OliNo

Duurzame Energie

De terugverdientijd van zonnepanelen

Geplaatst door Jeroen van Agt in Energiebesparing, Zonne-energie Geef een reactie

Met de stijgende olieprijs en de daaraan gekoppelde elektriciteitsprijs is het interessant om eens te kijken wat nu precies de terugverdientijd is op zonnepanelen. Wat blijkt, zelfs voor particulieren zonder subsidie is het nu al interessant om te investeren in een PV systeem. Het blijkt dat een PV systeem zichzelf al ruim voor de gegarandeerde levensduur kan terugverdienen en dat op langere termijn de besparing op de elektriciteitskosten 7x zo hoog kan worden als de investeringskosten. Voor mijn eigen PV systeem van 2500 Wp zou ik dan op een netto kosten besparing van € 68.933 komen…

Grafiek besparing PV systeem


Stijgende elektriciteitsprijs

De afgelopen jaren is de elektriciteitsprijs elk jaar sterker gestegen dan de inflatie. Gemiddeld is deze stijging 7% geweest.

Jaar prijs per 1000  kWh Stijging
1996 € 100,50 -
1997 € 102,25 2%
1998 € 103,25 1%
1999 € 110,00 7%
2000 € 125,50 14%
2001 € 158,25 26%
2002 € 162,25 3%
2003 € 167,25 3%
2004 € 175,00 5%
2005 € 188,50 8%
2006 € 199,00 6%

Bron: cbs.nl

De verwachting is dat door het aankomende peak-oil probleem de prijs van olie nog fors gaat stijgen. Door de stijgende olieprijs zal de gasprijs, door de koppeling met de olieprijs, ook sterk gaan stijgen.

De sterk groeiende economieën in Azië en de hoge olieprijs zullen ervoor gaan zorgen dat de vraag naar steenkool gaat toenemen. Dit heeft tot gevolg dat ook de prijs voor steenkool zal gaan stijgen. Aangezien het grootste gedeelte van onze elektriciteit helaas nog steeds conventioneel opgewekt wordt middels gas -en steenkool centrales zal dit gaan zorgen voor sterk stijgende elektriciteitsprijs.

Het is dus interessant om te kijken hoe snel we onze PV systeem weer terug kunnen verdienen als we rekening houden met deze stijgende elektriciteitsprijs. Daartoe gaan we eens kijken hoeveel een PV systeem nu eigenlijk oplevert.

Watt piek

De maximale vermogen van een PV systeem wordt vaak uitgedrukt in Watt piek (Wp). Dit is het maximale vermogen wat zo’n systeem kan opwekken onder optimale omstandigheden. Om PV systemen met elkaar te kunnen vergelijken wordt vaak gekeken naar de prijs / Wp.

Jaar opbrengst

Als richtlijn kun je het Watt piek vermogen vermenigvuldigen met een vaste factor om daarmee de gemiddelde jaar opbrengst in kWh uit te rekenen. Afhankelijk van het type zonnepaneel, bijbehorende inverters en de jaarlijkse hoeveelheid zonneschijn zit er wel variatie in deze factor. De factor die hiervoor in Nederland vaak gehanteerd wordt ligt tussen de 0.8 - 0.9. Zelf heb ik met mijn PV systeem ervaren dat deze factor voor mijn installatie 0.9 is.

Voorbeeld: een PV systeem van 1000 Wp met een opbrengst factor van 0.9 levert een jaar opbrengst op van 900 kWh.

Langer termijn

Op dit moment is het onduidelijk hoe hard de elektriciteitsprijs gaat stijgen door het aankomende peak-oil probleem. Daarom zal ik voor de berekening uitgaan van twee verschillende scenario’s:

Scenario 1

De elektriciteitsprijs blijven met een normale trend van 7% per jaar, zoals de afgelopen 10 jaar, stijgen. Dit scenario kan optreden als we toch ineens veel olie / gas gaan vinden of wanneer we in staat zijn op korte termijn geheel onafhankelijk te worden van olie/gas voor onze elektriciteitsproductie.

Scenario 2

De elektriciteitsprijs gaat steeds harder stijgen vanwege de sterk stijgende olieprijs en de daaraan gekoppelde gasprijs. Deze stijging wordt veroorzaakt door het peak-oil probleem en zal zeer lang durende effecten hebben. In de berekening voor scenario 2 ga ik ervan uit dat de prijzen gemiddeld met 14% per jaar gaan stijgen.

Terugverdientijd

Voor de berekening van terugverdientijd van de investering in een PV systeem ga ik uit van de volgende aannames:

Prijs / Wp € 5
factor Wp : kWh 0,9
PV Systeem 2500 Wp
Opbrengst kWh 2250 kWh
Investering € 12500
Huidige elektriciteitsprijs € 0,20

Grafiek Besparing PV systeem 2500 Wp

Zoals te zien is in bovenstaande grafiek zit er een groot verschil tussen scenario 1 en scenario 2 op de langere termijn.

De uiteindelijke besparing op de elektriciteitskosten is in scenario 1 meer dan 2x zo hoog dan de investeringskosten. In scenario 2 is dat zelfs 7x zo hoog.

Verder blijkt uit de grafiek dat het PV systeem zichzelf ruim voor de gegarandeerde levensduur van 25 jaar terugverdient heeft.

  Jaarlijkse stijging elektriciteitsprijs Terugverdientijd Netto kosten besparing na 25 jaar
Scenario: 1 7% 16 Jaar € 15.962
Scenario: 2 14% 12 Jaar € 68.933

Zelf uitrekenen

Voor diegene die zelf willen uitrekenen hoe lang het duurt voordat hun (toekomstige) PV installatie is terugverdient staat hieronder de spreadsheet met data die ik gebruikt voor bovenstaande berekening.

De orginele spreadsheet is in OpenDocument formaat en kan o.a. ingelezen worden door het gratis verkrijgbare openoffice.org pakket.


Doe't legaal. Neem OpenOffice.org

Voor diegene die geen openoffice.org kunnen installeren heb ik de spreadsheet ook in excel formaat opgeslagen. Hierbij kan wat opmaak informatie verloren zijn gegaan.

Gerelateerde artikelen

118 Reacties to “De terugverdientijd van zonnepanelen”

  1. Menno Says:

    Ik meende ergens gelezen te hebben dat de energiekosten voor particulieren dit jaar al met zo’n 17% zullen stijgen. Dit zal dan een gecombineerde gas/electra berekening zijn, maar toch.

  2. jeroen Says:

    De prijsstijging in 2006 (1e en 2e kwartaal) in dit artikel komen van het centraal bureau van de statistiek (cbs). Het zou kunnen dat de aangekondigde prijsstijging hierin nog niet verwerkt is. Dat bevestig alleen nog maar mijn vermoeden dat scenario 2 steeds meer dichterbij komt…..

  3. Sad Says:

    Jeroen, wat is PV?

  4. jeroen Says:

    Sad, PV staat voor Photo-Voltaic. Oftwel een zonnepaneel die zonlicht direct omzet in elektriciteit. Dit in tegenstelling tot een zonnecollector. Deze gebruikt de warmte van de zon om bijvoorbeeld water op te warmen. Meer informatie over PV kun je vinden op: http://nl.wikipedia.org/wiki/Zonnepaneel of op http://en.wikipedia.org/wiki/Photovoltaics (engels).

  5. polderjongen Says:

    Die zonnepanelen verdienen zichzelf terug of niet, so what. Als ze het maar goed doen. PFIXX/Karwei rekenden met een extreem positief scenario van 16 procent elektra stijging per jaar (i.p.v. het m.i. realistischer scenario van 10 procent, misschien toch te hoog), en komen dan al snel op een prijs van dik in de 8 euri per kWh in 2030. Zie mijn grafieken op Polder PV:
    http://www.polderpv.nl/nieuwsPVactueel.htm#27juli2006Karwei_aanbieding
    Hoe graag ik dat ook zou willen, het is zeer de vraag of “de politiek” dat er op aan zal laten komen, want lang, lang daarvoor al, is de pleuris hier dan al uitgebroken. Dat is niet “te verkopen”. Dus of het gaat gebeuren, met zéér ongewisse resultaten, of de politiek kiest een andere weg, en dan moet je niet gek staan te kijken als hier binnen 10 jaar zo’n k…e kerncentrale staat en de elektraprijs kunstmatig omlaag gaat drijven. Gedoopt door de dochter van Van Geel. Nooit de sociaal-politieke randcondities uit het oog verliezen, niemand kan ook maar 2 jaar in de toekomst kijken. Energie is een extreem dynamisch fenomeen geworden, en de wereld zou er wel eens heel erg anders uit kunnen zien over slechts een paar jaartjes. Mijn zonnepanelen doen het dan nog. Wat we voor de teruglevering zullen krijgen, is echter heel erg diep in het koffiedik kijken, en geeft geen enkele garantie op de natte dromen die mensen hierover regelmatig hebben (hoe graag ik dat ook zou zien).

  6. http://waterstof.web-log.nl Says:

    Ook de prijs van kernenergie zal gaan stijgen. De voorraden uranium zijn zeer beperkt. Zeker als china tientallen kerncentrales gaat bouwen.

    Danny ook tevreden lid windvogel!

  7. jeroen Says:

    Danny, ik ben het helemaal met je eens. Er is maar een ECHTE oplossing voor ons energie probleem: Duurzame Energie in de vorm van Windmolens, Zonnepanelen (werken ook prima in Nederland), Zonnecentrales op zeer zonnige plekken (Zuid-europa, Afrika) en waterkracht centrales. Bij elkaar kun je hiermee veel meer energie opwekken dan we jaarlijks nodig hebben. Geen problemen meer met afhankelijkheid naar spaarzame en EINDIGE brandstoffen zoals olie, gas, uranium, etc..). Geen CO2 uitstoot meer en een oneindige energiebron (teminste voor de komende 5 miljard jaar….) in de vorm van de Zon. Waarom wachten we met het benutten van deze kernfusie bron (de zon) die al een paar miljard jaar betrouwbaar zijn werkt doet.
    Mooi site overigens: http://waterstof.web-log.nl

  8. polderjongen Says:

    Helemaal eens met Jeroen (dacht dat ik dat al door had laten schemeren), maar gratis “overvloedige hoeveelheden (duurzame) energie uit het stopcontact”: FORGET IT BUT. Zolang er hopen politici en grijpgrage ambtenaren rondlopen op deze aardkloot, zal ALLE energie flink beprijsd blijven worden, omdat energie politiek is en politiek blijkbaar (HELAAS) om geld blijkt te draaien. Geld = macht = politiek.

    Dus ZELFS al geeft onze zon al die energie gratis weg, die energie in de vorm van zonnestroom, concentrated solar power stroom, windenergie of golfslagenergie “gratis” of “voor afbraakprijzen” (“to much to measure”) uit je stopcontact te krijgen, zal een heidense klus worden en is sowieso niet wenselijk. Want: goedkope energie bevordert verspilling, en dan is het water naar de zee dragen een van de meest voorkomende menselijke activiteiten aan het worden…..

  9. jeroen Says:

    Polderjongen, ik denk dat we het helemaal eens zijn. Het zal een heidense klus worden om volledig om te schakelen naar duurzame energie. Echter het is wel NOODZAAK als we straks nog betaalbare elektriciteit uit ons stopcontact willen krijgen. Met peakoil om de hoek is de kans zeer groot dat de olieprijs met een factor 3-10 gaat toenemen. Aangezien we nog grotendeels onze elektriciteit conventioneel opwekken zal dit ook een zeer grote impact hebben op de elektriciteitsprijs. Alleen duurzame energie bronnen kunnen deze zeer negatieve spiraal stoppen. Maar dan moeten we NU wel als een speer gaan investeren in duurzame energie opwekking. Waarschijnlijk gaan we het op de korte termijn niet halen omdat peakoil te dichtbij is en omschakeling kost tijd. Die tijd kunnen we alleen overbruggen als een ieder fors gaat bezuinigen op zijn energie verbruik. En dan moet we niet met tussen oplossingen gaan komen die niet gaan werken (CO2 opslag, kolen centrales, kern centrales). Als Nederland het goed zou aanpakken dan zouden we energie exporteur kunnen worden in Europa door enorm grote hoeveelheid wind-energie die we kunnen vangen in onze Noordzee. Waarom worden onze aardgas baten niet structureel geinvesteerd in het opbouwen van een gigantisch windpark ver in de Noordzee (> 60 km van de kust) waar de windmolens 95% van de tijd op vol vermogen draaien en niemand er last van heeft. Als we dit in Europa combineren met PV, waterkracht en CSP dan kunnen we een duurzame en betrouwbare energie voorziening opbouwen. Als je het op grote schaal aanpakt dan waait het altijd wel ergens en is er altijd wel ergens zon. De overcapaciteit kunnen we dan via HVDC lijnen verdelen over europa. Het is tijd voor AKTIE, want een energie crisis staat al om de hoek te wachten…..

  10. SolarRecycle Says:

    Ik vind de berekening voor de terugverdientijd wel wat kort door de bocht.
    Laten we niet vergeten dat als ik mijn “investering” van 12.500 op een bankrekening zet (tegen 5 % rente), ik na 10 jaar al 16.288 Euro heb…
    Na 25 jaar is dit zelfs gegroeid naar 33.864 euro.
    Nou hebben we ook nog zoiets als inflatie (Geldontwaarding), dus dat remt het verschil weer een klein beetje…

    Als je het geheel realistisch door rekent, zal SolarEnergy ‘iets’ voordeel opleveren (maar dan moet je geen flinke hagelbui krijgen die een aantal panelen sloopt o.i.d.)..

    Toegegeven: Het is verslavend leuk om onafhankelijk te zijn van een energieleverancier, en het is nog goed voor het milieu ook !!!

    Als je ‘snel’ wilt besparen, kijk dan eens naar een zonnecollector (Die kun je al binnen 6 a 88 jaar terugverdienen omdat het rendement veel hoger ligt…..

  11. SolarRecycle Says:

    Herstel…. 6 a 8 jaar bedoelde ik ;-)

  12. polderjongen Says:

    Jeroen: ik heb het helemaal met je eens, maar ontwikkelingen gaan niet vanzelf, die moeten afgedwongen worden, en dat kost massieve hoeveelheden energie. Zeker in het onwillige Nederland wat liever energie zuipt dan een paar opcenten aan duurzame energie te besteden, laat staan zelf te besparen.

    SolarRecycle: elk scenario wordt door zijn aannames bepaald. En aannames worden ook weer door de geschiedenis achterhaald. Zoals die hagel: schei uit, die dingen worden verplicht getest, gebeurt niks mee. Afvoeren. “Onafhankelijk van energieleverancier” = foute voorstelling van zaken (ook hardnekkig volgehouden door Karwei met die aanbieding). Afvoeren. “Goed voor het milieu”. Kan ik niks mee. Je zou ook net zo stellig kunnen beweren dat elke menselijke (“verstorende”) activiteit “slecht” is “voor het milieu”. Begin eerst met jouw definitie van “milieu”. Twijfelaartje, mag blijven staan. “Terugverdienen”. Schei uit met dat verhaal, niemand (particulieren) wordt RIJK van zonnepanelen, je buffert gewoon je energierekening met “gestolde zonnestroom”. Terugverdienen is voor EZ mietjes. Afvoeren.

    Klaar? Nee hoor, we zijn pas begonnen met zonnestroom. I love it (70 procent zelfvoorzienend, netgekoppeld).

  13. jeroen Says:

    polderjongen, ik denk dat de terugverdienfactor wel degelijk belangrijk is. De meeste mensen zijn zichzelf nog niet zo bewust van de enorme energie crisis die om de hoek staat te wachten. En wachten dus gewoon af (totdat het te laat is). En dan hebben we het nog niet eens over “global warming” die als een volgende ramp op ons staat te wachten… Bovenstaande berekening laat zien dat PV nu al rendabel is en dat het zichzelf automatisch terugverdient. Sterker nog, op de langere termijn is het een van de beste investeringen die je kunt doen. Het is dus zaak om NIET af te wachten maar nu als een speer te investeren in Duurzame Energie. En je kunt eenvoudig bij jezelf beginnen middels PV, zonnecollectors, bezuinigen, etc… Ieder: Kijk maar eens rond op OliNo site voor tips.

  14. stijntje Says:

    Volgens mij mis ik hier nog de (ongeveer 10 jaarlijkse) vervangingskosten voor de omvormers in de berekeningen.

  15. jeroen Says:

    Daar zit wat in. Ik heb deze inderdaad niet meegenomen in de berekening. In de periode van 25 jaar kun je verwachten dat ze 1x vervangen moeten worden. Aangezien ze maar een klein deel uitmaken van de totale investering verwacht ik niet dat dit een grote invloed heeft.

  16. Niels Says:

    Is het mogelijk om het Excel bestand hier beschikbaar te stellen, zodat mensen deze kunnen downloaden en er mee testen wat hen eea oplevert?

    bvd.

  17. jeroen Says:

    Niels, goed idee. Ik heb de spreadsheet inmiddels beschikbaar gesteld. Veel reken plezier.

  18. Niels Says:

    Jeroen, dank je wel, maar helaas kan ik ODS niet openen op de werkplek :o(((((

    is het mogelijk alsnog een Excel variant beschikbaar te stellen?

    m.vr.gr.
    orienterende PV-eigenaar ;o)

  19. jeroen Says:

    Niels, ik zal kijken of ik het document kan opslaan als excel formaat. Maar ik vrees dat er dan wel (opmaak) informatie verloren kan gaan. Ik laat het wel ff weten. Kun je op je werk geen openoffice installeren? Deze is gratis op internet te downloaden en geheel legaal.

  20. jeroen Says:

    De spreadsheet is inmiddels ook als excel formaat beschikbaar.

  21. Niels Says:

    Hartelijk dank Jeroen,
    ik ga eens spelen en kijken of ik het financieel kan bekostigen (na aanschaf van een nieuwbouwwoning)….

    Hopelijk komen de politieke partijen met gunstige actie-programma’s voor duurzame energie e.d.
    dat wordt wachten tot 22 november helaas….

  22. polderjongen Says:

    Hoi Niels

    Nou, “actieprogramma” klinkt mij te veel als “effe snel scoren, plukken, en wegwezen”. Werkt niet, is dodelijk voor investeringsbereidheid die door Jopie Wijn en zijn EZ lakeien door het riool is gespoeld. We hebben een DEGELIJKE, langjarige regeling a la EEG (BRD) nodig, waarin GROEN voor GRIJS als uitgangspunt geld, en niet het marktfetisjisme van EZ en de huidige, kapot geamendeerde wrakke Elektriciteitswet, waar alleen de juristen bij de netbeheerders van staan te soppen.

    Ergo: liever iets langer wachten tot superdegelijke wetgeving (vertalen dat EEG en UITVOEREN), dan effe het zoveelste rampregelingetje in elkaar fietsen. Dat is VRAGEN om moeilijkheden, zoals de MEP ellende heeft laten zien.

  23. Niels Says:

    Ik zie dat ik nog enkele honderden verlof-uren heb… zit er ernstig over te denken om deze uit te betalen en de eerste 3 panelen te bekostigen….

  24. Bianca Says:

    Valt me op dat er aan een andere oplossing nauwelijks aandacht wordt besteed. Die TV kan ook af. Die vaatwasser, is dat echt nodig? Overal de lichten aan, een magnetron, oven, pc, nog een tv , nog een PC….en het kinderspeelgoed, moet dat nou zonodig electriciteit vreten? Eigenlijk moet de energieprijs nog veel hoger worden willen we eens een keer ophouden met het te verspillen. Beste zou zijn gewoon op ransoen ,net als men doet met het water in Brazilie en Australie.

  25. polderjongen Says:

    Geheel eens met Bianca. Lang voordat we zonnepanelen kochten, was ons elektraverbruik (wat sowieso altijd al veel lager lag dan een gemiddeld vergelijkbaar huishouden), gedaald naar 1.100-1.200 kWh/jaar. We houden nu een paar honderd in de plus over die we met windenergie door onze duurzame energieboer op het net laten zetten. Alle verduurzaming zou bij iedereen met besparing dienen te beginnen, anders is het water naar de zee dragen.

    En vooral uitermate kritisch zijn en blijven met wat voor “elektrisch spul” je het huis binnenhaalt. Voorkomen is beter dan genezen. Wij hebben geen onnodige sluipverbruikers in huis (als je de koelkast niet als “onnodig” beschouwd, is een zeer zuinig Energie+ label model). Enige wat over blijft is de mechanische ventilatie op basisstand. Moet ik nog eens bij de verhuurder een DC-variant voor zien te krijgen. Zal niet meevallen, als er al aan te komen is.

  26. R-P Says:

    Heb niet alle berichten gelezen, maar kom toch een stuk slechter uit dan het rekenvoorbeeld.

    ~4,5 jaar operationeel 556Wp systeem.
    1500kW opgewekt. (Netto 4 jaar, inverters zijn o.a. teruggeweest naar Philips)

    Zit dus aan een factor 0,7 opbrengst, helaas geen 0,9.
    Ondanks subsidie van 89%, heb ik met de huidige 20ct prijs zo’n 300 euro ‘verdient’ (dus eigenlijk maar 250 euro of nog iets minder, is niet al 4 jaar 20ct/kWh…). Aanschaf was tegen de 500.
    Na 1/5 van de gegarandeerde levensduur (20 jaar meen ik) heb ik pas 1/20e van de (totale door mij+overheid betaalde) aanschafprijs terugverdient.

    Ergo: hoe later je koopt, hoe meer kans op terugverdienen je hebt… :)

    Net nieuw huis gekocht, bestaande (ingebouwde) koelkast gaat er als eerste uit: dat ding staat bijna continu te loeien! Lekker de A+ koelkast uit ons oude huisje mee. Daarna alle gloeilampen eruit (o.a. een 300W spot heb ik er al afgegooid…)
    Bruintje trok het helaas niet om AEG-compressor-wasdroger te kopen, dus da’s een normale geworden (gebruiken droger sowieso zo weinig mogelijk).

    Dan ook nog een vraag: hoe panelen te plaatsen op een SCHUIN platdak (mastiek achtig spul, daar passen de ConSole’s niet op, hoek ~22 graden en op het zuiden gericht! Klinkt goed, nu alleen de bevestiging nog, bij voorkeur niet DOOR de dakbedekking heen…) Ideeen???

  27. Jeroen8 Says:

    R-P

    Indien optimaal geplaatst, op het zuiden en een optimale hellingshoek, hebben de meeste PV panelen een opbrengst factor tussen de 0,8-0,9.

    Staan de panelen bij jou ideaal? Heb je last van schaduwval op de panelen?

    Je zou het rekenmodel, wat je onderaan het artikel kunt downloaden, kunnen gebruiken om uit te rekenen hoelang je terugverdientijd is in jouw situatie.

    In je eigen voorbeeld ga je ervan uit dat de prijs van elektriciteit constant is. Dit is in de praktijk niet het geval. De afgelopen 10 jaar is de prijs gemiddeld genomen met 7% per jaar gestegen. Het rekenmodel houdt hier ook rekening mee.

  28. Jeroen8 Says:

    Op de SBR site staan een aantal montage voorbeelden voor PV panelen op schuine daken.

  29. R-P Says:

    Thanks voor je antwoorden.

    Ik denk dat ik voor mijn schuine dak er niet aan ontkom om door het mastiek te boren/schroeven, maar ik maak me ernstig zorgen om de waterdichtheid na deze actie… De voorbeelden zijn voor een nog te bouwen dak of voor pannendaken. Enige constructie die ik nog kan verzinnen is aan de zijmuren van het huis… Maar is erg duur/omslachtig/etc.
    Overigens had ik inderdaad met je link bepaald dat 22 graden op het zuiden binnen de 95% valt, dus vandaar het ‘klinkt goed’ commentaar :)

    Mijn huidige setup is precies zuid, met ConSole’s, dus 25 graden hellingshoek. [URL=http://www.beldezon.nl/informatie/download/console.pdf]ConSole[/URL] Schaduw is, volgens mij, verwaarloosbaar. Oost en west is vrij zicht, Zuid is zelfs in de winter vrij genoeg. (paneel 2m voor de andere 3(advies 1,2m) en schoorsteen (1,40m hoog) is 7m verderop). Misschien zijn de panelen wat minder van kwaliteit… Haal eigenlijk nooit >500W.

    Zal het rekenmodel nog eens invullen!

  30. polderjongen Says:

    Hoi Jeroen

    Heb even naar je spreadsheet gekeken. Je gaat daar in cel C2 uit van een nominale opbrengst van 0,9 kWh/Wp per jaar. Is onrealistisch hoog als je naar gemiddelde opbrengst in Nederland kijkt. In de KUSTregio halen we inderdaad makkelijk die opbrengst bij optimaal (!) georienteerd systeem met 36 graden hellingshoek op zuid en SCHADUWLOOS (!). Ik heb vanaf 2002 gemiddeld 0,949 kWh/Wp gehaald, zelfs met 30 graden hellingshoek en tijdelijke beschaduwing van 4 panelen in hartje winter, 7 km. vanaf de Zuid-Hollandse kust. Echter, voor Nederland geldt gemiddelde van 0,8, sommige bronnen hanteren zelfs nog lager (belachelijk laag getal van SenterNovem in CBS statistiek 2005, 0,7…).

    Voor mensen die ver van de kust wonen dien je dus in cel C2 een lager getal in te vullen, en dan komt die grafiek er alweer iets anders uit te zien.

    In de informatica geldt dan ook: junk in, junk out. Niet dat je invoer “junk” is, maar let s.v.p. altijd op dit soort gifaddertjes. Die fout heeft Karwei vorige zomer een levensgrote kater bezorgd, omdat ze niks snapten van die foute berekeningen van PFIXX…

    Verder niets dan lof uiteraard. Klasse pagina (zoals heel OliNo…)!!!

  31. Roel Says:

    Ik mis in de discussie hierboven:

    1. aanschaf middels hypotheek maakt dat de rentekosten via de belasting aftrekbaar zijn!
    2. de schuld die je aangaat door de investering via een (extra)hypotheek te doenwordt door de inflatie elk jaar kleiner met zo’n 2,5 %
      ( via de overwaarde van je huis kan je gemakkelijk een aflosvrije extra hypotheek krijgen zonder dat je naar de notaris hoeft)

    Na 10 jaar is dus nog slechts 0,975^10=0,77 van de schuld over
    na 20 jaar 0,975^20=0,60
    na 30 jaar 0,975^30=0,47

    Dus zonder iets te doen is na 30 jaar meer dan de helft van de schuld al afgelost!!

    1. Hopelijk zal het nieuwe kabinet de MEP subsidie weer herstellen, deze subsidie was 10 jaar lan E 0,097 cent pet geproduceerde kWh voor max 3000 kWh per jaar.
  32. polderjongen Says:

    Roel: je haalt twee dingen door elkaar. MEP had geen limit voorzover mij bekend. Elke kWh die op het net werd gezet moest 9,7 cent over betaald worden (maar alleen als de hele papierwinkel op orde was en je jaarlijks inschrijfgeld aan EnerQ betaalde….). Die 3.000 kWh grens was voor alle andere “gevallen” die nooit MEP aanvroegen, er geen behoefte aan hadden (teveel gezeur), etc. Onder de 3.000 salderen voor “de volle mep” (een andere “mep”, nl. de totale variabele kWh kosten, ongeveer 20 eurocent/kWh dus). Boven de 3.000 breekt de pleuris uit en krijg je volgens de letter van de nieuwe Beleidsregel (NMa) helemaal niks en bij pech zelfs bijbetalen aan netbeheerder…

    MEP is door popiejopie dichtgegooid en ik wil beiden niet meer terugzien. Slechts onder 1 voorwaarde: marktwetten overboord kieperen en het EEG uit Duitsland overnemen. DAT werkt! 20 jaar invoeden voor 49 eurocent/kWh, te betalen uit een universele opslag van de kWh prijs, volledig buiten de Staatsbegroting om en onder controle te incasseren door de netbeheerders. Dan hoef ik verder geen cent subsidie.

  33. Wim van Daalen Says:

    Jeroen,
    Wij zijn sinds kort medeeigenaar van een appartementenkomplex dat nog gerealiseerd moet worden.
    Het heeft een dakoppervlak van +/- 2000 m2 Bruto
    Hoeveelvermogen aan zonnepanelen zou hierop geinstalleerd kunnen worden?
    Ik wil dit bij de toekomstige vereniging van eigenaren aankaarten.

  34. Jeroen8 Says:

    Wim, gaat het om een schuin dak of een plat dak?

    Indien het gaat om een plat dak dan moet je ermee rekening houden dat de rijen van panelen voldoende ver van elkaar staan zodat ze geen schaduw op elkaar werpen. De vuistregel hierbij is dat de afstand tussen de panelen 2 x de hoogte van de panelen is. Zie ook het artikel “1500 Watt aan Zonnepanelen”.

    Effectief hou je op een plat dak ongeveer 1/3 van je oppervlakte over voor zonnepanelen. Uitgaande van een effectief oppervlakte van 666 m2, panelen van 125 Wp per stuk met ieder een oppervlakte van ongeveer 1 m2 kom je dan uit op ongeveer 83.000 Wp aan vermogen. Hiermee kun je op jaarbasis ongeveer 74.000 kWh aan elektriciteit opwekken.

  35. JeroenH Says:

    83000Wp?!? Dat kost een lieve duit, uitgaande van € 5 / Wp (zou haalbaar moeten zijn bij een dergelijke grootte, waarschijnlijk zelfs minder) zou dat ruim € 400000 kosten… Dat is een forse investering. Als je uitgaat van een gemiddeld verbruik van 3500kWh per jaar zou je daarmee 21 huishoudens van elektriciteit kunnen voorzien. Als je de bewoners er van zou kunnen overtuigen hun huishouden energiezuinig in te richten natuurlijk nog veel meer!

  36. polderjongen Says:

    Als ik Wim van Daalen was, zou ik inderdaad eerst maar in termen van besparing denken, dan de zonnewarmte eerst eens gaan benutten voor het complex met zonnecollector panelen (warmte is de allergrootste milieu/economische post op het energiebudget), en dan kunnen er vast nog wel een paar rijtjes fotovoltaïsche zonnepanelen bij “voor de leut”. In die volgorde.

    Eerst EZ eventjes aan de “feed-in” helpen voordat je “groot” gaat denken, anders voorzie ik hele grote drama’s…

    (lees maar eens iets over 3.000 kWh grens en dat soort ongein…)

  37. Johan Says:

    Hier vergeten ze wel te vermelden dat je op uitgegeven bedrag dus ook geen rente meer ontvangt. Reken eens uit als je dit bedrag goed investeerd hoeveel rente je dan misloopt. Moet je ook meerekenen in de aankoopprijs.
    Moest er echt aan te verdienen vallen dan zouden de grote bedrijven overal vol leggen, die kopen ze dan ook nog aan meer dan de helft goedkoper dan wij. Reken dan nog dat een inverter maar gemiddeld 15 jaar mee ga… moet er weer veel zonuren zijn tegen dat die weer terug verdient is.
    Heb er zelf ook liggen, maar dan meer als hobby.

  38. JeroenH Says:

    Hier vergeten ze wel te vermelden dat je op uitgegeven bedrag dus ook geen rente meer ontvangt. Reken eens uit als je dit bedrag goed investeerd hoeveel rente je dan misloopt

    Dat is vrij logisch, je ‘rente’ (geld wat je krijgt voor de opgewkete kWh’s) telt niet automatisch op bij je ‘kapitaal’ (de PV-installatie). Als je het wil vergelijken met een investering zul je de rente moeten afromen, dus niet bij het kapitaal optellen.

    Moest er echt aan te verdienen vallen dan zouden de grote bedrijven overal vol leggen

    Zo werkt het helaas niet beste Johan. Elektriciteit die wordt opgewekt met fossiele brandstoffen heeft vel externe kosten. Kosten van o.a. milieuvervuiling (met als gevold o.a. medische kosten), oorlogen in het midden-oosten, mogelijk klimaatverandering, etc. Deze kosten betalen wij met zijn allen, ondanks dat ze niet bij de prijs van een kWh zitten.

    Bij duurzame bronnen hebben geen of minder externe kosten, en daardoor in eerste instantie een hogere aanschafprijs. Maar doordat de externe kosten veel lager zijn of er niet zijn, kunnen de totale kosten toch lager zijn. Het vergt echter wel een langetermijn-visie om dit concept te begrijpen.

    Heb er zelf ook liggen, maar dan meer als hobby.

    Een leuke en nuttige hobby :-)

  39. mvdsteen Says:

    De overheid stelt steeds al leidraad: “de vervuiler betaalt”, en dus zouden alle maatschappelijke kosten ook in de prijs van de fossiele brandstoffen moeten zitten. Dit zitten ze echter niet, zoals Lucas Rijnders ook stelt in dit artikel in hoofdstuk “Technisch Potentieel in Nederland”.
    Verder zijn er grote bedrijven die wel hun daken vol-leggen met zonnepanelen; kijk maar naar het voorbeel van Google. Eerlijkheid gebiedt wel te zeggen dat ze subsidies ontvangen, maar toch is het nuttig.

  40. mvdsteen Says:

    @ Johan
    Vandaag gezien op deze website:
    De plannen passen in de trend van duurzaam zaken doen die momenteel onder grote bedrijven heerst. In de VS zetten Google, Microsoft en Yahoo serverfarms aan de Columbia-rivier in Oregon neer vanwege de beschikbaarheid van goedkope windenergie. Ook Googles datacentrum aan de Eemshaven zal zijn stroom gedeeltelijk uit windmolens halen. Intel draagt ondertussen zijn steentje bij in de vorm van onderzoek naar energiezuinige serverprocessors, en het zogeheten Green Grid-consortium, waarin een aantal grote technologiebedrijven samenwerkt, bouwt aan standaarden voor efficienter stroomverbuik in datacenters. Uiteraard is deze groene trend ook een ordinaire geldkwestie: de stookkosten van grote organisaties zouden volgens Gartner in 2011 op kunnen lopen naar een derde van het it-budget.

  41. hans Says:

    we moeten alle lampen verwisselen in spaarlampen en wat minder tv kijken, computeren etc, we kunnen ook gaan fietsen en zien hoe mooi de natuur is in plaats van tv kijken. Als we altijd tv kijken computeren etc zien we misschien nooit meer de natuur terug.
    door de vervuiling van de centrales en de vervuilling van de auto’s, vrachtauto’s die bijna voor niks rijdenm stop alles maar in schepen die vebruiken wel veel olie ,maar vergeleken de tonnage is dat een groot verschil vergleken de vracht wagen.
    een schip van 2500 ton ;moet een vracht wagen wel 100 keer voor rijden en het schip doet het in een keer.
    en die vrachtwagens staan groot en deels van de rit in de file.
    dus doe zuinig aan en geef geen keer extra gas want als iedereen dat zal doen??? dan word het een bende hier op de wereld en we kunnen nergens anders wonen.!!

  42. Jos Says:

    Ik heb jouw spreadsheet eens bekeken en wat mij opviel was dat je er vanuit gaat dat er geen inflatie is. In plaats daarvan kan je beter rekening houden met de contante waarde en dus de netto contante waarde uitrekenen van de cashflows van een x aantal jaren. Als je dan rekening houdt met 4% rente kom ik uit op de volgende terugverdientijden:

    -Ruim 20 jaar bij een jaarlijkse stijging van 7% en een energieprijs van €0,20.

    -Ruim 13 jaar bij een jaarlijkse stijging van 14% en dezelfde energieprijs.

    Ik heb voor 4% gekozen omdat 4% al gemakkelijk gehaald kan worden met sparen.

    Neem eens contact met me op als je meer wilt weten! Ook kan ik dan mijn spreadsheet opsturen.

    Groeten Jos

  43. dominiek.decrem@akzonobel.com Says:

    kan jij mij de gegevens geven van de leverancier die maar € 5 aanrekend per geplaatste wp? de goedkoopste die ik gevonden heb is € 5,5 per wp.

  44. jeroen8 Says:

    De panelen heb ik in 2006 aangeschaft bij solar-id. De prijzen kunnen in de tussentijd veranderd zijn.

    Een mooi prijs overzicht van enkele bekende pv leveranciers kun je vinden op de solar website van floris wouterlood.

  45. the future is yours Says:

    Multi-Junction Solar Cell
    The latest multi-junction solar cell technology has been used in these cells which enables more of the solar spectrum to be captured than is the case with conventional silicon solar cells. Each multi-junction solar cell is made of layers with each layer designed to capture one range of wavelengths of sunlight. This increases the number of photons whose band gaps are matched and so more sunlight is absorbed and converted into electric current increasing overall efficiency.

    For example, if silicon is alloyed with carbon in a layer, the band gap increases and more blue light is absorbed. Conversely, if silicon is alloyed with germanium in another layer, the band gap is decreased and more red light is absorbed.

    These new solar cells also use an optical concentrator to increase the intensity of the sunlight hitting each solar cell. More photons of light equals more electricity generated and so efficiency is further increased.

    The US Department of Energy believe that solar cells with such high efficiencies will eventually lead to installation costs of just $3 per watt and generate electricity at a competitive 8-10 cents per kWh. Spectrolab scientists believe that these multi-junction solar cells are capable of even higher efficiencies in the near future.

  46. Frank Says:

    Mooie grafiek, alleen jammer dat je geen rekening hebt gehouden mer rente(verlies), zal ik zelf nog eens uitrekenen.

  47. polderjongen Says:

    Aannames met cumulatieve effecten (met “vaste” uitgangsdata als jaarlijkse prijsstijgings percentages …) blijven gevaarlijk.

    NUON heeft elektra levering basisprijs namelijk ruim 6 procent omlaag gegooid (van 9,88 eurocent per 1 juli 2007 naar 9,27 eurocent per 1 jan. 2008 incl. BTW). Tegelijkertijd is de energiebelasting met zo’n 5% gestegen, waardoor de uiteindelijke prijs inclusief transport, belasting, BTW relatief stabiliseert (transportkosten fluctueren nauwelijks, worden rigide gecontroleerd door de DTe). En verder natuurlijk oplopende verschillen tussen de leveranciers, zodat het heel erg van je eigen contract afhangt (ongunstig: vaste prijs contract, want dan krijg je die vaste prijs al die tijd gesaldeerd, die een tijd later dan bij de start ongetwijfeld lager zal liggen dan de mogelijk (!!!) gestegen “marktprijs” van het variabele alternatief….

    Reken je nooit rijk. Zeker niet met accumulerende terugverdientijd grafieken. En al HELEMAAL NIET in ons bizarre, “geliberaliseerde” poldermoeras…

    Die 7% “continu jaarlijkse stijging”, dat moeten we allemaal nog maar gaan zien. Ik wens het iedereen toe, uiteraard. Met name de zonnestroom producenten…

  48. jeroen8 Says:

    Door het verlagen van de variabele tarieven en het verhogen van de vaste kosten kunnen energie bedrijven best mensen aanmoedigen om zuiniger om te gaan met energie zonder dat ze inkomsten gaan verliezen. Tevens kunnen ze mooi reclame maken met hun lage variabele tarieven zonder te melden dat hun vaste tarieven gestegen zijn.

    Deze ontwikkeling is inderdaad ook slecht voor zonnepaneel bezitters. Immers de vaste kosten moet je altijd betalen.

    Is er niet ergens een overzicht op internet waar je kunt zien welke energie maatschappij de laagste vaste kosten heeft?

    Overigens is die 7% stijgen gebaseerd op de gemiddelde prijsstijging die de afgelopen 10 jaar heeft plaatsgevonden.
    In de afgelopen tien jaar is deze stijging ook continue aan fluctuaties onderhevig geweest. De stijging variëren tussen de 0% (1996) en 26% (2001).

    Verder zal de olieprijs op de langere termijn alleen maar blijven toenemen. De meeste analisten zijn er over eens dat we binnen 5 jaar aan het maximum van onze olie productie zitten (PeakOil). De verwachting is de olieprijs dan gemakkelijk kan toenemen naar een bedrag tussen de $300-$600. Op dit moment kost een vat olie rond de $100.

    De verwachting is dan ook dat door de stijgende olieprijzen en de daaraan gekoppelde gasprijzen dat elektriciteit opwekking in Nederland, die nog hoofdzakelijk door fossiel gebeurt, fors gaat stijgen.
    Vandaar dat ik ook gerekend heb met een 14% scenario. We zullen zien wat de toekomst gaat bieden.

    Een ding is zeker, we zullen als een speer moeten overschakelen op een duurzame energie voorziening met een mix van wind, zon, bio -en hydro-energie als we onze toekomst willen veiligstellen.

  49. hansdijkstra@home.nl Says:

    Kan iemand me vertellen hoe het zit met de terugverdientijd als je rekening houdt met de beloofde subsidie van 33 ct per kWh en saldering tot 3000 kWh via je energieleverancier?
    Hoe zit het met die subsidie. Ben je voor 20 jaar verzekerd van die subsidie?
    Is de subsidie geindexeerd voor de komende jaren? Dit lijkt me wel wenselijk als de energie prijzen in hoog tempo stijgen.

  50. mixman_2007@linuxmail.org Says:

    allemaal leuk, maar permanent magnetisme generatoren lijken mij
    veel interessanter.

  51. polderjongen Says:

    hansdijkstra:

    DE instantie die die vragen moet beantwoorden is SenterNovem. Daar zijn ze voor in het leven geroepen. Ik ga in ieder geval niet meer op tien fora gratis extreem complexe antwoorden op ogenschijnlijk “simpele” vragen zitten geven.

    Maar zelfs SenterNovem zal je soms van verkeerde antwoorden voorzien. Hun site is al een paar keer aangepast…

    33 cent is niet vast maar zal per jaar verschillen, grote kans dat ‘ie elk jaar minder wordt en dan moet je maar zien of je zelf naar rato enigzins bijhoudt met je salderingscomponent die afhangt van de situatie. 20 jaar moet zijn 15 jaar. Indexering weten ze vast wel bij ECN: die hebben de basisinfo aangeleverd.

    Boodschap: reken jezelf niet rijk. Het kan tegenvallen.

  52. martijn Says:

    De subsidie geldt voor 15 jaar. Zelf heb ik een terugverdientijd berekend van zo’n 15 jaar. Daarbij ben ik uitgegaan van een lening om de PV aan te schaffen (rente aftrekbaar van de belasting), 60 euro per jaar aan abonnementskosten, subsidie van 170 euro per 600 WattPiek en geen stijging van de electriciteit kosten (als je wil speculeren koop je maar opties olie).

    Al met al heb ik besloten het niet te doen, maar niet vanwege de terugverdientijd. In mijn ogen is het een goede investering, maar wat als je gaat verhuizen…

  53. Cornelis Says:

    De gemeente Sluis in Zeeuws vlaanderen geeft een lening met een half procent rente, tot 10.000 euro bij installeren van zonnepanelen.
    Doen of beter toch maar wachten tot ik spaargeld heb? Ik wil niet meedoen aan de SDE subsidie, ik wil een setje van vier panelen dan is de SDE minder aantrekkelijk.

  54. Cornelis Says:

    Volgens herbergpv
    http://www.herbergpv.nl/?p=226

    worden panelen komend jaar misschien wel 30% goedkoper. Je kunt allerlei rekensommen en scenario’s erop loslaten, maar we kunnen het eens zijn dat panelen zichzelf terugverdienen binnen hun levensduur van 25-35 jaar (zonder subsidie!), dus aan te bevelen zijn als duurzame investering. Met subsidie is het nog beter, maar dan moet je de bureaucratie van de huidige SDE regeling voor lief nemen,

  55. Chris van der Zwaal Says:

    Hallo allemaal,
    Ik zou graag in contact willen komen met mensen die ervaring hebben met het zelf maken van een zonnepaneel.Ik heb reeds 100 cellen in huis. Aanschaf 1,55 Euro per watt…….. Uiteraard komen er nog kosten bij voor het maken van de panelen en dan nog de inverter.Maar al met al moet het toch mogelijk zijn om onder de 3 Euro per watt te blijven.En in dat geval is de terugverdientijd enorm veel korter !

    Groet Chris.

  56. Ben Says:

    Met interesse volg ik de discussie over de terug verdientijd. Ik heb zelf een berekening gemaakt en het grote verschil met bovenstaande berekeningen (voor zover ik het kan zien) is dat er geen rekening is gehouden met de rente verliezen. Kort gezegd: als ik in plaats van het geld investeer in PV panelen, maar het eenvoudigweg op de bank zet levert mijns inziens de bank evenveel rendement (ca 5%) als dat ik kwijt ben aan electriciteit als ik het gewoon koop vanuit het net.
    Ik hou dus mijn geld op de bank, en niet op het dak. Mocht de energieprijs inderdaad hard omhoog gaan dan kan ik altijd nog de investering doen (de panelen worden op termijn waarschijnlijk ook goedkoper per Wp).
    Naar mijn berekening wordt investering interessant als de prijs per Wp ca 2 eur is.

  57. Cornelis Says:

    Hangt er ook van af hoe handig je bent. Installatie kost ook gauw duizend euro. Plus het aanleggen van een nieuwe metergroep in je stoppenkast en vervanging van omvormers. En als je dan ook geld gaat lenen voor aanschaf… ik kwam voor mezelf uit op 9 euro per wattpiek, voor een installatie van 1000 wp.
    Dat is dan all-in. Dat haal je er wel uit als de installatie 35 jaar mee gaat, de elektraprijs blijft gewoon stijgen. Maar veel mensen zullen gewoon blijven wachten tot het goedkoper wordt, dat is een feit.

  58. Dick van Reems Says:

    Terugverdientijd van Zonnepanelen.
    Heb je wel eens afgevraagd wat de terugverdientijd van bv een auto is? of een tv o.i.d.

  59. Chris van der Zwaal Says:

    Ik weet niet goed hoeveel mensen er handig genoeg in zijn om zelf pv-panelen te maken. Maar als je dat kan kan je ze zeker plaatsen. Bovendien hoef je geen extra groep in je stoppenkast te plaatsen zolang je onder de 600 watt blijft, deze 600 watt zijn (voorzover ik weet ) PER Groep. Dus kan je meerdere keren 600 watt aansluiten.Stel dat je op E 2,50 per watt uitkomt.Wat zou dan de terugverdientijd worden…. Heb trouwens net een adresje gevonden waar ik cellen kan kopen voor E 1,00 per watt…..

  60. Cornelis Says:

    Welk adresje? Je maakt ons nieuwsgierig Chris. Zou je het hier kunnen posten?
    En 1 euro per wattpiek? Das ver beneden marktprijs. Kun je daarmee ook grote systemen aanleggen?

  61. Chris van der Zwaal Says:

    Hallo Cornelis,
    Dat adresje is in de VS ,ik ben er via ebay.com op gekomen. Kijken bij “solar cells” ,op het ogenblik al ver naar achteren op de lijst ;de verkoper heet “lifestylephoto”. Met hem heb ik contact over cellen die op gedeeltelijke strings zitten,(daar zit dus extra werk aan )deze kan ik voor ong. E1,00 per Watt krijgen.Ik zit op foto’s daarvan te wachten. Als je op “new solar cells” zoekt kom je snel bij verkoper “rebeccai0904″, die biedt momenteel evergreen cellen aan voor $295,95 per 100 cellen van 1,75 Watt.
    Ik ben overigens aan het proberen in China rechtstreeks van de fabriek cellen te kopen,maar dan moet ik er wel 10000 ineens kopen.Ik weet nog geen prijs,maar ik heb nu wel al een contact waarmee ik bezig ben.Mochten er meer mensen geinteresserd zijn hierin dan kunnen we samen doen en dan durf ik het risico wel aan om er 10000 te kopen……. Volgens mij is het zelf maken echt niet zo moeilijk. Het hoeft ook allemaal niet zo optimaal te zijn. Dat wordt volgens mij ruimschoots gecompenseerd door de lage prijs. Stel nou dat het mogelijk is een paneel te maken voor onder de E 2,00 per watt,dat zou toch heel mooi zijn ! Je hebt verder alleen nog de inverter nodig. Maar ook daarvoor wil ik op zoek gaan in China….. Ik zie je vraag nog staan of je er grote systemen mee kan aanleggen,nou via ebay kan je volgens mij makkelijk voor 2000 Wp kopen, en tja als ik er 10000 kan krijgen,dat is toch een slordige 20kWp…….

  62. Chris van der Zwaal Says:

    Het zelfbouw zonnepaneel-project is op gang aan het komen.Ik heb mijn eerste proefpaneeltje gemaakt : 12 cellen , 1,75 Wp per cel. Dus theoretisch 21 Watt. Eergisteren in het zonnetje 15,5 Watt gemeten (dus achter het glas;het glas houdt 10% tegen….) Dit is dus bij lage zonnestand, en ik verwacht hoogzomer toch wel richting 18 Watt te kunnen komen. Dit alles betekent dat ik richting E 1,20 per Wp aan het gaan ben……. op wat voor terugverdient zou je nu uit kunnen komen ?

    Ik ben een website begonnen (is nog heel erg in wording) waar ik op beschrijf hoe ik het allemaal aanpak.Mijn plan is om uiteindelijk zo gedetailleerd mogelijk een bouwbeschrijving te maken zodat een ieder die het wil proberen mijn ervaringen kan gebruiken.

  63. Chris van der Zwaal Says:

    Oh ja de website : http://doctersnuggles.come2me.nl/938598/eerste-experiment

  64. RvdBrink Says:

    Jeroen,

    Zelfs met een structurele prijsstijging van 14% kom je pas na 12 jaar in de plus. In het bedrijfsleven zou dit veruit onacceptabel zijn qua investering. Daarbij ben je zelfs nog één belangrijk aspect vergeten: de rente. Als je dezelfde investering op een spaarrekening zou zetten, zou je na vijftien jaar bij 4% rente

  65. RvdBrink Says:

    Jeroen,

    Zelfs met een structurele prijsstijging van 14% kom je pas na 12 jaar in de plus. In het bedrijfsleven zou dit veruit onacceptabel zijn qua investering. Daarbij ben je zelfs nog één belangrijk aspect vergeten: de rente. Als je dezelfde investering op een spaarrekening zou zetten, zou je na vijftien jaar bij 4% rente over 12.500 euro zo’n slordige 10.000 euro verdiend hebben. Deze moet je in je berekening wel meenemen. Wat weer een dramatisch gevolg heeft voor je terug verdientijd heeft. Daarbij komt nog dat in de komende 15 jaar de techniek natuurlijk niet stil staat, waardoor binnen 12 jaar de huidige pv techniek achterhaald is en er veel aantrekkelijker systemen beschikbaar zullen zijn. Ik ben zelf bezig met een terugverdienmodel voor een warmtepomp, helaas, het zelfde verhaal. Naar mijn idee zal de terugverdientijd van welk alternatief dan ook nooit boven de vijf jaar moeten uitkomen, mét inachtneming van rentederving. Ook al gaat een systeem 4x zo lang mee (technische levensduur). Graag hoor ik hoe anderen hier tegenaankijken

  66. Cornelis Says:

    Een terugverdientijd van 5 jaar is wel erg kort, ik denk dat veel mensen bij tien jaar instappen maar zover is het helaas nog niet. Als zonnestroom grid-parity bereikt zal de vraag exploderen.

  67. Rene Says:

    Ik heb even jouw spreadsheet gecontroleerd, maar daar gaat toch wel wat mis. Als je 12,500 euro investeerd loop je al gauw 3 a 4% rendement op dat bedrag mis. Bij een realistische ontwikkeling van de energiepijzen van 3% gemiddeld over de komende 20 jaar verdien je helemaal NIETS terug. Er is overigens de komende 10 jaar geen tekort aan olie, gas en kolen. Dus de prijsstijging zal gematigd blijven als dit al niet omslaat in een daling (dat terzijde). En als je ook nog eens de onderhoudskosten meetelt ga je zelfs fors inleveren op deze zonnecellen!!!!
    Kortom, alleen als je een directe subsidiekrijgt van 50% of meer op je investering heeft het zin, maar dan betaald dus iemand anders jouw rendement.

  68. Jeroen van Agt Says:

    @Rene,

    Je maakt de volgende opmerking: “Bij een realistische ontwikkeling van de energiepijzen van 3% gemiddeld over de komende 20 jaar”
    Wat is hier realistisch aan? Dit artikel stamt uit 2006 en toen bleek al dat volgens het CBS de prijzen gemiddeld met 7% per jaar zijn gestegen de afgelopen 10 jaar. De laatste jaren is dat alleen nog maar veel harder gegaan.

    Jaar Prijs in euro’s / 1000 kWh (gemiddeld) Stijging (%)
    2006 199,00 6%
    2007 216,25 8,7%
    2008 217,00 0,3%
    2009 284,25 31%

    Bron: CBS.nl

    De afgelopen 4 jaar is de elektriciteitprijs gemiddeld dus met 11,5% per jaar gestegen!

    De verwachting is dat dit vanwege peakoil de komende jaren nog veel harder gaat stijgen. Je ziet dat de olieprijs sinds begin dit jaar al weer meer dan verdubbeld is. De olie prijs is, nu midden tijdens de economische crisis, al weer hoger dan tijdens de orkaan Katrina.

    Verder noem je onderhoudskosten. Op welke kosten doel je dan?

    Met PV weet ik dat mijn energieprijzen de komende 25 jaar niet zullen stijgen, zolang je afhankelijk bent van energiemaatschappijen die hun prijs laten bepalen door de prijs van olie ben je aan de goden overgeleverd.

  69. Tim Klemann Says:

    Het is een goed intitief om op een objectieve wijze proberen te berekenen wat de terugverdientijd van een PV-systeem is. De berekening die jij echter hebt gemaakt is heel erg basic, waarbij veel en belangrijke factoren ontbreken Ik heb zelf een zeer uitgebreide berekening gemaakt in Excel. De spreadsheet is zo ontwikkeld dat je bij elk scenario de terugverdientijd en de besparing op lange termijn kunt bepalen m.b.v. een invoerblad waar je variabele gegevens als de elektriciteitsprijs stijging, investeringskosten en productie van je PV-systeem kunt invoeren. Je hebt niet alleen te maken met elektriciteitprijs stijging, maar ook met subsidie die je mogelijk kan ontvangen, rendementsverlies van je PV-systeem, onderhoudskosten, rente- en aflossingkosten, terugleververgoeding, kosten voor de elektriciteit die je moet betalen door onderproductie en nachtverbruik, etc. etc. Er zijn dus heel erg veel belangrijke factoren, waarbij je rekening moet houden wil je op een goede manier bepalen wat je terugverdientijd is en je besparing in de loop der jaren.

  70. Randy Hak Says:

    Tim, kun je aangeven wat bij jouw berekening dan de terugverdientijd is ten opzichte van de berekening hier?

    De terugverdientijd is natuurlijk er erg interessant, maar als ik er niet al te veel op achteruitga doe ik het alsnog. Het gaat niet om geld sparen, maar om de aarde sparen.

    Als iedereen dat zou doen dan ziet de wereld er straks een stuk beter uit. En dan schaffen we over 15 jaarheel goedkoop onze zonnepanelen aan voor de 2de ronde.

  71. Wester Devilee Says:

    Randy, jij hebt naar mijn meniong nog het meest zinnige bericht op deze site geplaatst
    Zonne-energie doe je niet omdat je er zo rijk van wordt. Maar om de aarde beetje bij beetje te sparen.
    Of PV moet heel goedkoop worden, of Denhaag moet zn kop uit zn reet trekken, of de belasting op energie moet stevig (400% ofzo) omhoog.
    Als t geld kost dan pas krijgen nederlanders een openbarings moment.

    Zonne-energie is leuk! En goed voor t milieu. Dat moeten twee goede redenen zijn.

  72. Oprecht Conservatief Says:

    Ik vind het eerlijk om de installatiekosten en omvormer vervanging bij de berekening te betrekken. Hier mijn eigen voorbeeld.
    2000 wp maal 3.5 euro/wp =7000 euro
    Installatie = 1200
    Vervanging omvormers=1500
    Aanpassing meterkast: 300
    Totaal: slordige 10.000 Euro. Levert in 30 jaar zo’n 48000 kwh op, ongeveer 21 cent per kwh, dat is netjes
    Ik ga uit van 3% prijsstijging, dat is heel conservatief en de kans dat de stijgingen hier onder komen is behoorlijk klein.
    Panelen gaan langzaam minder stroom leveren. Ik schat het eerste jaar een opbrengst van 1800 kwh, na 30 jaar rond de 1400.
    Al met al kom ik op een terugverdientijd van 21 jaar. Na 30 jaar heb je ongeveer 16000 euro bespaart.

  73. Jeroen van Agt Says:

    @Oprecht conservatief,

    Waarom zou je met 3% prijsstijging van de elektriciteit rekenen als de afgelopen 10 jaar de prijsstijging gemiddeld al 7% per jaar was?

    Dat is ook een manier om je arm te rekenen…..

    Overigens lijkt het erop dat het scenario van peakoil (met wederom zeer forse stijgingen in de olieprijs en dus ook elektriciteit zolang ons economie nog op olie draait) zeer dichtbij is. De meeste schattingen geven aan dat het rond 2012 gaat gebeuren. De eerste voortekenen zijn er al. Is het je opgevallen dat midden in de economische / financieele crisis de olieprijs van 30 dollar begin 2009 nu alweer gestegen is naar boven de 85 dollar.

    Toen de olieprijs de vorige keer naar 140 dollar steeg is 60 dagen later de economie in elkaar geklapt. De verwachting is dat dit weer gaat gebeuren maar nu met een zwaardere klap bij een lagere olieprijs (de economie heeft nu niet veel veerkracht meer). De meeste analysten denken dat dat al bij een prijs van 100 dollar kan gebeuren. Dat is nog maar 15 dollar vanaf nu…..

  74. Oprecht Conservatief Says:

    @Jeroen
    Elektriciteit is minder gevoelig voor olieprijzen dan gas. Daarnaast gaat goedkopere duurzame stroom fossiele stroom uit de markt drukken. Je bent gek als je over tien jaar nog geen zonnepanelen heb omdat dat goedkopere stroom is. Tenzij de regering zo ziek is om salderen te verbieden of te belasten.
    Stroom is nu 22 cent, dat wordt 54 cent over 30 jaar denk ik, gemiddeld dus 34 cent de komende 30 jaar. Inflatie even buiten beschouwing gelaten.
    Laat me weten waar ik het mis heb, we zijn hier om van elkaar te leren

  75. Cornelis Says:

    Een artikel dat ik schreef voor Olino

    Een harde noot om te kraken…

    U wilt de terugverdientijd weten van zonnepanelen? Mijn eerste reactie: zoek de circusdame met de glazen bol en vraag haar om antwoord.
    Dan toch hier maar een poging voor de mensen die aandringen…
    Begrijp me goed, ik kan slechts een indicatie geven en enkele scenario’s schetsen met verschillende uitkomsten.

    De waarschijnlijke kosten
    We gaan uit van een set zonnepanelen van 2000 Wattpiek en een levensduur van 25 jaar.
    Aanschaf : 3,5 euro per wattpiek: 7000 euro
    Installatiekosten plus aanpassingen meterkast: 1500 euro.
    Bruto productiemeter (bij SDE 2010 subsidie): 100 euro.
    Meetkosten Br.productiemeter over 15 jaar : 30×15= 450
    Vervanging omvormer in de loop van de jaren: 1200 euro. Veel mensen vergeten dat dit een extra kostenpost is die vroeg op laat opduikt.
    Totale kosten : 10.250 euro, met SDE subsidie. 9700 euro zonder SDE.

    Inkomsten
    Subsidie : 24,9 cent per kWh(SDE 2010), over maximaal 850 kWh per kilowattpiek.
    In ons geval dus maximaal 1700 kWh per jaar. We rekenen deze conservatieve gemiddelde opbrengst per jaar, aangezien we geen rekening kunnen houden met het wisselvallige weer en zonuren.
    Te salderen teruglevering. U mag tot 3000 kWh per jaar salderen, dus dat is geen probleem, tenzij uw elektra verbruik lager is dan wat u opwekt met uw panelen.
    We gaan uit van 11 cent per kWh laagtarief voor 2 dagen per week en 22 cent hoogtarief voor 5 dagen. Gemiddelde tarief: 18 cent per kWh.
    Elk jaar is het weer koffiedik kijken wat het nieuwe subsidie bedrag wordt. Stijgt de te salderen prijs, dan daalt de subsidie. De verhouding tussen deze twee is zeer lastig te bepalen, afhankelijk van wat de ambtenaren uit hun hoed toveren. We gaan er voor het gemak maar van uit dat de som van subsidie en salderen bedrag= elk jaar 42,9 cent per kWh uur over de eerste 15 jaar. Daarna stopt de SDE.
    Uw panelen gaan ietsjes achteruit, het is niet veel maar we rekenen toch maar een verlies van vermogen van 0,60% procent per jaar.

    De berekening
    Nu de grootste onbekende factor : wat doet de stroomprijs van het komende jaren? Afgelopen jaren was een stijging van 10% per jaar niet ongewoon, maar wordt het meer of minder komende 25 jaar? We rekenen 4 scenario’s na, met en zonder subsidie.

    Conservatieve scenario
    Uitgaande van gemiddelde stroom prijsstijging van 5% per jaar
    Met subsidie, terugverdien tijd van 13 jaar.
    Zonder subsidie, terugverdientijd van 21 jaar

    Modaal scenario
    stroomprijsstijging 8%
    Met subsidie, terugverdientijd 12 jaar
    Zonder subsidie, terugverdientijd 17 jaar

    Optimistisch scenario
    stijging van 11%
    Met subsidie, terugverdientijd 11 jaar
    Zonder subsidie, terugverdientijd 15 jaar

    Irreëel scenario
    stijging van 14%
    Met subsidie, terugverdientijd van 11 jaar (!)
    Zonder subsidie, terugverdientijd 14 jaar.

    Conclusie
    U ziet het, naarmate u de stroomprijsstijging hoger inschat, daalt het verschil tussen de terugverdientijden van de subsidie en zonder subsidie. Dit komt omdat het subsidie bedrag en de prijsstijging de eerste 15 jaar elkaar in evenwicht houden. Hogere prijsstijgingen zijn dus voordelig voor de terugverdientijd zonder subsidie ten opzichte van de SDE, die dan een dempend effect heeft. Aan u de keuze wat te doen met deze informatie.
    Er zijn een paar leuke calculators te vinden op internet waar u zelf stoeien met de cijfers, zie de genoemde referenties. Maar de input en uitkomst verschilt per site. Wees gewaarschuwd!

  76. eric Says:

    wat een verhaal, en het is zo simpel,
    wat kost iets doen, en wat kost niets doen.

    niets doen is nu al duur, reken maar eens achteruit.
    als je nu nog niets doet, hoe kan je het dan in de toekomst nog betalen ? je huidige kosten hebben geen tvt, en vreten aan je budget.

  77. hans Says:

    Met zonnepanelen doe je het grootste deel van je investeringen aan het begin en krijg je geld terug in de toekomst. Bij je energieleverancier investeer je nauwelijks aan het begin en doe je je uitgaven in de toekomst. De enige manier om verschillende investeringen met elkaar te vergelijken is de Internal Rate of Return. In spreadsheets hebben ze daar een speciale functie voor, die meestal IRR heet. Maar helaas is die alleen bruikbaar voor regelmatige geldstromen. Een berekening voor PV systemen heeft juist geen regelmatige geldstromen. Bummer. Ik heb een quick en dirty spreadsheet geschreven die al die onregelmatigheden meeneemt. Voorlopig voor een termijn van 30 jaar, maar dat vind ik eigenlijk te optimistisch. Ook de aanschaf van omvormers (bijvoorbeeld om de 10 jaar) en andere incidentele kosten kunnen meegenomen worden. Er wordt rekening gehouden met “vaste” lasten (denk aan verzekering) die jaarlijks met een percentage kunnen veranderen. Ook de afname van effectiviteit van de panelen per jaar kan je opgeven, evenals uiteraard de jaarlijkse verandering van de energieprijs. Het antwoord is het percentage van het jaarlijkse rendement (kan negatief uitvallen!) van de investering. Dat valt dus gemakkelijk te vergelijken met bijvoorbeeld spaarrente of de financieringsrente.
    Ondeugende opmerking: deze discussie over het rendement en de verwachte prijzen komen exact overeen met die van speculanten die opties, futures en nog ingewikkelder financiële instrumenten kopen. Alleen zijn opties en futures simpeler. :))

  78. John Says:

    Zonnepanelen zijn slecht voor het milieu!!!

    Heel simpel:
    Met zonnepanelen (die vaak gesubsidieerd worden) bereik je een lagere energierekening.

    Wat gaat een gemiddeld mens doen als hij dus minder vaste lasten heeft?

    Juist ja: consumeren!!!

    Wat gaat een mens consumeren?

    Maakt niet uit. Nagenoeg alles wat gekocht gaat worden zal komen uit natuurlijke grondstoffen.
    Ja ja… die biologisch geteelde bloemkool die is weer wel goed voor het milieu. Maar wees nu eerlijk: 100 euro per maand meer in de knip is 100 euro meer rotzooi.
    Naar mijn mening kun je beter 100 euro elektra afnemen omdat energiecentrales “relatief” schoon produceren dan bv voor 100 euro speelgoed, langere vakantie, groter auto enz kopen.

    Dus waarom hoor ik niemand over de koppeling tussen minder energie verbruik = minder vaste lasten = minder werken.
    Immers de meest milieuvriendelijke investering is minder geld in de economie pompen.

    Beste voorbeeld: kijk eens naar de footprint van een afrikaan tov een europeaan. Oorzaak: geld!

  79. Peter Segaar/Polder PV Says:

    Nou, beste John, dat is wel erg van dik hout zaagt men planken.

    Probleempje met je werkgever zijn omzet? Sorry, slip of the tongue…

    Het grappige is nu juist dat zodra veel mensen die door jou blijkbaar verafschuwde milieuterreur zaaiende zonnepanelen op hun dak hebben geknald cq. laten knallen, ze binnen no-time met energie metertjes in het huis op zoek gaan naar stroomzuipers. En ook nog eens, ja het is echt waar, die zuipers kalt gaan stellen en ze vervangen door energiezuinige alternatieven. Of, verdomd, ook dat blijkt te gebeuren, zelfs hun gedrag blijken te gaan bijstellen. Zodat er een Win-Win-Win situatie gaat ontstaan: Decentrale duurzame energie productie, verlaging van de stroom nota (variabele deel, vastrechten blijf je natuurlijk in massale hoeveelheden afdragen aan je hebzuchtige netbeheerder). En als zeer prettig en sociaal hoogst wenselijk voordeel van dat alles, ook nog eens extra energiebesparend gedrag op de koop toe. Nou, als Verhagen daar geen natte broek van krijgt weet ik het ook niet meer. Of dat dan van tranen trekkende emotie van zoveel burgerlijke deugdzaamheid zal zijn, of van paarse woede vanwege door de Staat misgelopen inkomsten mag je zelf invullen. Van CDA Regenten kun je immers echt alles verwachten.

    Dus het lijkt bij veel mensen precies andersom te gaan dan je denkt. Bij ons is het al helemaal anders gegaan dan je wellicht bevroedt. Wij hebben altijd al een duurzaam en energie zuinig huishouden gehad (goede opvoeding genoten…): Geen eigen huis, geen auto, geen kinderen, al bij Triodos toen Nederland nog diep lag te slapen, vaste afdracht aan NOVIB per jaar, al twee decennia vegetariër en honderd procent biologisch gevoed (inclusief deel van eigen moestuin kweek). En alle reclame weg zappend want daar word je alleen maar ongelukkig van (ja, we hebben uiteraard ook een NEE-NEE sticker, al eeuwen, en we staan ook al sinds mensenheugenis bij DMIN, DMSA, BelMeNeverNooitNiet register etc. in de database.

    En toch zijn we “gelukkig” en hebben we weinig nodig. En ja, we hebben nog steeds een ecological footprint die heel wat groter is dan die van “een gemiddelde Afrikaan”. Moeten wij ons daarvoor de kop uit onze romp schamen? Dat zou kunnen, maar me dunkt dat eerst de rest van NEEderland maar eens een inhaalrace moet gaan beginnen. Want die halen ons qua “sociale”, “milieutechnische”, en “CO2 reductie potentieel” impact van ons halve leven niet meer in. Dan kunnen we ons in theorie de rest van ons leven gaan “bezondigen” aan allerlei planeet verwoestende ongein. En nog “winst” overhouden ook t.o.v. van onze er maar op los levende medemens. Gaan we natuurlijk niet doen. We hebben namelijk helemaal geen behoefte aan die onzin. En ook niet aan bakken met geld. Dat leidt alleen maar af van kwaliteit van leven.

    Dus gaarne iets genuanceerder leren denken. Voor de goede orde: ja, we hebben 14 antieke zonnepaneeltjes, je weet wel, van die olieboer die wist hoe ze goede panelen moesten maken. Minstens 90% van onze jaarlijkse stroombehoefte dekken we daar mee. NB: op een huurappartementen complex. Grootste deel installatie al tien jaar lang in bedrijf. Wij gaan het door onze “mede”mensen veroorzaakte Armageddon met opgeheven gezicht tegemoet. Aan ons hep het niet geleguh…

  80. roland Says:

    @John,
    “Wat gaat een mens consumeren? Maakt niet uit” Waarom dan die afkeer juist tegen zonnepanelen?
    “.. naar mijn mening kun je beter elektra afnemen dan bv langere vakantie, groter auto enz kopen” Blijkbaar maak het dus WEL uit en de ene vakantie is de ander niet ….

  81. John Says:

    Ik heb geen afkeer tegen zonnepanelen. Ik heb een afkeer tegen de manier waarop de consumenten worden voorgelogen.
    Doet u vooral mee met de energiebesparing! Dan bent u goed bezig, kan u met een gerust hart gaan slapen!
    Spaarlampje erin en je voel je zelf weer helemaal lekker. Waarschijnlijk is die lamp gehaald met de auto bij de doe-het-zelf zaak tijdens 1 van de nutteloze ritjes die we met de auto zo graag doen.
    Stel dat heel Nederland 1 miljoen lampen zou vervangen voor spaarlampen. Zijn we dan 1 miljoen kleine beetjes beter bezig. ABSOLUUT NIET! We hebben nu hooguit 1 miljoen kleine beetjes meer geld om 1 miljoen kleine beetjes andere -energieverslindende- ellende/onzin te kopen.
    En natuurlijk zit daar een 1,5 veganist bij die een NEE-NEE sticker op de deur heeft. Ja hoor, met die 1,5 man t.o.v. die 5 komma nogwat miljard zullen we het wel gaan redden. Sure!
    Onthou nu even iets mensen. Nagenoeg jullie totale inkomen gaat roofbouw plegen op de aarde.
    Veel verdienen is veel roofbouw.
    En je kan daar heus een paar procent van afhalen door een nee-nee sticker op de deur te doen.
    Maar zolang je wij blijven denken dat we goed bezig zijn en niet reeel kijken naar wat de doen zullen we er nooit komen.
    Waar ik dan voor ben? Eerlijke informatie! Geen “spaarlamp is goed voor het milieu geneuzel”.

    volgende Sire campagne: minder werken = meer tijd voor elkaar = beter voor u en het milieu.
    Lekker op de fiets om boodschappen met elkaar ipv gestrest op koopavond na een lange dag werken.

    Stop met kinderen op te bergen in kinderdagverblijven omdat pa en ma in een te groot huis moeten wonen en 2 auto’s nodig hebben.

    Goed bezig willen zijn voor het milieu? Start met uw boekhouding op orde te brengen! Wat kost die dubbele auto nu echt? Moeten we echt fulltime blijven werken?

  82. Caratje Says:

    Wat ik altijd grappig vind is de aanname dat de energie prijzen gaan stijgen. Waarom zouden die stijgen als de panelen goedkoper worden en iedereen minder energie inkoopt (zuinigere lampen en panelen op het dak)? Dan ontstaat er een kleiner te kort (of zelfs overschot) en gaat de energie prijs omlaag.

    De eerste zijn is vaak niet goedkoop:
    - Wat als ik over 5 jaar de panelen voor de helft van het geld kan kopen?

  83. roland Says:

    @Caratje
    Wat ik grappig vind de aanname dat “de panelen voor de helft van het geld kan kopen” Vooralsnog blijft het verbruik van fossiele energie stijgen, zeker zolang de omvang van zonenergie minimaal is.

    @John, die informatie is toch bekend zoals op http://www.withouthotair.com waarin ook staat dat alle beetjes samen een beetje maken.
    Hoe je je geld besteed maakt zeker uit. Vergelijk een verre vliegvakantie met een wandel-fiets vakantie dichtbij.

  84. Ruud Says:

    Stel je koopt (nieuw) een setje van 3 zonne panelen, die op jaar basis 450 KW opleveren. Dit zouden bijvoorbeeld 3 panelen van 185 Watt peak kunnen zijn. Uitgaande dat een KiloWatt prijs € 0,20 is, leveren de panelen 450 x € 0,20 = € 90,00 per jaar op. Als ik € 1500,00 op de bank zet, tegen een rente van 3%, dan levert mij dat een rente bedrag van € 45,00 op. Het rendement van de panelen is 6%, de bank geeft mij 3%. Het is maar net hoe je rekend. Ik spaar dus voor zonne panelen (zolang ik nog kan sparen). Ik geloof echt niet dat energie goedkoper wordt. Ik denk eerder dat ze de mensen willen tegen werken om zonne energie in te zetten, eenvoudig weg, omdat men dan de komende 20 a 30 jaar niet meer verdient aan de klant (defecte omvormers daar gelaten). Waarom willen ze zo graag een nieuwe kerncentrale? Volgens mij kunnen we met pv makkelijk een kerncentrale overbodig maken. Het zou mij niet verbazen dat pv goedkoper is. Op de 1 of andere manier is er mijns inziens een lobby aan de gang. Ik begrijp dus eigenlijk niet waarom zonne panelen niet kunnen. Als mensen beginen met bewust te kijken naar waar kan ik minderen en vervolgens iets met zon / wind te doen, dan kun je zonder veel fratsen zo een 20 a 40% in energie terug schakelen per huishouden en zonder dat je echt inleverd op comfort. Grote maatschappijen kunnen alleen nog verdienen ten koste van schaarser wordende grondstoffen en meer vervuiling. Hoe lang is het verdien / huidige econmie model nog vol te houden?

  85. roland Says:

    @Ruud,
    “Als mensen bewust kijken naar minderen en iets met zon / wind doen, kun je zonder fratsen 20 a 40% in energie terug zonder echt inleveren op comfort.” Voor 20-40% vermindering is geen zon-pv nodig. Alleen het sluipverbruik wordt op zo’n 10% geschat. Met zuinige apparatuurkeuze is die 20% snel bereikt. Elders – verwarming – is de winst nog groter.

    Waarom zou je besparen als de huidige teruglever-vergoeding zo aantrekkelijk is. Het energiebedrijf – de andere klanten dus – betaalt de opslag en de levering in zon-pv loze tijden.

  86. Ruud Says:

    ben het volledig met je eens Roland. Bij mij was de besparing zonder pv al 25% en kan nog verder zakken. Het ging mij meer om een punt te maken, dat je op verschillende manieren kunt kijken naar terug verdien tijden van een zonne paneel. De berekening die ik heb gemaakt is ook nog eens aan de voorzichtige kant, juist om te laten zien, dat zonne energie een mooi alternatief kan zijn. Niet alleen qua geld, ook voor het milieu en de werkgelegenheid bied het kansen, de buren (Duitsland) is een mooi voorbeeld.

  87. Caratje Says:

    Ruud,

    Ik stel niet dat de prijs van panelen over 5 jaar met 50% gedaald is, maar ik denk wel dat je met significante prijs dalingen van panelen (per Watt) rekening moet houden. Want dat is wel waar de bedrijven die zulke panelen maken aan werken en verder gaande commerciele concurrentie op het gebied van duurzame energie voor zal (moeten) gaan zorgen. Dit effect moet je zeker niet verwaarloze als je de terugverdientijd wel afhankelijk maakt van prijs stijgingen van geleverde energie, terwijl die bedrijven nu aanbieden de tarieven voor tot vijf jaar vast te laten zetten – dat doen ze niet alleen om klanten te winnen, maar ook omdat zij weten voor welke prijs zij dit kunnen gaan produceren / inkopen.

    Je andere rekensom kan ik wel onderschrijven (ook de commerciele politiek), maar kloppen die prijzen voor de panelen (excl subsidie)?

    Mijn begrip (zonder direct referentie te kunnen geven – maar op basis van technisch inhoudelijk gespreken met mensen uit dit vakgebied – sorry) is dat eigenlijk voornamelijk zonneboilers en wind energie (met grote wieken – dus niet voor in mijn achtertuin) “netto economisch” aantrekkelijk zijn. In andere woorden: zonder subsudie is minder aardgas nodig om een zonne boiler te maken dan wat hij oplevert (en mbt de benodige energie om een PV paneel te maken is dat nog maar de vraag).
    - Maar wellicht kunnen jullie mij referenties aanreiken die dit beeld van mij onderuit halen.
    - Oh, dit neemt de noodzaak om PV panelen technologie verder te ontwikkelen (met subsudie) en tot een positiever balans te komen natuurlijk niet weg
    - Wel vermoed ik dat producenten en installateurs van Zonneboilers de prijs hoog houden (“geen vraag” en gas bedrijven geen initiatieven ondernemen) tot weer subsidie beschikbaar wordt gesteld en ze daarna weer de hoofdprijs kunnen vragen (want de technologie in die panelen is eigenlijk nog veel eenvoudiger dan PV, toch?)…

    Besparen (icm investeren) is inderdaad de beste manier om rijk te worden ;-)

  88. Frans Says:

    Ik zou graag zien dat deze berekening wordt overgedaan. Dit is duidelijk de situatie in 2006/2007. De elektriciteitsprijs is nu (2011) ongeveer €0,22 per kWh en zonnepanelen zijn veel goedkoper geworden. Mijn panelen kostten mij (mei 2011) € 8030 (incl omvormer, zelf aanleggen) voor 3360Wp. Ik kreeg er € 3360,= gemeentelijke subsidie voor. Uiteindelijk heb ik met wat andere spulletjes (kabels, aanpassing meterkast) ongeveer € 5400 betaald. Dit betekent dat ik zonder subsidie ongeveer € 8750 zou hebben betaald voor 3360 Wp. Dat is €2,60/Wp (incl. subsidie €1,60/Wp) tegenover €0,22 voor reguliere stroom. Het grappige is dat mijn situatie ten opzichte van bovenstaande berekening laat zien dat de prijs van zonnepanelen met bijna 50% gezakt is in 5 jaar en die van elektriciteit met 10% is gestegen in 5 jaar. Dat zijn leuke trends.

  89. Caratje Says:

    Het is net een beetje als met aandelen, soms denk je dat je hebt gewonnen, soms denk je dat je hebt verloren. Maar je kunt het eigenlijk alleen pas eerlijk bekijken als je de aandelen allemaal weer hebt verkocht.
    Een ding dat wel als een paal boven water staat is dat nagenoeg alle bedrijven er goed op verdiend hebben en dat dit vaak niet zo duidelijk is bij de mensen die wel (of juist geen) zonnepanelen op hun dak hebben laten leggen.
    Net als met de loterij en pokeren: Try and only time will tell

  90. roland Says:

    @Caratje,
    “nagenoeg alle bedrijven er goed op verdiend hebben” Ook de bedrijven die forse verliezen leden of moet ik die uitspraak ook als “pokeren”zien?

  91. Caratje Says:

    Welke bedrijven hebben in deze business forse verliezen geleden?
    - Toch niet door te veel vertrouwen in stabiliteit van de overheid…

  92. Arjan Says:

    Wat ik nog niet heb gezien is dat je je besparingen ook op de bank kan zetten. Daarnaast bespaar je elk jaar meer geld (door de prijs stijging per kwh). Daarom is de terugverdientijd een stuk korter. Volgens mij al na 9 jaar heb je evenveel op je spaarrekening staan, dan als je het geld niet uitgeeft aan PV cellen en je geld op de bank zet. En dan heb ik de waarde van de panelen na 9 jaar niet meegenomen.

  93. wim Says:

    @Arjan,
    Leuk idee, maar de rente die je krijgt word steeds lager. Tenzij je bij een bijna failliete bank spaart zoals Icecave en DSB.
    @Roland,
    Het blijft inderdaad pokeren. Thats life.
    @Caratje,
    Mooie samenvatting. Time will tell. Een zekerheid is dat energie niet goedkoper gaat worden. En dat is goed voor de terugverdientijd.

  94. Caratje Says:

    @Wim: Leuke aannames:
    - Als jouw glazen bol zegt dat de rente lager wordt, zou ik het geld om zonnepanelen te kopen pas over een paar jaar gaan lenen ;-)

    Bijna alles wordt duurder, zeker als het ook meer waarde krijgt. De oude camera’s worden steeds minder waard, maar de prijs van nieuwe camera’s stijgt zo ongeveer met de inflatie (anders zouden ze te duur worden voor de gemiddelde man in de electronica winkel).
    De vraag is wat we bij stroom extra gaan krijgen om de prijs verder te laten stijgen. Verse stroom? Op dit moment is voor de energie bedrijven een kolenfabriek nog goedkoper dan zonnepanelen, wind of kern energie om stroom te maken en vragen ze er ongeveer de prijs voor die het met zonnepanelen kost (want anders zouden we het niet meer bij hen kopen en die panelen met zelfde functie gaan in mijn ogen over de tijd echt niet veel duurder worden (tov inflatie)).

  95. Wim Says:

    @Caratje
    De leen rente word steeds hoger, de spaar rente steeds lager. Empirisch vastgesteld. Dus het is op de lange termijn goedkoper om nu te gaan lenen voor een vast rente percentage. Beter nog om met je spaargeld panelen te gaan kopen. En de besparing terug te storten op je spaarrekening zoals Arjan voorstelt.
    Overigens heb ik nog geen zonnepaneel leverancier gevonden die akkoord gaat met een betaling over 10 jaar.

    Verse Stroom? :) Met iets minder dan de lichtsnelheid zijn de elektronen aangekomen bij de bestemming. Stroom is altijd vers.

    Panelen worden steeds goedkoper. Energie steeds duurder. Daar wacht men op. Want dat heeft grote invloed op de terugverdientijd.

    Komt nog een extra risico bij. De marktplaats zonnepanelen. Er ligt iets van €10.000 op je dak en je komt thuis en ze zijn verdwenen! Tikt sneller aan dan wat koper jatten.

  96. Caratje Says:

    Zouden die panelen op het dak ook helpen voor isolatie?
    - http://www.nu.nl/economie/2605029/gasverbruik-nederland-in-30-jaar-gehalveerd.html

    Misschien wordt stroom wel duurder, maar ik schat dat we het ook steeds minder nodig gaan hebben, dus zonnenpanelen nog goedkoper (kleiner – beter vastzetten).

  97. Wim Says:

    @Caratje,
    Dat is een leuke vraag.
    Dat hangt van het weer en seizoen af. Zomer’s wil je het koel houden en in de winter warm. Regent het? Waait het? Is het bewolkt? etc.
    En het hangt van je dakpannen af. Mijn dakpannen zitten al snel op 30° boven de buiten temperatuur bij volle zon. Ook weer afhankelijk van de wind. Dat scheelt in de winter overdag. Maar s’nachts niet.
    Als je er panelen op legt word je dak minder verwarmt. Afhankelijk van het zonne paneel. Reflecteert hij infrarood aan de achterkant?
    Dan bouw je als het ware een soort thermoskan voor in de winter met de achterkant van je panelen. Maar bij zon is je dak weer kouder, en moet je weer meer stoken.

  98. roland Says:

    @Caratje, Of panelen isoleren hangt voor Wim af van de dakpannen; voor mij onbegrijpelijk.
    In de volle zon moeten de panelentemperatuur laag blijven anders werken ze slechter. Als de panelen goed isoleren zal de temperatuur ook oplopen

  99. Jeroen van Agt Says:

    @Roland,

    Het klopt dat PV panelen het beste werken indien ze niet te warm worden. Daarom is het van belang dat er voldoende lucht doorstroming is achter de panelen. Dit kun je doen door ervoor te zorgen dat er een luchtruimte zit tussen de PV panelen en het dak waar de lucht vrij omhoog kan bewegen.

    Dit zal het effect hebben dat de panelen gekoeld worden (door de langsstromende lucht) en tevens zorgen de PV panelen er in de zomer voor dat het dak veel minder opgewarmd wordt door het zonlicht, deze valt immers op de PV panelen en niet meer op de pannen.

  100. roland Says:

    @Jeroen,
    Natuurlijk direkte zonnestraling wordt afgeschermd, maar voor een goed geisoleerd dak zorgen hete dakpannen niet voor meer binnenwarmte.
    Blijkens dit onderzoek “Het rendementsverlies bleek dus vrij beperkt (circa 2.7%)” is die luchtdoorstroming niet zo belangrijk. http://www.scriptieprijs.be/uploads/documentenbank/9addbe08ca428c29439eca62c454fdd9.pdf

  101. Wim Says:

    @Roland,
    Leuke link. Uiteraard heb ik commentaar.
    Blz. 28 :”Aangezien zonlicht bestaat uit meerdere kleuren en het gebruikte materiaal slechts gevoelig is voor bepaalde kleuren gaat een deel van het zonlicht dwars door de cel heen.”. Nee, die word direct omgezet in warmte of gereflecteerd. Afhankelijk van het cel type word 5% tot 20% omgezet naar elektriciteit.
    De module temperatuur zou 3,5% verliezen geven. Maar dat is ook weer afhankelijk van het type cel.

    Nog even over de dakpannen. Heb je witte dakpannen dan reflecteren ze licht. En s’nachts stralen ze minder IR uit. Temperatuurverschillen zijn dan veel lager. Eigenlijk zou je de pannen van kleur moeten kunnen veranderen, afhankelijk van het weer, de tijd en het seizoen.

    @Jeroen,
    Hoe koel je met warme lucht?
    De Wp meting word gedaan met 1000W/m² bij 25° cel temperatuur. Dat komt nooit voor in NL. Maar goed voor de verkoop.

  102. Caratje Says:

    Een terugverdientijd van 10 jaar lijkt me persoonlijk niet rendable als de prijs de laatste 3 jaar met 30% is gezakt.

    [quote]
    De verkoopprijs van zonnepanelen is flink gedaald. Lang: “Deze ligt nu op zo’n 30% van de prijs drie jaar geleden. Ik verwacht dat de prijsdaling doorzet, maar de meest kostenefficiënte bedrijven kunnen hun positieve marges behouden. Goede voorbeelden zijn Yingli** uit China en Canadian Solar**, dat ook in China produceert. Zij exporteren nu 97% van hun producten, want China zet zonne-energie nog niet in eigen land in. Wij gaan ervan uit dat dit wel gaat gebeuren en dat is gunstig voor deze bedrijven.”
    [/quote]

    http://www.nubijlage.nl/anders-kijken-naar-beleggen/2592148/zilvergebruik-in-zonnecellen-kost-goud.html

  103. roland Says:

    “In de zonnecellenindustrie is heel veel geïnvesteerd in een betere efficiëntie” Een vreemde eenzijdige benadering, het zou moeten gaan op een lagere prijs per kWh.
    “China zet zonne-energie niet in eigen land in” ook veelzeggend!

  104. Ruud Says:

    De terugverdientijd van zonnepanelen zit bij mij toch onder de 10 jaar. Als ik uitga van een KW prijs van € 0,23 per KW. en ik reken geen stijging van de elektriciteit prijs, dan zit ik met de aanschaf van de set die ongeveer 500 KW peak haalt (gangbare situatie) onder deze grens. de panelen zijn in Nederland gekocht, zonder subsidie, etc. Ik heb ze wel zelf gemonteerd. Zou ik een grotere installatie hebben gekocht, dan zou ik nog goedkoper zijn uit geweest. Het gaat hier om fatsoenlijk materiaal met garanties etc. Het is maar hoe je rekent, ik kan echter met zonne panelen meer geld “besparen” dan dit op de bank zetten. Los van alle andere voordelen van zonne energie.

  105. Dolf Says:

    Voor ondernemers is het helemaal interessant. Ik had net voor een klant met een horecazaak een netto-terugverdientijd uitgerekend van 3,5 jaar. Prijsstijging elektriciteit nog eens meegerekend. 70% Belastingvoordeel.

  106. Stefan Ruiter van CompareMySolar Says:

    Op CompareMySolar.nl is het mogelijk om voor je eigen dak te bekijken wat de terugverdientijd is van zonnepanelen. De website neemt als uitgangspunt je adres of postcode, vraagt je om je eigen dak te selecteren, een aantal vragen te beantwoorden over je dak en geeft als resultaat de ‘zonnepotentie’ van je eigen dak.

    Vervolgens wordt er gekeken welke installateurs jou in hun werkgebied hebben zitten, welke systemen ze verkopen die op je eigen dak passen en dan het belangrijkste: CompareMySolar berekent wat het systeem op jouw dak opbrengt.

    Meegenomen in de berekening: lokatie, grootte en richting van het dak, dakhoek, zoninstraling op je eigen dak, energieinflatie, algemene inflatie en paneeldegradatie.

    Al deze info is openbaar en gratis te bekijken.

    Stefan Ruiter – oprichter CompareMySolar.nl

  107. Michiel Says:

    Rekenvoorbeeld KLOPT NIET!
    Wat ik als particulier mis in deze discussie is dat je als normaal sparend persoon je geld tenminste op een spaarrekening hebt staan. Als je dat voor een tijdje vast zet krijg je daar op dit moment 3,5% rente over – vermogenrendementsheffing dan houd je er ongeveer 2% aan over. Dus dat betekent dat je over een looptijd van 20 jaar 50% rendement op hebt. Dan zou de kostenteller in dit voorbeeld dus staan op 18800 euro. Je opbrengst is dan nog minimaal!!! Mocht iemand mij het tegendeel kunnen bewijzen dan hoor ik het graag. Panelen zijn alleen rendable als INVESTERING INDIEN er een FORSE subsidie op zit. Anders blijft het verstandig om te sparen en je vermogen flexibel te houden. Daarbij is de investering in je huis niet 1-1 terug te verdienen.

  108. Niels Says:

    @Michiel: die 3,2% rente is ook maar betrekkelijk…. Dit kwartaal is inflatie door CBS op/rond de 2,6-3% vastgesteld….
    succes met sparen, terwijl je geld verdampt ;)
    Niets doen en als kneusje toekijken heeft een nog veel beroerdere TVT ;)

    http://www.cbs.nl/nl-NL/menu/themas/prijzen/publicaties/artikelen/archief/2011/2011-062-pb.htm

  109. Ruud Says:

    @Michiel, het klopt wel. Voorbeeld: 1 set zonnepanelen (zelf plaatsen) € 1100,00 Set levert jaarlijks ca. 475 KW a € 0,22 = € 95,00 Als ik € 1100,00 op de bank zet tegen 4% (ik ga even lekker hoog zitten) dan krijg ik € 44,00 rente. Rendement van de paneeltjes zit dus op ruim 8% uitgedrukt in geldwaarde. Aangezien de stroomprijzen niet zakken, zal het rendement stijgen. Natuurlijk kleven er nadelen aan. Je geld ligt (letterlijk) op je dak en 1x uitgegeven, kun je het niet terugdraaien. Het is maar hoe je iets berekend. Los van alle voordelen voor het milieu, is dit voor particulieren zeer interessant. Energie zal een steeds zwaardere maandlast worden.

  110. Wim Says:

    @Michiel,
    Je zonnepanelen kun je ook nog verpatsen via marktplaats oid.
    Het is niet iets dat snel waarde verliest.
    @Ruud
    475 kWh neem ik aan. Mooi rekenvoorbeeld, maar volgens mij je de inverter nog vergeten.

  111. Fastbreak Says:

    In de voortdurende discussie mis ik één puntje van (enig) belang bij bepalen van rendement e.d. En dat is het gegeven dat – onder meer bij een grootschalig onderzoek in Californië – is vastgesteld dat DE WAARDE van het huis in vergelijking met zo’n zelfde huis zonder PV panelen tot wel 10% hoger is. :-)

    Maar de belangrijkste motivatie is ‘een stukje terug’ al gegeven: als we NIETS doen kunnen we ‘straks’ (lees: volgende generaties) nèt als nu al in de uiterwaarden stukken kust ‘terug geven aan de natuur’ simpelweg omdat het niet meer te beschermen valt bij de verwachtte zeespiegelstijging. Pessimistisch? Zoek maar eens op welke zeespiegel er gemeten is bij de huidige GHG ‘stand’ van 400 ppm… want dit is eerder voorgekomen.

  112. roland Says:

    @Fastbreak,
    Beter nog dan zon-pv is minder energie verbruiken, goedkoop, gemakkelijk en snel moglijk! Een vermindering van 20 tot 30% is zeker haalbaar. Als we steeds meer verbruiken voor vervoer en verwarming zal zon-pv weinig helpen tegen zeespiegelstijging

  113. Ruud Says:

    @Wim, dat is incl. een Steca 500 (heb ‘m zelf). 475 KWH (even de H erbij gezet) is wat er op jaarbasis wordt opgewekt. Heb de set wel zelf moeten plaatsen.

  114. john Says:

    Hallo,

    Ik zat dit artikel te lezen en bedacht toen ineens dat het wel heel hard gegaan is. In het begin werd er gesproken over 5 a 6 euro per watt peak. Nu wil ik zelf ook pv panelen installeren en zag ik op http://www.solsun.nl al een 4600 waat peak installatie staan voor 5699 euro compleet. Dat is dus nog maar 1.24 cent per wat peak. Dat is dus een prijs daling van bijna 80%. Terwijl de kwaliteit en opbrengst gesteg zijn en ook de energieprijs en vergeet niet 4 jaar hoge inflatie. Ik denk dat als dit zo doorgaat je over 10 jaar gewoon niet meer om zonne-enrgie heen kan en je een dief van je portomonee bent als je het niet doet.

  115. Jeroen van Agt Says:

    @John,

    De prijzen voor zonnepanelen zijn inderdaad zeer hard gedaald. Op dit moment is elektriciteit van een energieleverancier duurder dan van je eigen zonnepanelen. Dus als je NU geen zonnepanelen hebt dan ben je al een dief van je eigen portemonnaie. Zie ook het artikel: http://www.olino.org/articles/2012/07/16/de-echte-prijs-van-zonnestroompanelen-anno-2012

  116. john Says:

    @Jeroen

    Jeroen je hebt idd gelijk. Ik denk dat het enige wat mensen nu nog tegen houd de investering is. Nu zag ik dat het b.v. in de verenigde staten al mogelijk was om een pv system te leasen. Je betaald dan minder voor je energie als bij een energie leverancier maar hoeft het pv systeem niet zelf aan te schaffen. Dit is volgensmij een mooie manier voor mensen die tegen de investering opzien en op deze manier wordt het ook voor huurders intressant. Echter heb ik in nederland nog geen bedrijven gezien die dit doen. Denk dat dit ook in nederland wel mogelijk moet zijn

  117. Financiering Says:

    Dit is echt te kort door de bocht. Er wordt geen rekening gehouden met tijdswaarde van geld, en er wordt uitgegaan dat de zonnepanelen eenzelfde waarde houden als de aanschafwaarde. Ze gaan zo’n 25 jaar mee, en dan moeten ze dus vervangen worden. Waarde na 25 jaar is dus 0 euro, en je spaargeld blijft na 25 jaar gewoon bestaan. Wanneer dit verschil verdisconteerd wordt zijn zonnepanelen al minder ‘interessant’ dan sparen. Het hogere rendement gaat op aan het kopen van nieuwe zonnepanelen over 25 jaar. Dus kasstromen zijn over de gehele lengte al niet hoger dan sparen, laat staan als je het risico ook meeneemt. Wat als een paneel defect gaat na 6 jaar??

    Zonnepanelen zijn er voor een beter milieu, niet voor het behalen van een met tijd en risico verdisconteerd rendement.

  118. Niels Thijssen Says:

    @Financiering: dat er 25 jaar garantie op een paneel zit, wil zeker NIET betekenen dat het paneel daarna niets meer doet. Sterker nog: de eerste cellen/panelen uit de jaren 60-70 zijn recent door (ik meen) het duitse vakblad Photon getest en ze deden het nog steeds uitstekend.

Geef een reactie

 

WP Theme & Icons by N.Design Studio
Gebruiksvoorschriften | Privacybeleid Adverteren Entries RSS Comments RSS Log in