaging-bij-vloerverwarming-rendeert-wel
    Hierin staat de stooktabel. De vloerverwarming werkt wat trager en geeft ‘s avonds ook langer zijn warmte af. Meestal gaan we rond 24.00 uur slapen.
    Voor een uurtje weg zet ik daarom de thermostaat niet lager.
    Dat zou nog wel kunnen bij radiatorverwarming, maar dat spaart nauwelijks. Je kunt bij radiatorverwarming ‘s avonds zeker een uur voor de nachtrust in de nachtstand zetten.

    Het elektraverbruik was tot voor kort 2500 kWh minus 365 kWh van mijn zonnepanelen. Gezien de laatste metingen verwacht ik uit te komen op 1700 kWh minus 365 kWh, dus zo’n 1335 kWh. Ik plaats er binnenkort nog 3 zonnepanelen (690 wattpeak) bij via de windvogel-korting:
    http://www.windvogel.nl/2011/10/26/zonne-energie-inkoopactie-15-voordeel-verlengd-tot-eind-2011/
    en verwacht dan nog circa 500 kWh te besparen.
    Ik heb in de kamer voornamelijk spaarlampen en een dimbare led-balk boven de eettafel. Ik heb sinds kort een led-TV (38 watt) en een A-label koel/vrieskast.
    Ik heb geen elektrische boiler.

  124. Kristof Says:

    mooie besparing, ikzelf heb ook een hoekhuis met een 47m² opp waar het warm is waar we wonen.
    Ik ben nog aan het twijfelen of ik het plafond van de gelijkvloers zou isoleren, want nu gaat er warmte naar de slaapkamers.
    Ik dacht om enkel geluidsisolatie te plaatsen in het plafond.
    Wat zou jij doen in mijn geval?
    M’n jaarlijks gasverbruik is rond de 1000m³ gas, enkel in de keuken is de deur en het raam nog enkel glas die aangrenst aan de veranda waar het net niet vriest(min 2°C toen het -10°C buiten was), ik heb een zéér oud huis want er is zelfs geen spouwmuur, later zou ik zo van de isolerende geveldecoratie laten spuiten.
    M’n elektriciteitsverbruik is momenteel rond de 2800kw maar hier gebruikte ik nog een elektrische boiler, ben benieuwd naar volgend jaar wat ik zal uitsparen door het gebruik van de doorstromer.

  125. Arie G. Says:

    @ Kristof,

    1000 m3 op jaarbasis is voor een oud hoekhuis ook niet slecht.
    Als het boven gehorig is, zou je je plafond op geluid kunnen isoleren, maar het is ook wel plezierig als de kou uit de slaapkamers ia. Ik heb wel mijn schuine dak goed geïsoleerd en dat scheelde ook aanzienlijk.
    Ik heb wel vrij snel na de intrek in mijn woning de open trap in de kamer naar boven met een schuifdeur afgesloten.
    Het gasverbruik voor tapwater schat ik op zo’n 200 m3 per jaar.

    Wat mijn elektraverbruik betreft. We hebben geen wasdroger, wel vloerverwarming waarvan de vloerpomp (met pompschakelaar) 100 kWh op jaarbasis gebruikt. We draaien de vaatwasser om de 3 dagen, dat was voorheen 2. Mijn adsl-modem gebruikt 9,5 watt, mijn CV-ketel in stand-by circa 11 watt. De koelkast is met 240 kWh per jaar de grootste verbruiker. Mijn CV-ketel komt op 160 kWh. Hiervan heb ik het pompvermogen een aantal jaren geleden met een condensator in serie teruggebracht omdat het water door de cv-leidingen te snel stroomde en door turbulentie voor extra ruis zorgde.

    Ik heb sinds een jaar het Plugwise-systeem (14 circles) in gebruik, waardoor ik het verbruik van de meeste apparaten en lampen met stekkers goed in beeld kan brengen.

  126. Kristof Says:

    de schuine wand is hier ook heel goed geiisoleerd beter dan de zoldervloer:
    6cm tussen de balken + 18cm erop zodat je de grote balken nie zal zien als de kamers zijn afgewerkt. In januari zal kamer 3 worden afgewerkt, deze aan de kant van het schuin dak.
    Hier hebben we wel een wasdroger, koelkast, diepvriezer,vaatwas(A-klasse) en vooral spaarlampen en enkele tl-lampen. Sinds kort is er een functie op m’n digitale tvontvanger dat hij na 1 uur in diepe slaap komt en zo maar 1w/u verbruikt ipv van vroeger 20w.
    M’n toekomstig kerstboomverlichting is LED is zal maar 10w verbruiken voor 27m kabel :).
    Is die condensator die parallel geplaatst met je pomp
    ik werk namelijk in de electronica-sector vooral machinaal assembleren van die kleine componenten op printen.

  127. Arie G. Says:

    @ Kristof,

    Wat de condensator betreft. Hierover heb ik op Olino een artikel geschreven: http://www.olino.org/articles/2007/01/08/hoe-verlaag-ik-de-capaciteit-van-mijn-cv-pomp
    Ik heb er een aparte condensator voor gekocht. Het vermogen van 87 watt was niet regelbaar en zorgde voor teveel stroming. Een condensator in serie reduceert de spanning en neemt geen vermogen op.
    Veel nieuwe ketels hebben een instelbare pomp of een modulerende pomp die zijn vermogen aanpast aan de behoefte.

    Wat je verbruik betreft zit je nog onder dat van het gemiddelde huishouden, want dat zit op 3500 kWh. Als ik inlog op mijn energieleverancier kan ik mijn verbruik vergelijken met dat van het gemiddelde in mijn postcodegebied. Dat was in 2009 3700 kWh, in 2010 4200 kWh en nu in 2011 4600 kWh. Ik had verwacht dat dit een dalende trend zou vertonen vanwege spaarlampen e.d., maar het verbruik is juist stijgende.

  128. Wolter Says:

    @Roel. Als je merkt dat de ketel de brander af en toe uitschakelt, ook al vraagt de termostaat naar warmte, dan zou je ook even moeten controleren of de retourwatertemperatuur niet te hoog is. Ik heb dat meegemaakt omdat een kleien radiator in de keuekn geheel geheel alleen op een hoofdleiding overbleef nadat alle radiatoren op de slaapkamers waren uitgezet (vorstvrij). De ketel reageert op te hoge retourtemperatuur.

  129. Kristof Says:

    @ Arie, die ruis in je leidingen was dit niet gewoon lucht?
    Voor een langere levensduur van m’n HRketel is er een expantievat gekoppeld aan de retourleiding van de cv om drukverschillen op te vangen.

  130. Arie G. Says:

    @ Kristof,

    Ik ontlucht wel altijd bij het vullen van mijn ketel. Lucht in de leidingen zorgt meestal voor een karakteristiek geluid van luchtbelletjes, die bij het passeren van bepaald overgangen zo’n geluid produceren. Je hoort stromend water altijd wel een beetje zoemen. Stroomt het water sneller, omdat de thermostaatkranen van een aantal radiatoren dichtzitten, dan heb je kans op turbulentie hetgeen extra geluid produceert. In feite zou ik een ketel moeten hebben met een pomp die zijn toerental aanpast aan de ondervonden druk.
    Na het verlagen van het pompvermogen was het stroomgeluid aanzienlijk minder.
    Het expansievat heb ik met de ketel destijds vervangen. Dat vangt inderdaad de drukverschillen op die ontstaan bij de uitzetting van het water door de temperatuurverschillen.

  131. Kristof Says:

    Binnenkort installeer ik een radiator op een slaapkamer.
    Nu slaat de ketel aan wanneer de klokthermostaat dit zegt.
    Hoe kan ik maken dat het warm(17°C) is in de slaapkamer s’nachts?

  132. Arie G. Says:

    @ Kristof,

    Ik neem aan dat de thermostaat zich in de kamer bevindt. Dan reageert de ketel op de kamertemperatuur en het programma in de thermostaat. Als je wilt dat de slaapkamer ook ‘s nacht warm wordt, zou je dus ook ‘s nachts moeten stoken.
    Of je moet een onafhankelijk cv-circuit maken voor je slaapkamer met een eigen thermostaat, zodat alleen de slaapkamer wordt verwarmd en de rest van het huis niet. Ik ben geen installateur, maar ik denk wel dat dit soort mogelijkheden bestaat. Misschien moet je eens zoeken op internet of een installateur benaderen.

  133. Joris Says:

    @Ilse,

    Hier zelfde verhaal gehad 4 jaar geleden na laten plaatsen Hr ketel.
    Van welk jaar was jullie oude ketel? En was dit een modulerende ketel of een aan/uit ketel?
    Indien een aan/uit ketel zou ik eens informeren naar het waterzijdig laten inregelen van je installatie. Als van de nieuwe ketel de retourtemperatuur namelijk te hoog is moduleert de ketel terug terwijl er nog wel vraag naar warmte is. Verschil aanvoer- en retourtemperatuur dient 20 graden te zijn. Op die manier blijf je in een cirkeltje draaien waardoor je gasverbruik enorm stijgt en het huis niet echt comfortabel warm te krijgen is.

  134. Kristof Says:

    @ Arie

    voor de slaapkamer snachts te verwarmen zei de verkoper dat er 2 opties zijn:
    1: een extra thermostaat + extra thermostatische regeling op die leiding ( 250€)

    2: verhoging nachttemp huidige kamerthermostaat naar bvb 18°C ipv 16°C

    welke keuze is het goedkoopst denk je?

  135. Roel Says:

    @Arie

    Ik merk nu toch dat het veel tijd kost om de temperatuur omhoog te krijgen nadat de termostaat overdag op 18 graden staat. bij thuiskomst, is de temperatuur ongveer 19 graden, en duur het 2 a 3 uur om dit naar 22 graden te krijgen. De ketel staat op 60 graden, en het gasverbruik moet ik nog zien op de volgende factuur. Wij hebben dus duidelijk tew einig radiatoroppervlak om de kamer snel te kunnen verwarmen op lage keteltemperatuur.

    Zou je aanraden om de ketel op 70 a 75 graden te zetten? Wat zou dit betekenen voor het gasverbruik? Mogelijk zal de ketel minder tijd branden (1,5 tot 2 uur om 3 graden op te warmen wellicht), maar wel op een hoger nivo. Enig idee?

  136. Arie G. Says:

    @ Roel,

    De besparingsmarge van 60 graden t.o.v. 70 is maar zeer beperkt. Bij mijn experimenten bleek dat bij 60 graden er maar 47% van het in de rookgassen aanwezige waterdamp condenseert ervan uitgaande dat er bij de verbranding van 1 kuub gas 1,5 liter water in dampvorm vrij komt. Bij 55 graden is dat 52% en bij 50 graden is dat 59%. Bij 50% condensatie neemt je ketelrendement met ongeveer 5% toe t.o.v. geen condensatie. Daarom kun je de watertemperatuur gerust op 70 tot 75 graden zetten en hartje winter op 80 als blijkt dat het opwarmen te lang duurt. Dus als je van 60 naar 70 graden gaat zal je rendementsverlies maar een paar procent bedragen. Je warmteverlies in de cv-leidingen neemt ook iets toe, maar dat kun je beperken door de leidingen op de plaatsen waar je niet hoeft te verwarmen, te isoleren.
    Verder zal de ketel nadat de kamertemperatuur de gewenste waarde heeft bereikt het water op een gemiddeld lagere temperatuur brengen, omdat er dan minder vermogen nodig is, waardoor dan je rendement weer iets hoger wordt. En als je een modulerende thermostaat gebruikt zal deze de ketel op een lager vermogen laten branden als de gewenste temperatuur is bereikt en dat zal zeker bijdragen aan een iets hoger rendement.

  137. Arie G. Says:

    @ Kristof,

    Het is maar de vraag of je slaapkamertemperatuur de gewenste waarde krijgt als je de kamer op 18 graden stookt. Na het moment van nachtverlaging zal de ketel een tijd niet branden omdat het even kan duren voor de kamertemperatuur 3 graden is gezakt. Je kunt natuurlijk ook de nachtverlaging ‘s nachts wat later laten ingaan. Dan blijft de slaapkamer langer warm. Het is natuurlijk een zeer persoonlijke keus, maar als je eenmaal gaat slapen, levert je dekbed voldoende warmte. Wij hebben ‘s nachts altijd een raam in de kiepstand staan voor frisse lucht.
    Als je de hele nacht 18 graden aanhoudt, betekent dat extra warmteverlies in je hele huis.
    Bij een extra thermostaat in je slaapkamer moet er wel een mogelijkheid zijn dat het water van de ketel naar de andere vertrekken niet naar de radiatoren gaat, maar wel naar de slaapkamer. Dat hangt af van de ligging van je leidingen. Een thermostatisch ventiel kan de warmtestroom door leidingen aan of uitzetten.
    Ik durf geen uitspraak te doen over wat beter is, maar in het algemeen geldt dat het op den duur voordeliger is, als je het stoken beperkt tot de plaatsen die je warm wilt hebben.

  138. Kristof Says:

    Ik had vergeten te zeggen dat het gaat om slaapkamers voor kleine kindjes, want er is 2de op komst.
    Ik heb gisteren een radiator gekocht voor de slaapkamer van m’n 1ste kind, voorlopig krijgt ze nu warmte van een elektrisch deken, dit heeft ze wel graag want zonder kwam ze wakker door koue handjes.
    De geiisoleerde leidingen van alle kamers hebben afzonderlijke leidingen die allemaal samen komen op de collector die staat in onze slaapkamer.
    Ik vind dat die collectors nog vrij veel warmte afgeven want momenteel is er nog geen kastje voorzien errond en warmt onze kamer hierdoor 2graden op. Das lekker meegenomen :)

  139. Arie G. Says:

    @ Kristof,

    Als het gaat om een tijdelijke voorziening van een enkele jaren is het misschien zinvol om tijdelijk je nachttemperatuur toch hoger te zetten.
    Dan verbruik je wel iets meer, maar deze extra kosten zijn wel te overzien.

  140. Roel Says:

    @Arie,

    Dank voor je antwoord. Zou het zelfs zo kunnen zijn dat er minder gas verbruikt wordt met de ketel op 70 graden dan op 60? Ik merk dat het huis nu veel sneller op de gewenste temperatuur komt, en de termostaat sneller afslaat, terwijl bij 60 graden de termostaat continu warmte vroeg. Dus de ketel draait nu op een hogere tempeartuur, maar slaat sneller af….wellicht is de warmteafdracht van de radiatoren efficienter bij hogere temperaturen?

  141. Arie G. Says:

    @ Roel,

    Dat er bij 70 graden meer warmteafgifte plaats vindt is niet onlogisch.
    De langsstromende lucht krijgt een hogere temperatuur mee, waardoor het opwarmingsproces wordt versneld.
    Of daarmee het rendement toeneemt. Ik denk van niet, want de waterdampcondensatie zal iets afnemen, tenzij je een modulerende thermostaat hebt, die de hoogte van de vlam (en daarmee het vermogen)
    afhankelijk maakt van het verschil tussen de gevraagde en werkelijke temperatuur.
    Als je dat niet hebt, zal de ketel op een hoger vermogen branden. Dan is de kamer sneller op temperatuur en slaat de ketel wellicht langere perioden af, waardoor de cv-pomp minder hoeft te draaien en dat spaart weer elektrische energie. Maar dat effect lijkt me marginaal.

  142. Kristof Says:

    @ Arie

    Wat is de ideale vochtigheid in de living?
    Is het waar hoe hoger de vochtigheid hoe minder je energie je nodig hebt om te verwarmen?
    Ik denk dat we sinds cv hebben veel drogere lucht hebben,
    voordien hadden we een gaskachel en zat er ook nog veel vocht in de muren maar deze zijn al behandeld.
    Vorige winter zelfs maar 30% luchtvochtigheid, we hebben toen zo’n luchtbevochtiger gekocht.

  143. Arie G. Says:

    @ Kristof,

    Dat is een lastig te beantwoorden vraag.
    Ik zag een website Airfresh.nl met:
    http://www.airfresh.nl/ideale_luchtvochtigheid_luchtvochtigheid_gebouwen.html
    een grafiek met de ideale luchtvochtigheid.
    Ik heb geen relatie ook niet op wikipedia kunnen ontdekken over het verband tussen stoken en relatieve luchtvochtigheid.
    Ik denk dat een mogelijk relatie marginaal zal zijn.
    Er is wel een relatie zoals bij Airfresh aangegeven tussen behaaglijkheid en relatieve vochtigheid, zoals je vaak ‘s zomers buiten merkt als het weer drukkend is.
    Als je in je kamer de temperatuur verhoogt, daalt je relatieve luchtvochtigheid bij een gelijkblijvende hoeveelheid vocht, want je verschuift daarmee het dauwpunt.
    Het zou kunnen dat je bij een optimale luchtvochtigheid met een lagere temperatuur kunt volstaan, maar daarover durf ik geen uitspraak te doen. Het effect is m.i. marginaal.

  144. Han V Says:

    @Arie,

    Goed artikel! ik heb dezelfde ketel als U (VHR 24-28 C).

    Ik heb ook vloerverwarming en de condensator inbouw voor de pomp ga ik deze week doen.

    Wat betreft het instellen van het max vermogen: in menu D11 kan ik instellen van 44 t/m 75 (= % ?).
    Ketel staat op dit moment al op 45 dus kan niet (echt) lager.

    Is dit blijkbaar het totale instelbereik ? Is dat bij U ook zo ?

  145. Arie G. Says:

    @Han,

    Ik heb nog eens gekeken naar mijn instelling van diagnosenummer d11.
    Deze had ik op 50 gezet.
    Bij mij is het maximum is 75 en het minimum 49.
    Ik was in de veronderstelling dat dit het percentage van de deellast aangaf. Ik zie nu in de handleiding op pagina 20 dat 50 overeenkomt met een maximaal ketelvermogen van 16 kW en 75 met 24 kW.
    Ik laat hem maar op 50 staan, want veel meer kan ik niet terugregelen.

    Verder maak ik gebruik van een Itho Comfort Time 100 thermostaat. Dat is een aan/uit thermostaat. Het voordeel hiervan is wel dat ik deze op 0,2 graad nauwkeurig kan instellen en zo met stappen van 0,2 graad mijn kamer langzaam op temperatuur breng tot 20,2 graad ‘s avonds.
    het nadeel van de thermostaat is dat deze een cyclustijd heeft, die ik heb ingesteld op 20 minuten.
    Als de kamertemperatuur nog ver van de ingestelde temperatuur ligt, vraagt de thermostaat de complete cyclustijden. Naarmate de temperatuur dichterbij de gevraagde temperatuur komt, wordt dat percentage lager en schakelt hij b.v. per 20 minuten nog maar 5 minuten aan (zelfdenkend, omdat hij weet dat de eindtemperatuur bijna is bereikt). Het probleem hierbij is dat de ketel tijdens het verwarmen ook stopt met verwarmen als de maximum watertemperatuur is bereikt en dan een bepaalde tijd wacht voordat hij weer aanslaat. Als de thermostaat op dat moment in de cyclusperiode net is uitgeschakeld, moet je weer een bepaalde tijd wachten voordat de thermostaat weer gaat vragen.
    In dat opzicht is een modulerende thermostaat een betere oplossing.
    Maar met de huidige regeling valt goed te leven.

  146. Han V Says:

    OK, bedankt voo je reactie.

    Vreemd dat je het ketelvermogen niet lager in kan stellen, maar ik laat het dan maar zo staan

  147. Kristof Says:

    @ Arie

    Hallo,
    Volgens m’n berekeningen ben ik tot de conclusie gekomen dat het totale vermogen van m’n radiatoren een 3000W te weinig is in de leefruimtes.
    M’n totale volume is 130m³(nu samen 8100W) om te verwarmen.
    Is een huis van eind jaren 1800, enkel straatzijde HRbeglazing, keuken enkele beglazing, geen isolatie in de muren en geen spouw aanwezig Vooral in de keuken voel je dat die radiator niet genoeg vermogen heeft. Later zal ik deze vervangen door een dikkere radiator die dan een 600w meer heeft dan de huidige. Die huidige radiator in de keuken kan ik nog in één van de slaapkamers gebruiken.
    Zou dit een besparing zijn op m’n gasfactuur indien m’n radiatoren de juiste vermogens zou hebben?
    Beter ietsje teveel dan te weinig nie?
    Ik had dit nochtans de vermogens van de radiatoren laten berekenen door een geregistreerd aannemer maar precies kende hij er niet zoveel van aangezien hij al na 2jaar failliet is.
    In de badkamer is er ook een radiator van maar slechts 1700W voor 24m³

  148. Arie G. Says:

    @ Kristof,

    Als je de ruimtes niet warm krijgt met een ketelwatertemperatuur van 80 graden, zou dat een indicatie kunnen zijn van ondercapaciteit van de radiatoren.
    Eventueel zou je dat kunnen oplossen door de ruimtes (indien mogelijk) aan de binnenkant nog wat extra te isoleren. In dat geval kun je volstaan met een lagere radiatorcapaciteit.
    Als je het totale radiatorvermogen verhoogt, kun je volstaan met een iets lagere watertemperatuur. Dat zal vermoedelijk wel iets aan energie besparen vanwege geringere leidingverliezen en een hoger stookrendement. Ik kan daarover geen percentages noemen. Dat is van zoveel (vaak complexe) factoren afhankelijk.

  149. Kristof Says:

    @ Arie

    Het is enkel de badkamer die niet op temperatuur kan komen enkel met de cv, max 16°C wordt het in de badkamer als de thermostatische kraan op 5 staat. badkamer moet nog worden geiisoleerd in de toekomst.
    Weet jij soms wat de snelste, goedkoopste manier van bijverwarming in de badkamer? elektrische convector, badkamerblazer, keramische verwarming, straalkachel, … ?
    Met cv duurt het bijna 2uur van 16 naar 23°C hierbij verbruik ik ongeveer 0,5m³gas . gas hier in belgie is 3 maal goeikoper dan elektriciteit.
    nu gebruiken we dikwijls een elektrische convector met ventilator van 2000W in combinatie met cv. warmte van cv voelt warmer aan dan van zo’n convector.

  150. Arie G. Says:

    @ Kristof,

    Ik heb weinig ervaring op het gebied van elektrisch bijverwarmen. Het lijkt me dat een elektrische straalkachel vrij snel warmte afgeeft in tegenstelling tot een elektrische radiator die eerst zijn inhoud nog moet opwarmen om warmte te kunnen afgeven. Qua zuinigheid zullen ze elkaar weinig ontlopen.
    Er zijn overigens wel discussiefora waarop anderen hun ervaringen prijsgeven, zie o.a.:
    http://kassa.vara.nl/vraag-beantwoord/vraag/vadetail/onverwarmde-en-ongeisoleerde-slaapkamer-verwarmen/

  151. Roel Says:

    @Arie,

    Na het lezen van diverse artikelen, ben ik toch maar weer eens aan de slag gegaan met de ketel. Ik heb het max vermogen teruggezet van 24 naar 11KW (lijkt me voldoende voor een appartement van 70m2). Ook de pompsnelheid heb ik ingesteld op de laagste van de 2 te kiezen waarden. Met de temperatuur op 70 graden, zie ik dat de vetrektemperatuur rond de 65 ligt, en de retour op 57. Delta is dus 8. Nu begrijp ik dat voor een ideaal rendement een delta van 20 nodig is. Klopt dit? Waarom is dit eigenlijk zo? Zolang de retourtemperatuur maar onder de 58 graden ligt, blijft de ketel condenseren, toch?

  152. Arie G. Says:

    @Roel,
    Het terugzetten van het vermogen lijkt me in jouw geval gezien de te verwarmen inhoud verstandig.
    Het temperatuurverval over een radiator blijkt bij waterzijdig inregelen op 20 graden een goede keus te zijn. Ik denk dat dit verval mede afhangt van de buitentemperatuur, want hoe kouder het is hoe hoger je radiatortemperatuur zal zijn wat ook het verval beïnvloedt.
    Als je voetventielen hebt op de radiatoren kun je dat instellen. Ik heb ze niet op mijn radiatoren (huis is van 1974). Dat waterzijdig inregelen wordt mede gedaan om de energieverdeling over de diverse vertrekken in balans te brengen. Bij 20 graden verval krijg je wel een flink lagere retourtemperatuur hetgeen het ketelrendement ten goede komt.
    Wat betreft de max. watertemperatuur zal deze afhangen van de vraag naar warmte en dus afhankelijk van de buitentemperatuur. Het kan zijn dat je het hartje winter niet warm krijgt en zul je de watertemperatuur moeten verhogen.
    Het is geen vaststaand feit dat je bij een retourtemperatuur van 58 graden condensatie krijgt. Dat zal mede afhangen van het type ketel. Ik heb (mede vanwege vloerverwarming) mijn max. temp. ingesteld op 60 graden en is de retourtemp. ongeveer 45 graden. Mijn ketel condenseert echter bij deze temperatuur voor maar 50%. Uit elke kuub gas komt bij verbranding zo’n 1,5 kg waterdamp vrij. Als je het water opvangt dat uit een slang komt die van onderuit de ketel naar de afvoer gaat, kun je meten hoeveel er van de waterdamp condenseert.
    Het is altijd zinvol om de max. temp. zo laag mogelijk in te stellen, maar deze beïnvloedt daarmee ook de opwarmingssnelheid van de vertrekken. Je moet in die zin proberen een goede balans te vinden.

  153. Roel Says:

    @Arie,

    Wederom dank voor je antwoord.

    Er zitten zo te zien geen voetventielen op de radiatoren, ik kan ze i.e.g. niet vinden. Ze zijn rond de 15 jaar oud. Ik heb de radiator in de hal en in één van de slaapkamers die niet gebruikt wordt half dichtgedraaid om de boel te “tunen”.

    Ik heb de bouwschema’s van ons apartement erbijgepakt, en zo te zien is het een éénpijpssysteem met drie afsplitsingen. Op de eerste lijn zit de radiator van de hal en één van de huiskamer (tezamen goed voor zo’n 900 watt). De tweede lijn pakt de twee badkamers en de tweede radiator van de huiskamer mee (zo’n 1800 watt) en de derde lijn voorziet de drie slaapkamers (zo’n 1900 watt).

    Zoals verwacht weinig vermogen dus, maar misschien klopt dit wel daar wij woonachtig zijn in de buurt van Barcelona en het klimaat uiteraard minder vermogen vereist dan in NL. Al had ik liever een extra radiator erbij gehad in de woonkamer (we gebruiken nu een elektrisch met olie gevulde radiator als hulp).

    Met de ketel inmiddels ingesteld op 9KW, en de temperatuur op 65 graden, condenseert deze toch redelijk zo te zien aan de druppels die eruitkomen. Delta aanvoer-retour is max. 8 graden echter. Zodra de retourtemperatuur in de buurt van de 65 komt, schakelt de ketel uit voor zo’n 13 minuten (instelbaar).

    Enige suggestie nog van hoe dit beter in te stellen is, of denk je dat dit wel het maximaal behaalbare rendement oplevert?

  154. Arie G. Says:

    @Roel,

    Zo te zien valt er verder weinig te optimaliseren. En als de opwarmingstijd te lang is in een koude periode, zou ik de max. watertemperatuur tijdelijk hoger zetten. Je hebt nu eenmaal radiatoren, waarvan de capaciteit afhangt van de gebezigde temperatuur.
    Overigens is het natuurlijk altijd mogelijk om in de kamer een radiator te vervangen door een met een hogere capaciteit van dezelfde afmetingen (l x b).

  155. John K. Says:

    Hallo Arie
    Ik heb met bewondering al deze reacties gelezen .
    Maar nu is mijn vraag mijn oude geiser en cv (VR) word vervangen door een Nefit proline HRC 30 CW5. Nu heb ik iets gelezen over de diam. van de leidingen . Mijn hele huis is voerzien van halfduims leiding .
    Mijn vraag is : is dat een probleem .

    Mvg. John

  156. Arie G. Says:

    @ John,

    Als je cv-ketel wordt vervangen door een HR-combiketel verandert er in feite niets aan de loop van het water in de cv-leidingen. Aan je ketel komen er twee leidingen bij: een voor de toevoer van koud water en een voor de afvoer van heet water.
    Als je merkt dat aan het eind van je cv-circuit er kamers niet voldoende warm worden, dan zou het kunnen dat de leidingen die direct vanaf (en naar) de ketel komen en gaan naar de eerste T-koppeling onvoldoende capaciteit hebben. Die zou je dan door een 22 mm leiding kunnen vervangen.

  157. John k. Says:

    Hallo Arie
    Bedankt voor je snelle antwoord , als het goed is worden de leidingen van de ketel 22 MM naar de halfduims die zijn ongeveer 5 Meter .Mijn ketel is nog goed maar mijn geiser is bevroren hij hangt in de berging daar vriest het niet maar er komt een ijskoude lucht door de afvoer naar binnen en dat is het probleem . De pijp gaat door de muur en dan 5 meter omhoog niemand snapt het de pijp zou moeten trekken maar er komt koude lucht naar binnen mijn ketel staat op zolder en gaat met twee pijpen links en rechts naar beneden ik denk dat je weet wat ik bedoel .nu komt mijn hele voorziening in de berging te hangen en word aangesloten op de linkerkant en dat zou moeten werken .wij hopen dat wij een goede keus gemaakt hebben met deze ketel als je 65 bent moet je maar zien dat je de kosten er uit krijgt maar een nieuwe geizer kost ook 1000 euro en nu heb ik een combie voor 1100 euro .
    Mvg John

  158. john Says:

    Hallo
    Mijn nefit ketel is geinstaleerd het is nu weer warm , en ik heb weer heet water . maar nu een vraag over de thermostaat , wat ik nu heb hangen is een honywell 4 maar die is denk ik niet modulerend .is het nu raadzaam om een nefit thermostaat te kopen ik hoef geen klokthermostaat want die word toch niet gebruikt . Die honywell is dat ook maar staat altijd op contenu wat is wijs en raden jullie mij aan .

    John

  159. Arie G. Says:

    @ John,

    Het voordeel van een modulerende thermostaat zou kunnen zijn dat hij de vlamhoogte van de ketel regelt afhankelijk van de afwijking van de kamertemperatuur t.o.v. de gewenste temperatuur. Dat zou het ketelrendement ten goede komen. Als de Honeywell 4 een aan/uit-thermostaat is, kan de ketel ook wel moduleren op de temperatuur van het retourwater. Als dat in de buurt komt van de maximaal ingestelde watertemperatuur wordt de vlamhoogte wat minder. Ik heb geen metingen beschikbaar over het beste type thermostaat.
    Ik zou de klok van de thermostaat zeker gebruiken en nachtverlaging toepassen, want een cv met radiatoren werkt i.h.a. redelijk snel en heb je ‘s morgens ook je huis op een redelijke temperatuur.
    En nachttemperatuur van 14 à 16 graden zou best kunnen. Dan is het warmte verlies naar buiten ook minder en stook je zuiniger.
    Zie mijn artikel:
    http://www.olino.org/articles/2008/01/09/nachtverlaging-bij-vloerverwarming-rendeert-wel

  160. John Says:

    Arie

    Ik heb nog een vraag over de ketel , hoe kom ik er achter wat de ideale temperatuur van het ketelwater en de pompsnelheid moet zijn .

  161. Arie G. Says:

    John,

    Bij een HR-ketel vindt bij een lage watertemperatuur meer condensatie plaats dan bij hogere temperaturen en is het ketelrendement iets hoger. De warmte die vrijkomt bij de condenserende waterdamp in de afvoer draagt bij aan de verwarming van het koudere retourwater. Hoe kouder dat water is, hoe beter deze condensatie verloopt.
    Bij mij staat de max. watertemperatuur op 60 graden, maar ik gebruik vloerverwarming (bijverwarming) die kan volstaan met een watertemperatuur van 40 graden. De enige radiator in de kamer wordt dan circa 60 graden.
    In feite zou je met radiatoren 70 graden kunnen proberen. Als je daarmee de gewenste kamertemperatuur niet haalt, moet je het water wat warmer maken. In voor- en najaar kun je deze eventueel weer terugstellen.
    De pompsnelheid is een kwestie van uitproberen. Als de cv-leidingen te veel herrie produceren moet je de pomp lager zetten. Een hogere snelheid verbruikt meer elektrische energie. Maar het water moet wel goed circuleren.

  162. Kristof Says:

    @ Arie

    M’n schoonbroer heeft een nieuwe gascondensatieketel laten installeren maar hij gebruikt nog de oude kamerthermostaat(Honeywell),
    indien hij deze zou vervangen door een recente kamerthermostaat zou hij hierdoor dan een besparing hebben op z’n gasfactuur?

  163. Arie G. Says:

    @ Kristof,
    Een moeilijk te beantwoorden vraag. Met een klokthermostaat bepaal je op welke tijden een gewenste kamertemperatuur wordt gewenst. En dat zal met een andere thermostaat geen verschil geven.
    Moderne thermostaten zijn modulerend, waarbij ze invloed hebben op de vlamhoogte van de ketel. Deze hoogte wordt minder naarmate de kamertemperatuur dichter bij de gewenste temperatuur zit. Dat zou een positieve invloed kunnen hebben op het ketelrendement. Maar ik heb er geen meetgegevens over.
    Ik zag wel een verhaal over de diverse mogelijkheden op de website van MilieuCentraal. Ik hoop dat deze informatie onderbouwd is door metingen. Zie: http://www.milieucentraal.nl/themas/energie-besparen/verwarmen/centrale-verwarming

  164. Roel Says:

    @Arie

    De gasfactuur is weer binnen, en tot mijn verbazing is deze 60% hoger dan twee maanden geleden (facturen komen hier eens in de 2 maanden)!

    Weliswaar hebben we een koude periode gehad van 2 a 3 weken, maar 60% is wel erg veel. Zouden mijn instellingen dan een negatief effect hebben gehad op het verbruik? Bij de vorige factuur stond de ketel nog gewoon op fabrieksinstellingen (24 KW), de afgelopen twee maanden stond deze op 9KW. Hoe is bij jullie het verbruik t.o.v. twee maanden geleden? De eerste factuur ging over de periode 10/NOV – 09/JAN, de tweede over 10/JAN – 09/MAA.

  165. Roel Says:

    Een kleine correctie, het verbruik was 50% hoger.

    T.o.v. vorig jaar, me de oude ketel, is er een 16% bespaard. Terwijl de winter vorig jaar minder koud was dan dit jaar…

  166. Arie G. Says:

    @Roel,

    Over de eerste periode was mijn gasverbruik 377 kuub, over de 2e periode 444 kuub. Dat is 18% meer.
    Mijn ketel heb ik ingesteld op 50% vermogen voor CV-verwarming. Dat is 12 kWatt. Om een goed beeld te krijgen van het stookkarakter van je huis, zou je via een tabel met daarin de gemiddelde maandtemperaturen en het gemiddeld gasverbruik per maand in Excel over de wintermaanden.
    Maak dan een puntengrafiek en trek er een trendlijn door, zoals in het artikel.
    Daarmee kan je verschillen ontdekken, als je datzelfde doet in een volgende winter.

  167. Steven Says:

    Er komt binnenkort ook bij ons een nieuwe cv-ketel, de huidige is ruim 13 jaar oud en ik vermoed dat er het één en ander aan stuk is, getuige de vele geluiden dit ding maakt. We zijn er nog niet helemaal uit welke CV-ketel het gaat worden. Ofwel de Atag A244EC (niet modulerend, niet Opentherm en geen mogelijkheid tot aansluiting van een zonneboiler) of de Remeha Calenta 28c. Ik denk dat de laatste milieutechnisch het beste is. We zijn financieel beperkt tot een gewone HR-ketel en kunnen we op dit moment jammer genoeg niet inzetten op zonne-energie of een HRe-ketel.

    Aangezien de zonnepanelen in de nabije toekomst steeds efficienter en wellicht goedkoper gaan worden, willen we wellicht later wel een zonneboiler aanschaffen.
    http://www.solergy.nl/nieuws-zonnepanelen/

    Heeft iemand van jullie nog een suggestie voor een milieuvriendelijke HR-ketel?

  168. Arie G. Says:

    @Steven,

    Het is vrij lastig te beoordelen welke HR-ketels het beste zijn.
    Volgens een test van de Consumentenbond kwam de Remeha Calenta 28c er als 2e uit.
    Ik heb zelf in 2006 een Vaillant-ketel VHR 24-28c geïnstalleerd. Achteraf merkte ik dat de pompsnelheid van de ketel niet instelbaar was hetgeen ik als een nadeel heb ervaren. Ik heb het vermogen zelf teruggebracht met een condensator in serie.
    Wat betreft de keuze tussen aanschaf van een zonne-boiler of PV-panelen heb ik in mijn 2-persoons huishouden een berekening gemaakt.
    Met een zonneboiler zou ik per jaar circa 180 kuub gas besparen. Dat komt overeen met € 100 per jaar. De aanschaf zou mij op circa € 2000 komen. Een terugverdientijd van 20 jaar.
    Dit nog afgezien van het elektraverbruik van de pomp en de afschrijving. In heb voorbeelden gezien van disfunctioneren na 10 jaar.
    Ik heb inmiddels dankzij een 15% kortingsactie van http://www.windvogel.nl waar ik lid van ben er voor € 1380 op mijn dak 3 PV-panelen bijgezet, die per jaar circa 600 kWh produceren overeenkomend met een besparing van € 138. Een terugverdientijd van 10 jaar en met een verwachte stijging van de E-tarieven zal dat op circa 8 jaar uitkomen.

    Overigens begrijp ik je laatste alinea niet helemaal. Er is een verschil tussen een zonneboiler, die met een zonnecollector werkt voor de opwarming van water en zonnepanelen (ofwel PV-panelen) die elektriciteit opwekken waardoor je E-meter achteruitloopt.

  169. Niels Thijssen Says:

    @Steven: lees de documentatie van Atag door. de ketel is wel modulerend.
    http://www.atagverwarming.nl/producten/a-serie–cv-ketels/a-serie/a244ec-cw4
    Je kan zowel een schakelende (aan/uit), als modulerende thermostaat (voorkeur is de Atag BrainQ module, ivm het protocol van atag, je kan er ook VEEL mee instellen!))

  170. Steven Says:

    Bedankt voor de reacties,

    @Arie: Ik dacht altijd dat een zonneboiler met panelen werkte, maar gisteren (na het schrijven van mijn stukje) las ik over de zonnecollectoren zoals het buizensysteem.

    @Niels: ik heb mijn informatie van een vergelijkingssite, ik kan even niet meer achterhalen welke. Binnenkort komt er eeen onderhoudsmonteur naar mijn huidige CV kijken. Heb al gehoord dat ik daar geen 100 euro meer aan moet besteden.
    Deze monteur neemt ook informatie mee over nieuwe ketel.

  171. Ed Vissenberg Says:

    Waterzijdig inregelen is erg belangrijk om optimaal gebruik te maken van een HR-ketel. De besparing die je kunt behalen met een HR-ketel is sterk afhankelijk van de retour-temperatuur van het systeem. Een HR-ketel heeft het hoogste rendement bij een lage retourtemperatuur (water uit het gebouw naar de ketel toe). Bij een conventionele ketel gaat het water op 90 °C het systeem in en komt terug op 70 °C. Om het maximale rendement te halen uit een HR-ketel, moet de retourtemperatuur zo laag mogelijk zijn en in ieder geval lager dan 55 °C zijn. Anders condenseren de rookgassen niet en presteert de ketel niet beter dan een VR-ketel (Verbeterd Rendement ketel). Je kunt zonder dure aanpassing optimaal gebruik maken van een HR-ketel door de installatie waterzijdig in te regelen.
    Veruit de meeste installaties zijn vanwege de extra kosten of onbekendheid nooit ingeregeld. Hierdoor wordt onnodig veel (vaak wel een 4x te veel) water opgewarmd en door de cv-installatie gecirculeerd. Door in te regelen kan vaak moeiteloos extra energiebesparing van gemiddeld 5% oplopend tot wel 20% worden gerealiseerd. Een niet ingeregelde cv-installatie leidt niet perse tot problemen maar heeft dus wel een hoger energieverbruik.

    Bij Danfoss op de website kun je tools vinden die je helpen om de installatie goed te kunnen inregelen. http://www.inregelen.danfoss.nl

  172. Dirk-Jan Says:

    @Arie,

    Met grote interesse heb ik inmiddels deze hele blog doorgelezen.
    Vraag: Wij hebben exact dezelfde Vaillant HR-combi als jij. Nooit problemen mee gehad.
    Sinds een maand is plotseling de temperatuur van het tapwater gaan fluctueren op alle kranen. Ik heb geen waterbesparende douchekop of andere kranen. Ingestelde temperatuur staat niet te dicht bij het maximum. Geen kalk in de zeefjes vóór het blok. Als ik de warme kraan helemaal openzet wisselt de temperatuur per ca 30 seconden van 0ngeveer 40 naar 60 graden. Wat kan daarvan de oorzaak zijn?

  173. Arie G. Says:

    @Dirk-Jan,

    Ik ben geen cv-ketelspecialist, maar kan iets mis zijn met een van de volgende onderdelen:
    - de warmtewisselaar,
    - de thermostaat van het tapwater
    - de driewegklep. Deze klep gaat om als tijdens cv-gebruik er tapwater wordt gevraagd. Die moet soms worden vervangen. Je zou ook kunnen kijken of de hoogte van de vlam fluctueert tijdens tapwatergebruik.
    Je kunt ook Googlen op “temperatuur tapwater schommelt”.
    Ik zag o.a. http://www.klusidee.nl/Forum/about86705.html
    Veel succes.

  174. Dirk-Jan Says:

    Dank voor je reaktie en advies. Inmiddels was ik al wat verder:
    Driewegklep is oké.
    Vlam fluctueert heel erg (niet bij verwarmen, dan brandt hij mooi regelmatig);alleen bij tapwatervraag jaagt hij enorm op en zakt weer in; blijft hij achter elkaar steeds doen, maar ketel gaat niet uit; géén storingsmelding F07/F08 (aanvoer-/retoursensor).
    Dus waarschijnlijk warmtewisselaar (kalk) of tapwatertermostaat.
    Ga ik uitzoeken.

  175. Joes B Says:

    Dag, allereerst mijn complimenten voor de manier waarop de verschillende deelnemers de vragen beantwoorden. Ben diep onder de indruk en heb hier al veel geleerd.
    Graag leg ik onze vragen aan u voor in de hoop binnenkort gefundeerde beslissingen te kunnen nemen.
    Wij wonen in het aardbevingsgebied van Groningen en komen door schade aan ons huis in aanmerking voor een bijdrage die we moeten/mogen besteden aan de verbetering van de energiehuishouding van ons huis.
    Onze ca. 15 jaar oude cv-ketel is aan z’n laatste maanden bezig, gezien de steeds sneller terugkerende problemen. Reparatie is minder zinvol dan het geld investeren in een nieuwe.
    We hebben een kleine houtkachel in onze kleine woonkamer staan. Ca. 70m3. Alles in huis is gelijkvloers. Stoken we dat houtkacheltje, dan blijft de rest van het huis steenkoud en is de kamer al snel te warm.

    Kan die houtkachel ook aangesloten worden op de nieuwe cv-ketel, zodanig dat de rest van het huis ook meedeelt in de warmte?
    Of… is een gescheiden leidingensysteem met twee thermostaten (woonkamer-rest v/h huis) handiger?
    Zo’n extra optie zal de ketel in aanschaf iets duurder maken, maar daar hebben we dan ook het plezier van de houtkachel voor terug.
    Zonnepalen zien we niet zitten. De overheid is niet zo betrouwbaar dat we van een consistente opbrengst van opgewekte energie durven uitgaan.
    Warm water op zonne-energie lijkt ons beter haalbaar. Dat scheelt in elk geval een hoop verwarmingskosten van het warme water.
    Kunnen we zo’n ‘zonneboiler’ ook aansluiten op de cv-ketel, zodat de ketel eerst heet water uit de boiler haalt voordat de ketel zelf begint te stoken?
    Zou een leuke extra besparing op gas kunnen zijn. Maar is dat ook in de praktijk te doen?
    Hoe groot zou zo’n boiler moeten zijn i.v.m. overbrugging van een of twee donkere dagen? We zijn met twee personen. Hebben geen vaatwasser die het hete water van de boiler kan benutten. Wel een wasmachine die ongeveer om de andere dag een 60 graden wasje draait.
    We zijn veel buitenshuis bezig met een grote tuin en twee paarden.
    Heeft het dan zin om een (gevoelige) bewegingsmelder aan de thermostaat te koppelen zodat de cv-ketel niet gaat branden wanneer we niet in huis zijn? Hoe simpel is zo’n melder aan en uit te schakelen? Als we naar bed gaan, zal de thermostaat zonder onze aanwezigheid toch aan de slag moeten aan het begin van de dag.
    U ziet, een aantal vragen waar ik hier de antwoorden nog niet op heb gezien. Graag horen we voorstellen, mogelijke valkulen en op- en aanmerkingen op onze gedachten.
    Wat ik hier nog nergens heb gelezen t.a.v besparingen is een heel simpele tip: ‘s avonds als het donker is de gordijnen dicht doen.
    Kijkt u ‘s avonds eens buiten om u heen en u ziet hoe welvarend we allemaal zijn. Vrijwel nergens gaan de gordijnen dicht. Helpt wel degelijk.
    Alvast bedankt voor het meedenken.

  176. Chris Says:

    Ik zie hier veel expertise voorbijkomen en ik vroeg me af of iemand weer of je de volgende CV Ketel kunt aansluiten op een Toon thermostaat?
    http://handleidingkwijt.com/vaillant-ecotec-classic-cv-ketel/

  177. Reginald Says:

    Heeft iemand al hun Vaillant VHR 24-28C vervangen voor een ander type? Zo ja, heeft u voordeel ervaren in gasverbruik?

    Ik heb het idee dat dit type namelijk weinig rendement haalt uit langzaam verwarmen. De retour blijft namelijk ook erg hoog en die pomp maakt het niet makkelijker. Het begint me nu te irriteren dat ik bij alle pijpjes in de straat geen rook zie, maar bij ons het zie stomen als een stoomboot.

  178. Arie G. Says:

    @Reginald,
    Zoals je weet wordt het HR-rendement gehaald uit de condensatie van het waterdamp in de rookgassen. Bij jou werkt dat kennelijk in mindere mate.
    Je kan meten in welke mate condensatie optreedt door je condenswater van de ketel op te vangen in een emmer en dan vooraf en aan het einde de gasmeterstand op te nemen. Bij volledige condensatie zou je per kuub gas 1,12 liter water kunnen verwachten.
    Er zijn enkele methoden om de compensatie te verbeteren.
    1. Stel je max. watertemperatuur niet te hoog in. Bij mij is deze 52 graden, maar dan kan omdat ik vloerverwarming heb met nog maar een radiator in de kamer. Ik haal een condensatie van 0,8 tot 0,95 liter per kuub gas.
    2. Ik heb mijn ketelvermogen voor verwarming gehalveerd. De ketel brandt dan wel langer met een minder hoge vlam. Ik vermoed dat dan door een lagere temperatuur van de afvoergassen er eerder condensatie optreedt. Ik merk dan ook dat de ketel gaat moduleren afhankelijk van de hoogte van de temperatuur van het retourwater.
    Het hoge vermogen van de ketel heb je alleen nodig voor het tapwater.
    3. Zorg dat radiatoren voldoende warmte opnemen. Stelregel is dat er tussen in en uitgang van een radiator 20 graden verschil zou moeten zijn (waterzijdig inregelen).

  179. Arie G. Says:

    @Reginald,
    Ik heb naar aanleiding van je reactie twee dagen achter elkaar de condensatieopbrengst van mijn CV-ketel gemeten en gedeeld door het aantal verbruikte m3′s gas.
    Op beide dagen heb ik 0,81 liter per kuub gas gemeten.
    Mijn ketel is een Vaillant Solide VHR 24-28c geplaatst in 2006.

Geef een reactie

 

WP Theme & Icons by N.Design Studio
Gebruiksvoorschriften | Privacybeleid Adverteren Entries RSS Comments RSS Log in